Quyết tâm triển khai sớm xăng E10

Để quá trình triển khai hiệu quả

Sử dụng nhiên liệu sinh học thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch là một trong các giải pháp nhằm thực hiện chủ trương nhất quán, xuyên suốt của Đảng và Chính phủ về xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường sống và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt.

Ông Trịnh Quang Khanh - Tổng Thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp đều thể hiện tinh thần chủ động, sẵn sàng tham gia và thực hiện nghiêm túc lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học.

Song ông Khanh chia sẻ, xăng sinh học là mặt hàng cần thời gian pha chế, không thể xuất bán ngay như xăng khoáng. Nếu công tác điều hành không hợp lý, đặc biệt tại thời điểm chuyển đổi, có thể phát sinh điểm nghẽn cục bộ trong cung ứng, dù tổng năng lực toàn hệ thống là đủ.

Do vậy Hiệp hội đề xuất một số nội dung cụ thể:  Điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức đối với xăng E10 cao hơn xăng khoáng. Lý do do quá trình sản xuất xăng sinh học phát sinh thêm nhiều chi phí như pha chế, phối trộn, vận chuyển, bảo quản và đầu tư hệ thống. Nếu không tính đúng, tính đủ, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó về hàm lượng oxy, xăng trong nước gần như không có oxy, trong khi xăng nhập khẩu phổ biến ở mức 1,3 - 1,5%. Nếu giữ nguyên quy chuẩn hiện hành, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong pha chế. Theo tính toán, nếu buộc sử dụng xăng nền không có oxy, giá xăng sinh học có thể tăng thêm khoảng 600 - 700 đồng/lít. Do đó, cần điều chỉnh quy chuẩn theo hướng linh hoạt, hài hòa giữa yêu cầu kỹ thuật và điều kiện thị trường. Mức đề xuất khoảng 5 - 5,2% là phù hợp với thực tế.

Về phòng thử nghiệm, việc đầu tư thiết bị đo chỉ số octan có chi phí rất lớn, có thể lên tới hàng chục tỷ đồng. Trong khi đó, dự thảo quy định mới cho phép thuê phòng thử nghiệm được cấp phép. Đề nghị sớm áp dụng cơ chế này để giảm gánh nặng đầu tư cho doanh nghiệp.

Còn về tâm lý thị trường, theo ông Trịnh Quang Khanh hiện nay, người tiêu dùng vẫn còn băn khoăn về xăng sinh học, đặc biệt với phương tiện ô tô. Cần có thông tin chính thức, rõ ràng về các dòng xe phù hợp với E10, tránh tâm lý e ngại không cần thiết. Ngoài ra, trong quá trình vận hành thực tế, do tồn chứa và vận chuyển, có thể xảy ra tình trạng xăng E10 giảm xuống mức E8. Đây vẫn là sản phẩm đạt chất lượng, thậm chí được đánh giá tốt, nhưng nếu không có hướng dẫn rõ ràng, doanh nghiệp có thể gặp rủi ro trong kiểm tra, xử lý.

Giải đáp những ý kiến từ doanh nghiệp, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, liên quan đến việc sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật về xăng, đặc biệt là điều chỉnh hàm lượng oxy từ 3,7% lên khoảng 5%, hiện nay cơ quan chuyên môn đã ban hành công văn lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Theo kế hoạch, hạn cuối nhận ý kiến là ngày 24/4. Sau khi nhận đầy đủ góp ý, trong vòng khoảng 1 tuần, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện dự thảo và trình ban hành quy chuẩn mới.

Đối với các nội dung liên quan đến phòng thử nghiệm, cấp phép và chứng nhận hợp quy, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị các doanh nghiệp tổng hợp đầy đủ kiến nghị, gửi chính thức về Bộ Khoa học và Công nghệ thông qua cơ quan tiêu chuẩn. Việc góp ý cần thực hiện ngay trên cơ sở công văn đã phát hành, gửi đồng thời cho Bộ Công Thương để phối hợp xử lý.

Cần khung chính sách rõ ràng

Đứng ở góc độ là doanh nghiệp bán lẻ, ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc đã có phân tích với báo giới: Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao khả năng chủ động của nền kinh tế. Tuy nhiên, để quá trình triển khai đạt hiệu quả cao, các cơ quan quản lý cần tiếp tục rà soát, cân đối nguồn ethanol trong nước và nhập khẩu nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường.

Tuy nhiên, vị này cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay chưa phải là nguồn cung ethanol, thay vào đó là một yếu tố kỹ thuật khác liên quan đến sự hao hụt của xăng sinh học. Theo ông, ghi nhận trong thực tế kinh doanh xăng E5, khi tỷ lệ bay hơi của xăng E10 chắc chắn cao hơn so với xăng khoáng.

Do đó, không chỉ ông, mà nhiều doanh nghiệp khác rất cần sự phối hợp giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính trong việc nghiên cứu, xác định tỷ lệ hao hụt hợp lý để đưa vào cơ cấu chi phí.

Đồng thời, cũng cần xem xét cơ chế bù đắp phù hợp đối với phần hao hụt phát sinh vượt mức thông thường, có thể lượng hóa cụ thể theo tỷ lệ (khoảng 0,6%), tương đương khoảng 180-190 đồng/lít theo mặt bằng giá hiện hành.

“Các yếu tố này nhằm bảo đảm doanh nghiệp không bị thiệt hại trong quá trình chuyển đổi”, ông Giang Chấn Tây đề xuất.

Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh xăng khoáng đang vận hành ổn định, việc chuyển sang xăng sinh học nếu phát sinh chi phí hao hụt cao hơn mà chưa có cơ chế bù đắp tương xứng sẽ ảnh hưởng đến tâm lý và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo ông, doanh nghiệp luôn ủng hộ chủ trương phát triển nhiên liệu sinh học nhằm bảo vệ môi trường, tăng cường an ninh năng lượng và phù hợp với xu thế tiến bộ toàn cầu.

Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả, rất cần một khung chính sách rõ ràng, đủ mạnh về khuyến khích và có cơ chế chia sẻ rủi ro, qua đó giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư và duy trì hệ thống phân phối ổn định, bền vững.