Ruộng 'khát' bên kênh tiền tỷ
Niềm hi vọng của hàng trăm hộ nông dân huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk đã sớm vụt tắt khi tuyến kênh hồ thủy lợi Ea Súp Thượng được đầu tư hơn 25 tỷ đồng không phát huy tác dụng, gây lãng phí ngân sách, trong khi ruộng đất bà con phải bỏ hoang vì thiếu nước tưới.
Kênh thủy lợi bỏ hoang cho cỏ mọc.
Chỉ có nước trong ngày khánh thành
Ngày cắt băng khánh thành con kênh thủy lợi dẫn nước từ hồ Ea Súp Thượng về tưới tắm ruộng, rẫy cho bà con ai cũng vui mừng, bởi ở vùng Ea Súp này nếu có nước thì bà con có thể canh tác quanh năm. Thế nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang, sau khi tuyến kênh được Ban quản lý đầu tư xây dựng thủy lợi 8 (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) bàn giao về địa phương quản lý thì công trình này trơ đáy, cỏ mọc um tùm, người dân không có nước canh tác, nhiều diện tích ruộng, rẫy lại phải trông chờ vào nước trời như trước đây.
Ông Thái Văn Châu ở thôn 5, thị trấn Ea Súp, huyện Ea Súp chia sẻ, thấy Nhà nước đầu tư kênh thủy lợi dẫn nước về ruộng, rẫy bà con chúng tôi vui lắm. Vào sinh sống ở đây cả mấy chục năm nhưng canh tác chỉ phụ thuộc nước trời nên ai cũng mong muốn mùa khô có nước để sản xuất nâng cao thu nhập nhanh chóng xóa đói, giảm nghèo. Vậy mà tuyến kênh này chỉ duy nhất ngày khánh thành có nước còn từ đó đến nay thì bỏ hoang rất lãng phí. Mặc dù nhà nằm gần tuyến kênh đi qua nhưng không có nước tôi phải vay mượn tiền hơn 80 triệu đồng thuê máy múc ao để lấy nước tưới cho 6 ha điều và cây ăn trái.
Không riêng gia đình ông Châu mà rất nhiều nông dân ở khu vực có công trình kênh sau của Dự án thủy lợi hồ Ea Súp Thượng đi qua đều mừng hụt và thất vọng. Ông Nguyễn Văn Tất ở thôn 5, thị trấn Ea Súp, huyện Ea súp bức xúc, cả tuyến kênh dài đầu tư hàng chục tỷ đồng vậy mà mùa khô không có lấy giọt nước cho bà con sản xuất. Từ ngày thi công xong thì bỏ không chẳng thấy ai quan tâm khiến cho tuyến kênh giờ đã xuống cấp, sạt lở, cỏ mọc um tùm. Nhiều đoạn đã bị người dân san lấp để làm đường đi vào vườn.
Trong khi công trình tiền tỷ “đắp chiếu”, còn người dân muốn có nước tưới tiêu họ phải xoay xở hàng chục triệu đồng thuê máy múc ao, khoan giếng tìm nguồn nước phục vụ sản xuất.
Huyện thiếu kinh phí
Theo tìm hiểu của phóng viên, tuyến kênh này là một phần của dự án hồ Ea Súp Thượng, do Ban quản lí đầu tư xây dựng thủy lợi 8 (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) làm chủ đầu tư. Đây là hệ thống kênh mương bê tông kiên cố có chiều dài khoảng 4km, đi qua xã Cư M’Lanh và thị trấn Ea Súp của huyện Ea Súp, với tổng kinh phí đầu tư 25,34 tỷ đồng (bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ). Công trình được khởi công từ năm 2008, hoàn thành và bàn giao cho Công ty quản lí khai thác công trình thủy lợi Đắk Lắk quản lý từ năm 2012, nhằm cung cấp nước tưới cho hơn 200ha cây trồng và cây ăn trái ở xã Cư M’lanh và thị trấn Ea Súp. Tuy nhiên, đến nay công trình không phát huy tác dụng và đã xuống cấp trầm trọng.
Trao đổi với phóng viên, ông Mai Quang Vượng, Giám đốc Ban quản lý đầu tư xây dựng thủy lợi 8 cho biết, sau khi thi công xong tuyến kênh chúng tôi đã kiểm định, nghiệm thu chất lượng công trình trước khi bàn giao lại cho phía địa phương quản lý. Theo tôi, việc phát huy hiệu quả của tuyến kênh này hay không, trách nhiệm thuộc về chính quyền địa phương và công ty quản lý khai thác. Bởi sau khi chúng tôi bàn giao toàn bộ hiện trạng và ký biên bản hiện trạng thì đơn vị quản lý khai thác phải có trách nhiệm duy tu bảo dưỡng, sử dụng để phát huy được hiệu quả của dự án. Còn về vấn đề xây dựng công trình và tạo nguồn nước đảm bảo thi công theo đúng thiết kế dự án đầu tư đã được các cấp thẩm quyền phê duyệt. Ông Vượng chia sẻ: Nếu như việc xuống cấp của tuyến kênh này đúng như dư luận phản ánh, tới đây chúng tôi sẽ kiểm tra và báo với Bộ Nông nghiệp để tìm cách đưa tuyến kênh này vào hoạt động có hiệu quả.
Là đơn vị được giao quản lý, sử dụng ông Nguyễn Đình Dũng, Giám đốc Chi nhánh Công ty Quản lý khai thác công trình thủy lợi Đắk Lắk tại huyện Ea Súp lý giải: Sau khi Ban quản lý đầu tư xây dựng thủy lợi 8 thi công và bàn giao lại tuyến kênh chính cho đơn vị quản lý nhưng để phát huy được tính hiệu quả của công trình thì phía UBND huyện phải đầu tư xây dựng thêm hệ thống kênh cấp 1, kênh cấp 2 và kênh cấp 3. Nhưng do kinh phí của huyện chưa có nên chưa thể triển khai dự án. Theo ông Dũng, hiện nhu cầu sử dụng nước sản xuất của bà con nhân dân trên địa bàn huyện rất cao nhất là vào mùa khô. Do đó để phát huy hiệu quả khai thác của tuyến kênh này thì các cấp cần quan tâm đầu tư các tuyến kênh đấu nối thì mới khai thác tốt công trình nằm trong gói hồ Ea Súp Thượng.