Sẽ hoàn trả hoặc bù trừ số thuế đã nộp

Bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó ban Ban Chính sách và thuế quốc tế, Cục Thuế cho biết, Chính phủ vừa ban hành Nghị định điều chỉnh doanh thu chịu thuế của  hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng và áp dụng từ ngày 1/1/2026.

“Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo động lực, khuyến khích các hộ kinh doanh phát triển trong thời gian tới, đặc biệt là đối với các cá nhân, hộ kinh doanh mới bắt đầu hoạt động. Dự kiến, chính sách này sẽ tác động và mang lại lợi ích cho hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước, giúp nhiều đối tượng được thụ hưởng và có điều kiện mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh” - bà Hiền nói.

Trước khi Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hiệu lực rất nhiều hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định có doanh thu trên 500 triệu đồng đã thực hiện kê khai và nộp thuế.

Theo bà Hiền, với những trường hợp trên (doanh thu từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng) theo quy định của nghị định 68, số thuế đã nộp sẽ được xử lý theo hướng hoàn trả hoặc bù trừ theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Trên thực tế, đối với kỳ kê khai quý I, đã có một số hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện kê khai và nộp thuế. Trong trường hợp này, cơ quan thuế sẽ hướng dẫn người nộp thuế điều chỉnh lại tờ khai của quý I. Nếu đến cuối năm, tổng doanh thu vẫn không vượt quá 1 tỷ đồng thì hộ kinh doanh có thể thực hiện thủ tục hoàn trả số thuế đã nộp thừa theo hướng dẫn tại Thông tư số 18 của Bộ Tài chính.

Bà Hiền lưu ý, hộ kinh doanh cần chú ý, đối với các hộ trước đây có doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng (thuộc diện kê khai theo quý), thì theo quy định mới sẽ không phải kê khai, nộp thuế trong năm. Tuy nhiên, các hộ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo với cơ quan thuế.

Cụ thể, trong trường hợp doanh thu năm 2026 không vượt quá 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh phải nộp tờ khai (thông báo doanh thu) cho cơ quan thuế chậm nhất vào ngày 31/1/2027.

Đối với các hộ đã kê khai và nộp thuế trong quý I, cần theo dõi hướng dẫn của cơ quan thuế để thực hiện điều chỉnh tờ khai và làm thủ tục hoàn thuế (nếu đủ điều kiện) khi kết thúc năm tài chính.

Khu vực hộ kinh doanh với trên 6 triệu hộ không chỉ đóng góp vào tăng trưởng GDP mà còn thể hiện tính linh hoạt đặc thù của nền kinh tế.

Tại một hội thảo liên quan đến vấn đề này diễn ra hồi cuối tháng 4 vừa qua, bà Phạm Chi Lan, nguyên Phó Chủ tịch Liên đoàn thương mại và Công Nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, một môi trường kinh doanh thuận lợi không chỉ là nơi có ít rào cản, mà còn phải bảo đảm các quy định được thiết kế theo hướng “dễ hiểu, dễ thực hiện và có thể dự đoán”. Đây chính là nền tảng để hộ kinh doanh yên tâm đầu tư và phát triển dài hạn.

Bên cạnh đó, việc phát triển các công cụ hỗ trợ tuân thủ chi phí thấp như phần mềm kế toán đơn giản, nền tảng kê khai thân thiện hay dịch vụ tư vấn tại địa phương được xem là giải pháp thiết thực. Khi chi phí tuân thủ giảm, động lực mở rộng và chuyển đổi sẽ được kích hoạt.

Về dài hạn, vấn đề không chỉ là tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà là định vị lại vai trò của hộ kinh doanh trong nền kinh tế. Đây không chỉ là khu vực “phi chính thức” cần quản lý, mà còn là nền tảng quan trọng của kinh tế địa phương, nơi nuôi dưỡng tinh thần kinh doanh và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Vì vậy, chính sách cần chuyển từ tư duy “quản lý” sang “đồng hành”, từ “kiểm soát” sang “hỗ trợ phát triển”. Khi môi trường thể chế được thiết kế phù hợp với thực tiễn, hộ kinh doanh có thể trở thành lực lượng đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng bền vững.