Quyết liệt xử lý

Phá dỡ phần sai phạm xây dựng tại tòa nhà 18 Lê Trực, Hà Nội.

Thời gian qua, các cơ quan truyền thông liên tục phản ánh tình trạng vi phạm nghiêm trọng trật tự đô thị, vi phạm các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng... của một số chủ đầu tư trong đó có cả các tập đoàn tư nhân và đơn vị nhà nước. Cử tri phường Cửa Đông (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã mang theo bức xúc này chất vấn Chủ tịch Nguyễn Đức Chung tại buổi tiếp xúc cử tri. Câu hỏi của cử tri tuy hết sức ngắn gọn, song để có câu trả lời thuyết phục là vấn đề không dễ.

Với câu hỏi: UBND TP Hà Nội có giải pháp gì cho tình trạng vi phạm nghiêm trọng trật tự văn minh đô thị của một số chủ đầu tư trên địa bàn thành phố, cử tri không chỉ đơn giản muốn nghe chủ tịch thành phố giải trình biện pháp khắc phục, mà họ muốn hiểu sâu hơn, cặn kẽ hơn về nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, cùng với đó là biện pháp xử lý những cá nhân, tổ chức đã buông lỏng, thiếu trách nhiệm, thậm chí dung túng, bảo kê cho các vi phạm pháp luật này.

Có thể nói, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đương nhiệm là người dám nhìn thẳng vào sự thật và nói đúng sự thật. Ông Chung đã “liệt kê” một loạt các sai phạm của Xí nghiệp xây dựng tư nhân số 1 Lai Châu (thuộc Tập đoàn Mường Thanh): Xây dựng không phép, xây dựng quá chiều cao quy định, xây lấn cả vào khu không được phép xây như các vị trí quy hoạch dải cây xanh... Chủ tịch Hà Nội cũng khẳng định đã chuyển hồ sơ vụ việc cho CQĐT để xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Thông tin trên đương nhiên khiến cử tri vui mừng, vì Chủ tịch thành phố đã thể hiện sự cam kết lập lại trật tự kỷ cương văn minh đô thị. Tuy nhiên, cử tri và nhân dân cũng còn nhiều băn khoăn bởi không phải vô cớ mà các chủ đầu tư dám và ngang nhiên vi phạm pháp luật, thách thức chính quyền thành phố. Thực tiễn các vụ vi phạm trật tự đô thị nghiêm trọng tại Thủ đô cho thấy, nếu không có sự dung túng, buông lỏng quản lý thì các chủ đầu tư không thể ngang nhiên vi phạm được.

Hiện có rất nhiều cơ quan chức năng của thành phố được giao nhiệm vụ quản lý, giám sát mọi hoạt động của chủ đầu tư tại các dự án được phê duyệt. Chỉ tính riêng về lĩnh vực xây dựng thì đã có 3 cấp chính quyền từ cấp cơ sở đến quận, huyện, rồi thành phố, chưa kể đến lực lượng thanh tra xây dựng các cấp. Còn nữa, cũng có không ít sở ngành được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với các dự án như Sở Xây dựng, Cảnh sát PCCC, các BQL dự án... Với một đội ngũ “hùng hậu” như vậy lẽ nào không phát hiện được vi phạm của các chủ đầu tư?

Bên cạnh nguyên nhân có sự “bắt tay” của một số cán bộ thoái hóa, biến chất trong các cơ quan quản lý nhà nước, còn có một số nguyên nhân khác cũng không kém phần quan trọng tạo thói quen nhờn luật của một số chủ đầu tư dự án. Phạt cho tồn tại. Chính từ sự dễ dãi của các cơ quan chức năng trong việc xử lý vi phạm nên không chỉ có các chủ đầu tư mà ngay cả đến người dân thường cũng đã bắt đầu nghi ngờ tính nghiêm minh của pháp luật nên không biết sợ.

Tình trạng vi phạm trật tự xây dựng: Không phép, sai phép, lấn chiếm đất công... cũng chỉ bị “phạt cho tồn tại”. Bỏ ra 1 đồng tiền phạt mà thu lại tới 10 đồng tiền lãi thì dại gì mà không vi phạm?! Giấy phép xây dựng chỉ cho xây 5 tầng, xây thành 10 tầng nếu chẳng may bị cưỡng chế mất 1-2 tầng thì vẫn còn “ăn ra” 3 tầng thì có lý nào lại không vi phạm?! Đó là nói chuyện “không may”, còn nếu như việc “đi cửa sau” ổn thỏa mọi sự không bị phanh phui, dần chìm vào quên lãng, há chẳng phải ích lợi bội phần hay sao?

Sự buông lỏng quản lý trật tự xây dựng, thỏa hiệp, hoặc nhẹ tay với sai phạm của các cơ quan chức năng trong cả nước nói chung, thủ đô nói riêng chính là những nguyên nhân chính dẫn đến việc nhờn luật, từ dân thường cho tới các chủ đầu tư. Chẳng thế mà trong hàng chục năm qua, hàng nghìn tỷ đồng ngân sách đã phải bỏ ra để phục vụ việc xử lý sai phạm như họp hành, cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm... Đau lòng ở chỗ, nếu các công trình vi phạm không bị phát hiện thì một số cá nhân đút tiền vào túi riêng, còn khi bị lộ thì tiền thuế của dân được mang ra để khắc phục cái sai của các cơ quan quản lý nhà nước.

Vậy nên để chữa trị căn bệnh nhờn luật thì không thể chỉ xử lý phần ngọn là vi phạm của các chủ đầu tư, mà cần “đào tận gốc, trốc tận rễ”, xử lý nghiêm khắc những hành vi tiếp tay, dung túng, bảo kê cho sai phạm của một số cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước được giao, nhưng không hoàn thành nhiệm vụ. Cam kết mạnh mẽ của Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung: Chuyển hồ sơ vi phạm của chủ đầu tư sang cơ quan điều tra, hi vọng sẽ tạo nên một tiền lệ tốt, quyết liệt lập lại trật tự đô thị, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm.