Siết chặt kỷ cương trong tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Rà soát quy trình từ thực tiễn tổ chức

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có 1.223.776 thí sinh dự thi, tăng 61.642 thí sinh so với năm trước. Đây là năm thứ hai kỳ thi được tổ chức theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và là năm đầu tiên toàn bộ các khâu tổ chức được triển khai theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo Bộ GDĐT, công tác tổ chức thi từ Trung ương đến địa phương được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp của các bộ, ngành và lực lượng chức năng. Việc đăng ký dự thi trực tuyến được thực hiện với 100% thí sinh. Ở khâu chấm thi, hướng dẫn chấm môn Ngữ văn lần đầu áp dụng rubric, đồng thời tổ chức thống nhất đáp án, hướng dẫn chấm theo hình thức trực tuyến trên cả nước.

Tuy nhiên, sai phạm tại điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang cho thấy quy trình tổ chức dù được quy định chặt chẽ vẫn có thể bị phá vỡ nếu công tác kiểm soát và thực thi trách nhiệm không được bảo đảm. Đây là vấn đề cần được xem xét trong quá trình hoàn thiện quy chế và phương án tổ chức kỳ thi năm tới.

Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT, cho biết Bộ đang rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Quy chế thi tốt nghiệp THPT, đồng thời xem xét các giải pháp tăng cường kiểm tra, giám sát và hạn chế nguy cơ gian lận.

Ở kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027, một trong những nội dung được chú trọng là lựa chọn, bố trí và quản lý cán bộ tham gia tổ chức kỳ thi. Với quy mô hơn một triệu thí sinh, lực lượng làm nhiệm vụ trải rộng tại nhiều địa phương, đòi hỏi việc phân công phải rõ ràng, quy trình phối hợp thống nhất và cơ chế kiểm tra đủ hiệu quả.

Bộ GDĐT nghiên cứu điều chỉnh phương án bố trí điểm thi theo hướng tăng cường trộn thí sinh của các trường khác nhau tại cùng điểm thi. Trường hợp không thể thực hiện, địa phương cần có ý kiến của Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh trước khi quyết định. Đây là một trong những phương án nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm trong quá trình coi thi.

Cùng với đó, việc tập huấn nghiệp vụ cần được triển khai theo hướng thực chất hơn, không chỉ dừng ở phổ biến quy chế mà còn giúp cán bộ làm thi nhận diện tình huống bất thường, nắm rõ quy trình xử lý và trách nhiệm cá nhân. Các địa phương cần chủ động chuẩn bị nhân sự, tăng cường kiểm tra chéo, bảo đảm những vị trí quan trọng được giao cho người có đủ năng lực và kinh nghiệm.

Công tác giám sát cũng cần được thực hiện xuyên suốt, từ khâu chuẩn bị, coi thi đến chấm thi, công bố kết quả và phân tích dữ liệu. Việc đối chiếu điểm thi theo môn, phòng thi, điểm thi với kết quả học tập của học sinh là một trong những căn cứ giúp nhận diện dấu hiệu bất thường, phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết.

Công nghệ hỗ trợ, quy trình phải đủ chặt

Bên cạnh yếu tố nhân sự, Bộ GDĐT cho biết sẽ nghiên cứu bổ sung hệ thống camera giám sát tại phòng thi và khu vực thi. Dữ liệu camera dự kiến được sử dụng phục vụ công tác hậu kiểm, xác minh và xử lý vi phạm. Việc sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định cũng tiếp tục được xem xét nhằm hỗ trợ phát hiện, phòng ngừa hành vi gian lận bằng công nghệ cao.

Ngày 20/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo. Văn bản đặt ra yêu cầu tiếp tục chấn chỉnh hoạt động tổ chức thi, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ nhà giáo và tăng cường giáo dục ý thức chấp hành pháp luật trong học sinh.

Dù vậy, việc bổ sung thiết bị hay hoàn thiện quy trình chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng cơ chế giám sát thực chất và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Công tác tổ chức thi cần chuyển từ xử lý sự việc sau khi xảy ra sang chủ động phát hiện nguy cơ, xác định những khâu dễ phát sinh sai sót và xây dựng phương án kiểm soát phù hợp.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 vì thế đặt ra yêu cầu không chỉ chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, cơ sở vật chất mà còn phải bảo đảm mọi khâu được thực hiện đúng quy định, có thể kiểm tra và xác minh khi cần thiết. Đây là cơ sở để hạn chế sai phạm, bảo vệ quyền lợi của thí sinh và củng cố niềm tin xã hội đối với tính công bằng, minh bạch của kỳ thi.