Quyền trẻ em: Cần một cách tiếp cận tích cực

Tại đây, nhiều đại biểu có chung nhận định rằng lâu nay chúng ta chưa tạo được môi trường để trẻ em phát triển tốt nhất quyền tham gia của mình. Lý giải rõ hơn về điều này, bà Bùi Thanh Xuân - đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, các báo cáo của quốc tế về thực hiện quyền trẻ em ở Việt Nam cho rằng, Việt Nam đang thực hiện rất tốt các nhóm quyền sống còn và quyền phát triển của trẻ em. Tuy nhiên, nhóm quyền yếu nhất lại là quyền tham gia và quyền bảo vệ. Những sự việc đau lòng về bạo hành trẻ em trong trường học hay xâm hại tình dục trẻ em gần đây cũng đã rung lên những hồi chuông cảnh báo về việc thực hiện các quyền trẻ em ở Việt Nam hiện nay.

Nhìn lại hệ thống giáo dục của Việt Nam hiện nay cũng có thể thấy, các quyền trẻ em dù có được đưa vào các chương trình giảng dạy, tuy nhiên cách thức để các em tiếp cận còn hạn chế, chưa gần gũi. Bởi vậy, việc đưa quyền trẻ em vào trường học còn nặng nề về lí thuyết, chưa đem lại được hiệu quả. Các chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý, giáo dục cũng đồng quan điểm này. Bởi từ những sự việc về xâm hại quyền trẻ em ở Việt Nam thời gian gần đây cho thấy các em chưa biết phát huy quyền của mình. Tại sao các em bị đánh, bị bắt nạt mà không lên tiếng, không dám nói với thầy cô hay cả bố mẹ mình? Đó là một điều hết sức đáng tiếc. Lẽ ra chính các em cũng phải biết rằng tiếng nói của mình có giá trị và được lắng nghe.

Vậy câu hỏi đặt ra là phải làm sao để đưa quyền trẻ em vào việc quản trị trường học và quản lý lớp học một cách hiệu quả nhất. Một số giáo viên đến từ các trường học tại Hà Nội cũng chia sẻ rằng, ngay cả khi tạo cơ hội cho học sinh nói thì các em cũng không dám nói... Phải chăng người lớn/giáo viên chưa mặn mà chia sẻ với các em?

Đại diện Sở GDĐT Hà Nội lên tiếng, chúng ta không còn dạy học như những giáo viên biểu diễn nữa. Những thầy cô cần có tư tưởng mở, thoáng ra, chủ động với cái mới, chủ động trong hội nhập quốc tế. Phải thay đổi phương pháp mới, mà thay đổi phương pháp mới đang là một trong những yêu cầu cấp thiết của Bộ GDĐT. Nói như bà Bùi Thanh Xuân, giáo viên cần cách thức tiếp cận mới hơn, hiện đại hơn về quyền trẻ em, đặc biệt là nhóm quyền được bảo vệ và quyền được tham gia. Còn nhìn từ góc độ quản trị, nhà trường cần đẩy mạnh phát triển những hướng đi riêng, có những chương trình phát triển riêng, điều này thì cần tầm nhìn từ những người làm công tác quản lý.

Nhưng quan trọng hơn cả là người lớn phải nghe thấy và lắng nghe điều các em lên tiếng. Yêu cầu này không phải chỉ diễn ra khi các em gặp sự cố, vụ việc mà phải diễn ra hàng ngày.