Siết trách nhiệm trong bầu cử

Ông Lê Việt Trường.

PV:QH khóa XIII đã phải bãi nhiệm tư cách đại biểu của 2 đại biểu QH. Bài học kinh nghiệm ở đây là gì, thưa ông?

Ông Lê Việt Trường: Tôi cho rằng trong công tác lựa chọn nhân sự, cần siết chặt cơ chế trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức liên quan đến hoạt động bầu cử để khi phát hiện ra hành vi gian dối về hồ sơ lý lịch như một số trường hợp đã xảy ra tại QH Khóa XIII thì có thể kết luận được trách nhiệm thuộc về ai. Từ đó, tìm được lỗ hổng trong công tác bầu cử ở chỗ nào? Cơ chế trách nhiệm rơi vào đâu? Có như vậy, công tác bầu cử mới thực sự công khai, minh bạch và dân chủ.

Ông đánh giá thế nào về kết quả bước đầu công tác nhân sự chuẩn bị cho bầu cử tại các Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất và lần thứ 2?

- Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất triển khai từ Trung ương xuống địa phương được diễn ra trong bối cảnh có nhiều điều kiện thuận lợi. Trước hết, Đại hội Đảng vừa thành công rực rỡ với việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Đảng từ Trung ương đến cơ sở, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn và niềm tin của nhân dân. Thứ hai, QH và HĐND các cấp đang chuẩn bị tổng kết nhiệm kỳ, đánh giá thành tựu và hạn chế, từ đó rút ra được bài học kinh nghiệm trong quá trình hoạt động. Thứ ba, Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã được thành lập và chức danh Tổng Thư ký QH cũng lần đầu tiên được QH thông qua.

Qua theo dõi, kết quả của Hội nghị hiệp thương cho thấy, việc tăng cường đại biểu hoạt động chuyên trách cho QH ở Trung ương lên 15 người và như vậy, tổng số đại biểu QH hoạt động chuyên trách sẽ tăng lên 198 đại biểu, là tín hiệu rất đáng mừng. Bởi khi quyết định thành lập Hội đồng Bầu cử Quốc gia cũng như thông qua Luật Tổ chức QH theo tinh thần Hiến pháp 2013, QH đã đặt vấn đề nâng tỷ lệ đại biểu QH hoạt động chuyên trách lên khoảng 40% tổng số đại biểu QH để bảo đảm có một lực lượng giúp QH làm công tác chuẩn bị các nội dung giữa hai kỳ họp.

Việc Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất nhất trí giảm số đại biểu QH ở lĩnh vực hành pháp cũng rất hợp lý. Rõ ràng, chúng ta cần có tỷ lệ đại biểu QH nhất định ở các cơ quan hành pháp tham gia QH, vì đây là các cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý vĩ mô, nơi soạn thảo các chính sách, dự án luật...nhưng không cần nhiều quá.

Đối với Hội nghị Hiệp thương lần 2, đã tiến hành lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu QH căn cứ vào các nội dung: Tiêu chuẩn của đại biểu QH; Kết quả điều chỉnh lần thứ nhất của Ủy ban Thường vụ QH về dự kiến cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu QH của cơ quan, tổ chức, đơn vị; Kết quả thỏa thuận tại Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất; Hồ sơ, biên bản của cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử đại biểu QH, ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi công tác hoặc nơi làm việc đối với người được giới thiệu ứng cử đại biểu QH…những việc làm này được làm bải bản, đúng quy trình.

Có thể khẳng định, ở các Hội nghị Hiệp thương này ở cả cấp Trung ương lẫn địa phương đều được tiến hành khẩn trương, đúng tiến độ, đúng pháp luật và có nhiều nét mới, thảo luận đúng hướng, quán triệt tinh thần đổi mới, dân chủ từ Đại hội Đảng. Tinh thần và kết quả của hội nghị là tiền đề góp phần vào thành công của cuộc bầu cử, bảo đảm lựa chọn được những ứng cử viên thật sự ưu tú ngay từ những vòng đầu tiên để cử tri bầu vào QH và HĐND.

Quan điểm của ông về số dư trong bầu cử lần này?

- Trong công tác hiệp thương giới thiệu người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp lần này, số người được giới thiệu ứng cử từ vòng đầu phải gấp đôi số người được bầu. Tới đây, trong lần Hiệp thương lần thứ ba, số dư tiếp tục phải ít hơn nữa. Tôi luôn nhất quán quan điểm từ quá trình xây dựng sửa đổi Luật Bầu cử đại biểu QH và đại biểu HĐND, đó là bầu cử phải có số dư, không nên bầu tròn. Số dư bảo đảm thấp nhất cũng phải ở con số 2 để chọn 1 như hiện nay là phù hợp.

Có ý kiến cho rằng số dư càng lớn thì càng bảo đảm dân chủ, ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

- Tôi không cho là như vậy. Bởi, quá trình chuẩn bị để có nhân sự đưa vào danh sách ứng cử viên đại biểu QH, đại biểu HĐND để tiến hành bầu mới là quan trọng và đang được tiến hành chặt chẽ. Dân chủ là một quá trình được thể hiện trên tất cả các bước của quy trình bầu cử, chứ không phải cứ có số dư nhiều mới là dân chủ.

Trân trọng cảm ơn ông!