Quảng Ninh đưa di sản đến gần công chúng bằng công nghệ số
Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành bảo tàng số, thư viện số và số hóa ít nhất 80% di sản văn hóa phi vật thể vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mở rộng khả năng tiếp cận, hưởng thụ văn hóa của người dân.
UBND TP Quảng Ninh vừa ban hành Kế hoạch số 437 về triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch hướng tới hình thành hệ sinh thái văn hóa số, gắn bảo tồn, phát huy giá trị di sản với phát triển du lịch thông minh và công nghiệp văn hóa.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là số hóa di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, di sản tư liệu và các hiện vật bảo tàng. Thành phố ưu tiên những di sản được UNESCO ghi danh, di tích quốc gia đặc biệt, bảo vật quốc gia, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đồng thời chú trọng các di tích, hiện vật có nguy cơ mai một, xuống cấp hoặc bị hủy hoại bởi thiên nhiên và quá trình đô thị hóa.
Cùng với lưu giữ tư liệu, Quảng Ninh định hướng phát triển hệ thống tham quan trực tuyến, vé điện tử và hướng dẫn tự động đa ngôn ngữ. Công nghệ hiện đại được ứng dụng để tái hiện không gian trưng bày, hiện vật, nâng cao trải nghiệm tham quan và mở rộng khả năng tiếp cận di sản, bảo tàng của công chúng.
Đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu hoàn thành thư viện số, bảo tàng số tại Bảo tàng - Thư viện thành phố; phát triển mô hình thư viện, bảo tàng thông minh, mở rộng kết nối với mạng lưới trong nước và quốc tế. Tài nguyên thư viện được số hóa có trọng tâm, ưu tiên tài liệu cổ, quý hiếm, địa chí, thư tịch và tư liệu gắn với tri thức bản địa. Các dịch vụ đọc trực tuyến, mượn, trả tài liệu điện tử được phát triển nhằm hỗ trợ người dân học tập mọi lúc, mọi nơi.
Với văn hóa các dân tộc thiểu số, kế hoạch chú trọng sưu tầm, số hóa ngôn ngữ, chữ viết, phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian, trang phục và sản phẩm thủ công. Những tư liệu này được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kho tư liệu số đa phương tiện, đa ngôn ngữ, phục vụ bảo tồn, giáo dục và quảng bá bản sắc văn hóa.
Mở rộng quyền hưởng thụ văn hóa là mục tiêu xuyên suốt của Quảng Ninh. Thành phố phấn đấu ít nhất 75% người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo được hưởng thụ và tham gia các hoạt động văn hóa trên môi trường số. Nhà văn hóa, trung tâm văn hóa - thể thao được định hướng trang bị thiết bị trình chiếu, thư viện điện tử, màn hình tương tác và Internet tốc độ cao, kết hợp sinh hoạt trực tiếp với trực tuyến.
Để tài nguyên số được khai thác hiệu quả, Quảng Ninh đặt mục tiêu 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành kết nối, chia sẻ, đồng bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia, dữ liệu dùng chung của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và thành phố. Việc mở, chia sẻ dữ liệu phải bảo đảm quyền sở hữu, quyền khai thác hợp pháp, bảo vệ bản quyền và an toàn thông tin.
Thành phố đồng thời chú trọng bồi dưỡng kỹ năng số, xây dựng lực lượng cộng tác viên tại cơ sở để hỗ trợ số hóa tư liệu và hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ văn hóa số. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì phối hợp triển khai, theo dõi, đánh giá kết quả; huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công - tư để phát triển các sản phẩm, dịch vụ văn hóa mới.