Quảng Ngãi: Tính phương án nạo vét hồ chứa, khai thác hiệu quả nguồn vật liệu

Ngày 21/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền chủ trì cuộc họp với các sở, ngành liên quan để xem xét phương án nạo vét lòng hồ thủy lợi, thủy điện và thu hồi khoáng sản phát sinh trong quá trình thi công dự án Đê chắn cát, giảm sóng và nạo vét thông luồng vào Khu neo đậu tránh bão cảng cá Sa Huỳnh.

Theo báo cáo tại cuộc họp, tỉnh Quảng Ngãi hiện có 211 hồ chứa nước thủy lợi, với tổng dung tích trữ khoảng 487,29 triệu m3. Qua nhiều năm vận hành, nhiều hồ bị bồi lắng đất, đá, bùn và các vật chất khác, làm giảm dung tích hữu ích, ảnh hưởng đến khả năng tích trữ nước và hiệu quả khai thác công trình.

Đối với lĩnh vực thủy điện, có 2 công trình đề xuất nạo vét, thu hồi khoáng sản gồm Thủy điện Đăk Psi 5 của Công ty CP Đức Thành-Gia Lai và Thủy điện Đăk Re của Công ty CP Thủy điện Thiên Tân.

Trong đó, lòng hồ Thủy điện Đăk Psi 5 bị bồi lắng, làm giảm khoảng 1/3 dung tích chứa. Khối lượng vật chất dự kiến nạo vét khoảng 90.000 m³, gồm cát, bùn, sinh khối thực vật và tạp chất. Tại Thủy điện Đăk Re, khối lượng cát cần nạo vét ước tính khoảng 3.500 m3.

Sở Công Thương Quảng Ngãi đề xuất các phương án thực hiện theo quy định pháp luật, phân biệt giữa trường hợp nạo vét có nhu cầu thu hồi sản phẩm khoáng sản và trường hợp không thu hồi sản phẩm, làm cơ sở xem xét đối với từng công trình cụ thể.

Đối với các hồ chứa thủy lợi ở phía Đông tỉnh, trong số 43 công trình được rà soát, có 27 công trình đã được thống nhất cho phép nạo vét, 12 công trình đã triển khai thi công. Dự kiến trong năm 2027, tỉnh tiếp tục xem xét cho phép nạo vét những hồ có mức độ bồi lắng lớn. Trong khi đó, khu vực phía Tây tỉnh chưa có đề xuất chủ trương nạo vét.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền nhấn mạnh, nạo vét lòng hồ là giải pháp quan trọng nhằm khôi phục dung tích hữu ích, nâng cao hiệu quả khai thác công trình, nhất là trong bối cảnh nguy cơ hạn hán, thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất ngày càng đáng quan tâm.

Ông Hiền yêu cầu các chủ hồ chủ động xây dựng kế hoạch, phương án nạo vét, gửi Sở Công Thương tham mưu UBND tỉnh xem xét, cho phép thực hiện theo quy định. Đối với hồ chứa thủy điện, cần khẩn trương đề xuất phương án thanh thải lòng hồ, tăng khả năng tích nước, bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả và đáp ứng nhu cầu điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất.

Ông Hiền cũng yêu cầu các sở, ngành và địa phương phối hợp quản lý chặt chẽ khối lượng vật chất phát sinh sau nạo vét; ưu tiên tận dụng nguồn khoáng sản đủ điều kiện làm vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án phù hợp, tránh thất thoát tài nguyên.

Các địa phương cần chủ động quy hoạch khu vực bãi chứa để tiếp nhận vật chất nạo vét, đồng thời nghiên cứu phương án đấu giá nhằm tăng thu ngân sách hoặc bố trí nguồn vật liệu phục vụ các công trình đầu tư công trong khu vực theo đúng quy định.

Đối với dự án nạo vét thông luồng cảng cá Sa Huỳnh, tỉnh thống nhất chủ trương tận thu vật chất nạo vét còn lại.

Tại cuộc họp, các đại biểu xem xét phương án thu hồi cát nhiễm mặn phát sinh trong quá trình thực hiện dự án Đê chắn cát, giảm sóng và nạo vét thông luồng vào Khu neo đậu tránh bão cảng cá Sa Huỳnh, do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh làm chủ đầu tư.

Dự án gồm 2 hạng mục, trong đó công trình đê chắn cát, giảm sóng đã đưa vào sử dụng từ tháng 7/2025. Riêng hạng mục nạo vét thông luồng vào cảng cá Sa Huỳnh mới thực hiện được hơn 10% khối lượng thì phải tạm dừng từ tháng 7/2025 đến nay. Khối lượng nạo vét còn lại ước tính hơn 400.000 m3.

Để tiếp tục triển khai dự án, Ban Quản lý dự án đề xuất cho phép nhà thầu đăng ký thu hồi cát nhiễm mặn làm vật liệu san lấp theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản.

Sau khi xem xét, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền thống nhất với đề xuất của Sở Công Thương về việc cho phép Công ty CP Xây dựng Phú Hòa, đơn vị thi công dự án, tận thu lượng vật chất nạo vét còn lại.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh, việc tận thu khoáng sản trong quá trình nạo vét không chỉ góp phần giảm chi phí đầu tư, vận chuyển và hạn chế nhu cầu sử dụng đất làm bãi thải, mà còn khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên tại chỗ, bảo vệ môi trường và tăng thu ngân sách nhà nước.