Ra mắt sách Sơn mài Phạm Hậu

Bìa cuốn sách Sơn mài Phạm Hậu. (Ảnh: TNK).

Theo phát biểu của ông Lê Huy Văn, Uỷ viên Hội đồng Nghệ thuật ngành trang trí Hội Mỹ thuật Việt Nam, nguyên Phó hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, Hoạ sĩ Phạm Hậu (Phạm Quang Hậu) sinh năm 1903, quê tại làng Đông Ngạc, tục gọi là làng Vẽ, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc huyện Từ Liêm, Hà Nội).

Ông thi đỗ vào Trường Bách nghệ, Hải Phòng năm 17 tuổi. Tại đây, sau 4 năm học, ông không chỉ được được đào tại nhiều nghề mà còn được rèn luyện ý chí và nghị lực vững vàng để có thể vượt qua khó khăn trong cuộc đời.

Năm 1925, Trường Mỹ thuật Đông Dương thành lập. Năm 1929, mặc dù chưa qua trường lớp đào tạo nghệ thuật nào, ngoài học họa sĩ Nam Sơn trong vòng 3 tháng, ông thi đỗ vào học khoá 5 trường này và là 1 trong 6 trong 6 thí sinh toàn Đông Dương được tuyển chọn.

Từ đây, sau khi được thu lượm những kiến thức thật đa dạng dưới thời hiệu trưởng Tardieu, từ các bài tập rất cơ bản về hình hoạ đến các bài tập nghiên cứu thiên nhiên, xã hội, ông được tiếp cận học nghề sơn mài cổ truyền của Việt Nam.

Cũng từ đây, sau tốt nghiệp, trở về quê Đông Ngạc, ông bắt đầu sự nghiệp hội hoạ của mình. "Cũng may thay, trong những năm cuối cùng học tại đây, tuy sơn mài chỉ là một môn chuyên nghệ, mỗi tuần được học có 1 giờ, nhưng với sự nhạy cảm hiếm có và năng khiếu bẩm sinh, bằng trải nghiệm và hiểu biết về nghệ thuật trang trí truyền thống, ông đã trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực sơn mài", theo ông Lê Huy Văn.

Nhờ sự giúp đỡ của vị hiệu trưởng người Pháp Tardieu khai thác cho ông một hợp đồng ký với một hãng thuốc lá Pháp làm 50 chiếc hộp thuốc lá bằng sơn mài vẽ rồng, vẽ phượng, ông mở xưởng sơn mài và giành giải thưởng Huy chương Vàng, bằng ngoại hạng năm 1935.

Tranh và các sản phẩm sơn mài của ông da dạng, được trình bày dưới nhiều hình thức: Tủ, bình phong, tranh treo tường, đồ thờ, đồ mỹ nghệ… và được bày bán ra nước ngoài những năm 40-60 của thế kỷ trước.

Năm 1949, cùng những họa sĩ Trần Quang Du, Trần Quang Trân, ông tham gia thành lập Trường Quốc gia mỹ nghệ, tiền thân của Trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp hiện nay.

Các tác phẩm chính của ông phải kể đến: Gió mùa hạ, Gia đình nhà hươu trong rừng. Cảnh chùa Tây Phương… Trong suốt 30 năm làm sơn mài, ông còn là một thầy giáo có uy tín và tiếng vang của nghệ sĩ này đã vượt ra khỏi biên giới.