Sáng tạo Việt

Tàu ngầm Trường Sa, một trong nhiều sản phẩm
khẳng định sức sáng tạo Việt. (Ảnh: Đ.V)

Để tiến vào nền kinh tế tri thức, sáng tạo chính là một nguồn lực mang tính quyết định. Thế giới ngày nay chứng kiến các cơ hội sáng tạo, các lĩnh vực sáng tạo xuất hiện khắp mọi nơi.

Chúng tôi từng ấn tượng với những gì mà Singapore đã làm được khi đến thăm đất nước nhỏ bé xinh đẹp này vào hồi đầu năm nay. Đó cũng là thời điểm đất nước nhỏ bé xinh đẹp này đang tất bật chuẩn bị nhiều sự kiện trọng đại để chào mừng 50 năm ngày thành lập.

50 năm trước, Singapore chỉ là một bãi đầm lầy sau khi tách khỏi Malaysia. 50 năm sau Singapore trở thành thương cảng thịnh vượng và là miền đất hứa của dòng người nhập cư rất lớn đến từ khắp châu Á. Trong đó chủ yếu là người Trung Quốc, Malaysia, Ấn Độ…

Làm thế nào để một đất nước không có nguồn tài nguyên thiên nhiên nhưng lại trở thành một trong những nền kinh tế hàng đầu của khu vực? Câu hỏi này đã được ông Ang Hak Seng, Phó Chủ tịch, Tổng giám đốc điều hành Hiệp hội Nhân dân Singapore, (Một tổ chức có chức năng và nhiệm vụ tương đồng với MTTQ Việt Nam- PV) giải đáp bằng một mệnh đề vô cùng ngắn gọn,sâu sắc: Đoàn kết, sáng tạo và nỗ lực vươn lên.

Dù chỉ là một đất nước vô cùng nhỏ bé trên bản đồ thế giới, Singapore hầu như không có tài nguyên tự nhiên nhưng chính vị trí tự nhiên trên bản đồ thế giới lại là một thế mạnh, Singapore đã chọn kinh tế biển và chọn làm “hub” (trung tâm kết nối) cho tài chính, dịch vụ, đầu tư đã đưa đất nước này vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế hàng đầu khu vực.

“Singapore là quốc gia đa sắc tộc, muốn đoàn kết những trí tuệ đa sắc tộc thì trước hết phải chấp nhận, tôn trọng mọi sự khác biệt để cổ vũ sự sáng tạo của cá nhân mỗi người. Bởi vì hành trình vươn lên của chúng tôi vô cùng gian nan, nếu không có ý chí, không có sự sáng tạo từ cá nhân mỗi người, không có sự đoàn kết trong mỗi cộng đồng sắc tộc, chúng tôi không thể có mọi thứ như ngày hôm nay” ông Ang Hak Seng nhấn mạnh. Cũng theo ông Ang Hak Seng, để nuôi dưỡng những mầm ươm sáng tạo, Chính phủ đầu tư cho giáo dục và khoa học công nghệ.

“Ngân sách có thể bị cắt giảm nhưng đầu tư cho giáo dục và khoa học công nghệ luôn được ưu tiên hàng đầu, vì đó là sự đầu tư cho tương lai" Tổng giám đốc điều hành Hiệp hội Nhân dân Singapore khẳng định.

Cũng nói đến tinh thần sáng tạo, không thể không nhắc tới đất nước Israel. Một đất nước chỉ có sa mạc, rất thiếu nước nên Israel phải phát triển với công nghệ tưới nhỏ giọt và công nghệ sinh học trong nông nghiệp để trở nên hùng mạnh về xuất khẩu nông sản.

Nếu như không có sự sáng tạo phi thường, chắc chắn Singapore hay Israel không thể làm được những điều kỳ diệu như thế. Đó cũng là một ví dụ cho thấy sáng tạo là một sức mạnh được sản sinh mạnh mẽ đặc biệt từ trong gian khó và điều này cũng được đúc kết qua kinh nghiệm chính trị của Việt Nam như trong việc thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất nay là Mặt trận tổ quốc Việt Nam.

Trong mệnh đề của chủ nghĩa Mác Lenin không có khái niệm Mặt trận. Mặt trận được hình thành bởi sự sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh kết hợp với chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc để thực hiện sứ mệnh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Đây là sứ mệnh rất đặc biệt của Mặt trận vì vậy sau khi đất nước giành thắng lợi, Mặt trận vẫn tiếp tục sứ mệnh của mình để huy động lòng yêu nước, huy động sáng kiến của bất kể ai là con dân nước Việt có chung mục đích vì con đường phát triển đất nước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch UBTW MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân đã từng nói trong dịp kỷ niệm 85 năm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam: “Lòng yêu nước là nền tảng chung, đồng thuận phát triển là yếu tố gắn bó nhưng phát huy sáng kiến của hàng triệu người và sáng kiến đó được phối hợp với nhau, tích hợp với nhau sẽ tạo nên sức mạnh mới của dân tộc. Bài học đó còn có giá trị lâu dài”.

Bởi vì nếu không có những sáng kiến, sáng tạo của hàng chục triệu người đoàn kết trong một mái nhà Mặt trận thì sau 40 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, 70 năm thành lập nước, không thể có những thành tựu quan trọng vượt bậc, đặc biệt là 30 năm đổi mới.
Nhìn lại năm 1976, sau khi đất nước được giải phóng thống nhất, hạ tầng cơ sở cả đất nước bị tàn phá, cuộc sống vô vàn khó khăn. Trong bối cảnh đó, người Việt đã nỗ lực sáng tạo và vươn lên để từ một nước thuộc nhóm thu nhập thấp nhất thế giới, đến năm 2009 vượt qua được nước thu nhập thấp và bước đến nước có thu nhập trung bình. Đây chính là tiền đề để Việt Nam phát triển kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài và có thể khẳng định với bạn bè thế giới ý chí vươn lên của Việt Nam, đặc biệt sau 30 năm đổi mới, nền kinh tế phát triển, xuất khẩu của Việt Nam đã tăng 30 lần.

Ý chí vươn lên trong cuộc sống trước hết thể hiện ở tinh thần vượt khó. Con người khi sinh ra không phải ai cũng có những hoàn cảnh thuận lợi tương tự như vậy, trên bước đường đời, không phải lúc nào con người ta cũng được đi trên thảm đỏ.

Sự kết hợp giữa tinh thần năng động, sáng tạo và ý chí vươn lên trong cuộc sống giúp cho con người làm chủ hoàn cảnh, phát huy sáng kiến cá nhân để đạt được những thành công như mong muốn. Và đó chính là lý do để Việt Nam ngày càng có nhiều cá nhân sáng tạo, nhiều giải thưởng khoa học, đặc biệt sự sáng tạo còn xuất hiện ở những nông dân Việt Nam- những sáng tạo vượt qua mọi chuẩn mực thông thường.

Có thể kể đến những sản phẩm có tính ứng dụng rộng rãi, mang lại nhiều giá trị thực cho đời sống hàng ngày như ông Đinh Công Viên (Hà Nam) là người sáng chế máy đập ngô, tuốt lạc, vỡ đỗ tương, vỡ lúa. Ông Nguyễn Hoàng Nam (Trà Vinh) là người sáng chế Robot (bàn tay sạch..) hay ông Bùi Hữu Nghĩa (Long An) tự học sáng chế nhiều máy thu hoạch đay, máy bón phân vùi rơm rạ....Đây là những cá nhân vừa được vinh danh tại Giải thưởng Nhân tài Đất Việt năm thứ 11. Và vô số những sản phẩm khác, vô số những con người đang góp thêm sáng kiến, bằng sự cống hiến của cá nhân mình, biến những ước mơ nhỏ bé thành hiện thực, xây thêm một viên gạch, trồng thêm một cây xanh làm giàu cho bản thân và góp phần xây dựng đất nước.

Trong quá trình phát triển, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhưng trong nhiều trường hợp những thành tựu này chưa được nói đúng mức nên không phải ai cũng cảm nhận được đất nước đang đi trên một con đường phát triển đúng đắn và có thành quả quan trọng.

Con người vốn vậy, thường hay chú ý đến những “điểm đen tiêu cực” như cho rằng “người Việt thiếu sáng tạo đến mức không thể sản xuất nổi một chiếc ốc vít” từ đó dẫn đến cái nhìn bi quan về xã hội mà thay vào đó không quan tâm nhiều hơn đến những mặt tích cực, những điều tốt đẹp của cuộc sống để nhận ra sức sáng tạo của người Việt đang hiện hữu khắp mọi nơi.

Sáng tạo chính là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, là sức mạnh có sẵn người Việt Nam. Nhưng làm sao để cổ vũ và quy tụ sức mạnh ấy trong giai đoạn mới đang là điều trăn trở của Mặt trận tổ quốc Việt Nam- mái nhà chung của dân tộc Việt Nam.

Trong những ngày qua, chuyến thăm của người đứng đầu UBTW MTTQ Việt Nam tới Viện khoa học Công nghệ Quân sự và Hanoi Creative city- thành phố Hà Nội sáng tạo đã mang tới nhiều thông điệp nhằm cổ vũ, khích lệ sự sáng tạo của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Từ những công trình khoa học đòi hỏi trình độ kỹ thuật bậc cao của Viện khoa học Công nghệ Quân sự đến những sản phẩm sáng tạo mang tính nghệ thuật đang được trưng bày tại Hanoi Creative City cho thấy khả năng sáng tạo, khát vọng làm chủ công nghệ của người Việt Nam chưa bao giờ ngừng nghỉ, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân trăn trở với câu hỏi, làm thế nào để Việt Nam không lãng phí sức mạnh sáng tạo của nhân dân? Và khẳng định, trong kế hoạch 2016, Mặt trận sẽ bàn việc tuyền truyền, cổ vũ sự sáng tạo của người Việt Nam trở thành một nội dung hành động quan trọng.

“Mặt trận luôn suy nghĩ về tương lai đất nước. Chúng ta phải làm thế nào để đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, cùng tự hào nhìn lại thành quả từ những sản phẩm sáng tạo của ngày hôm nay đã mang lại. Bởi vì đất nước muốn tiến lên cần phải có nhiều cá nhân biết và muốn sáng tạo” Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân khẳng định.

Lịch sử đã chứng minh: Giáo dục là gốc. Đoàn kết để tồn tại và sáng tạo để phát triển. Đất nước muốn tiến lên, chỉ có một con đường duy nhất là đoàn kết và sáng tạo.

Một đất nước có nhiều người biết và muốn sáng tạo, một Chính phủ biết thúc đẩy cho sự sáng tạo, bằng việc đầu tư cho giáo dục, cho khoa học công nghệ đúng tầm…đó chính là cội nguồn của một quốc gia sáng tạo và làm chủ nền kinh tế tri thức.