Quy hoạch còn trên giá vẽ
Địa chất vùng châu thổ có kết cấu yếu, dễ sụt lún; kèm theo quy hoạch phát triển vùng đô thị TP HCM – Long An – Tiền Giang mới chỉ được vẽ trên giấy là một trong những nguyên nhân chính khiến tỉnh Long An cho đến nay vẫn chưa tận dụng được vị thế của một địa phương nằm ở “cửa ngõ” giữa thị trường tiêu thụ lớn nhất nước là TP HCM và vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước là đồng bằng sông Cửu Long.
TS Nguyễn Thanh Nguyên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An cho biết, theo quy hoạch vùng đô thị TP HCM – Long An – Tiền Giang thì đây chính là vùng giãn nở đô thị liên kết với vùng dịch chuyển một số loại hình di dời từ nội đô và vùng đệm sinh thái với vai trò nông nghiệp ven đô. Tuy nhiên, theo TS Nguyên thì khi thực hiện quy hoạch sự phối hợp để triển khai đồng bộ các địa phương khác gần như không khả thi, các tỉnh thành quy hoạch theo khả năng và lợi ích cục bộ địa phương. Do đó, quy hoạch vùng chỉ có ý nghĩa để tham khảo là chủ yếu.
“Việc triển khai quy hoạch vùng cũng tương tự việc hình thành vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, chỉ có danh mà không thực. Khi báo cáo người ta chỉ cần làm một con số cộng từ 8 tỉnh, thành của vùng. Các nguyên nhân làm cho quy hoạch vùng không như mong muốn đã được nhiều nhà lãnh đạo trong vùng vạch rõ trong nhiều cuộc họp, hội thảo”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An chia sẻ.
Đối với chính quyền tỉnh Long An, việc quy hoạch đô thị trong những năm qua gặp đủ trở ngại, như: khó tính toán quy mô phát triển các đô thị ven đô; sự thu hút dân cư đô thị thế nào trong mối tương quan chung? Khả năng phát triển đô thị Long An nên ở mức độ nào khi nằm sát một đô thị lớn nhất nước?;…
KTS Nguyễn Trọng Hòa, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM thì nhìn nhận, vị thế của Long An là rất quan trọng trong quy hoạch vùng TP HCM. Tuy nhiên thực tiễn liên kết tại vùng này lại bộc lộ nhiều hạn chế trong thời gian qua. Điển hình như vai trò của liên kết còn thiếu các thỏa thuận cơ bản giữa các địa phương trong công tác điều phối vùng; thiếu hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ công tác điều phối vùng; tư tưởng cực bộ địa phương của các địa phương trong vùng; thiếu sự phân công chuyên môn hóa trong phát triển các ngành kinh tế.
Trong khi đó, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam lạc quan hơn khi cho biết tốc độ đô thị hóa ở Long An có bước tiến đáng kể trong những năm gần đây. Chẳng hạn, TP Tân An là thủ phủ của Long An đã được quy hoạch tương đối khang trang; phần mới phát triển nhanh chóng, tạo sức hút đô thị, thuận lợi cho cư dân phục vụ công nghiệp. Mặt khác, trên dải sông Vàm Cỏ thì hệ thống giao thông cũng gắn kết với các đô thị khác tạo thuận lợi cho phát triển nông nghiệp kỹ thuật cao.
TP Tân An cũng nằm ngay bên sông, kẹp giữa QL1A và đường cao tốc TP HCM – Trung Lương nên giao thông thuận tiện để phát triển đô thị, vừa lôi kéo cư dân TP HCM về phía Nam tốt hơn, thuận tiện phát triển khu du lịch quy mô lớn, tiềm năng để phát triển các trung tâm dịch vụ, giải trí. Tuy nhiên, để tận dụng được lợi thế, vị trí cửa ngõ chiến lược khá đặc biệt của tỉnh Long An, TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn góp ý, UBND tỉnh nên nghiên cứu xây dựng các khu vực phát triển trọng điểm dựa trên kết nối chiến lược về nhiều mặt với các đô thị quan trọng của 3 vùng đô thị. Trong đó, Long An chỉ cách TP HCM khoảng 47 km, do đó khu vực giáp ranh là nơi có tiềm năng rất lớn để phát các đô thị dịch vụ, đô thị đại học và đô thị tri thức.
Hiện nay, việc quy hoạch chung cho 17 đô thị trên địa bàn tỉnh Long An đang được chính quyền tỉnh đặc biệt quan tâm do các dự báo về quá trình kinh tế và đô thị hóa của Vùng đô thị đang nghiêng lợi thế cho địa phương có vị trí “cửa ngõ” này.
