Rừng vùng biên bị 'cạo trọc'

Rừng sản xuất có độ dốc cao cạnh QL8A bị “cạo trọc”.

“Uy hiếp” Quốc lộ

Hầu như năm nào cũng vậy, mỗi khi mùa lũ đến, QL8A- con đường huyết mạch dẫn đến Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (Hương Sơn, Hà Tĩnh) vẫn thường xuyên bị tắc nghẽn do sạt lở, đất đá tràn xuống đường.

Điều này cũng dễ hiểu khi ngay bên cạnh quốc lộ, rừng có độ dốc 70-80 độ nhưng người dân vẫn “cạo trọc” để trồng cây nguyên liệu.

Ông Trịnh Huy Tường (thôn Hà Trai, xã Sơn Kim 1, Hương Sơn, Hà Tĩnh) cho biết: “Trước đây rừng này có cả gỗ dổi, táu và cây dây leo.

Sau khi rừng giao cho ông Trần Cao Quý thì ông chặt để trồng keo, với lại không ai ngăn cản nên chúng tôi có nói cũng chẳng làm được gì”.

Ông H. (một người dân xin giấu tên) người thôn Làng Tròn, xã Sơn Kim 1 xót xa nói: “Một quả đồi dựng đứng nằm cạnh QL8A, cách nhà dân chỉ dăm bảy mét nhưng bị người dân cạo trắng để trồng keo.

Toàn bộ cây lớn đều bị chặt ngang, đất đá không có điểm bám sẽ rơi xuống đường. Nếu không được kiểm soát thì chỉ nay mai, rừng sẽ cạn kiệt, hạn hán, lũ lụt ập đến chỉ khổ dân thôi”.

Vẫn theo ông H. phát trắng rừng trồng keo trên độ đốc 70-80 độ, trong khi cả dãy đá lớn nằm trên đỉnh đồi, chỉ cần ít năm nữa khi mưa lũ bào mòn đất nguy cơ đá rơi xuống nhà dân, chắn đường giao thông sẽ xảy ra bất cứ lúc nào.

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Hải- Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1 thừa nhận: Cách đây 3 - 4 năm xã đã phối hợp với lực lượng biên phòng, kiểm lâm lập biên bản xử phạt hành chính việc ông Trần Cao Quý chặt phát rừng để trồng keo ở khu vực gần QL8A nói trên. Bây giờ đến chu kỳ thu hoạch ông Quý lại tiếp tục đốn xẻ.

Việc ông Quý cạo trọc rừng như vậy là không đúng. Ngay cả rừng sản xuất nhưng cạo trọc như vậy là sai. Theo quy định, khi hộ gia đình muốn cải tạo phải lập tờ trình xin thôn, xã, huyện và được đồng ý mới cải tạo nhưng ông Quý không thực hiện.

Cũng theo ông Hải, từ đầu năm đến nay, xã đã xử lý hành chính 5 vụ việc liên quan đến chặt phát rừng không đúng quy định.

Những cây gỗ lớn bị xẻ phát còn trơ lại gốc.

Giải pháp nào?

Đứng trên QL8A, nhìn sang phía bên này sông Ngàn Phố là khoảng rừng sản xuất của xã Sơn Kim 1 bị người dân xẻ phát trồng cây nguyên liệu, còn phía bên kia sông thuộc địa phận xã Sơn Kim 2 là ngọn đồi bị cạo trọc từ trên xuống dưới.

Cũng là xã vùng biên nhưng tình trạng phá rừng trái phép ở Sơn Kim 2 có phần “nóng” hơn khi từ đầu năm đến nay xã đã xử lý tới 20 vụ chặt phá rừng sai quy định. Ngọn đồi bị cạo trọc chúng tôi nói đến thuộc tiểu khu 63 (TK63).

Tại đây có hơn 800ha rừng từng được giao cho Cty hợp tác kinh tế QK4 quản lý, bảo vệ. Đến năm 2015, diện tích này được giao lại cho BQL rừng phòng hộ Ngàn Phố (414ha rừng phòng hộ) và UBND xã Sơn Kim 2 (400ha rừng tự nhiên sản xuất).

Liên quan đến 400ha rừng sản xuất thuộc TK63, sau khi nhận bàn giao, UBND xã Sơn Kim 2 đã giao, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gần 350ha cho 54 hộ dân trên địa bàn; trong đó, hộ được giao nhiều nhất trên 30ha, hộ ít nhất 6ha; diện tích còn lại chưa giao là hơn 54ha.

Theo ông Cao Kỷ Vỵ- Chủ tịch UBND xã, một số hộ sau khi nhận rừng đã đem keo lên trồng. Tuy nhiên, việc chuyển đổi, cải tạo rừng nhiều hộ chưa có văn bản xin phép UBND xã.

Vẫn ông Vỵ cho biết thêm, hiện nay việc quy hoạch rừng khá bất cập, bởi nhiều diện tích rừng phòng hộ quy hoạch gần dân, tương đối bằng phẳng nhưng bên trên lại quy hoạch rừng sản xuất tự nhiên.

Điều này dẫn đến không ít người dân lợi dụng sản xuất để xâm hại đến rừng phòng hộ, có nguy cơ hủy hoại môi trường, gây xói mòn, lũ lụt.

Đặc biệt, những năm gần đây khi hàng hóa qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo khó khăn, người dân thiếu việc làm nên áp lực vào rừng ngày càng lớn.

“Tôi đang lo hơn 400ha rừng phòng hộ giáp Sơn Kim 1 sẽ bị xâm phạm. Vừa rồi chúng rôi không dám nhận diện tích này vì sợ không bảo vệ được. Cái này chúng tôi cũng đã cảnh báo đến các cơ quan chức năng rồi”- ông Vỵ nói.

Việc quy hoạch, phân chia rừng cho nhiều “chủ” quản lý đã dẫn đến thực trạng “cha chung không ai khóc”. Dẫn chứng là vụ cháy rừng năm 2015, kéo dài đến ngày thứ 4 mới có lực lượng đến dập lửa.

Từ đầu năm 2017 đến nay chính quyền xã Sơn Kim 2 đã phát hiện 20 trường hợp tự ý xẻ phát rừng trái phép; trong đó, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 12 trường hợp với tổng số tiền 39 triệu đồng.

Như vậy, những khu rừng ở đây vẫn tiếp tục bị “cạo trọc”.