Sinh kế lâu dài

Hạn và xâm nhập mặn đe dọa nhiều nơi tại ĐBSCL.

Đó là một đề nghị cụ thể của người đứng đầu MTTQ Việt Nam với các tổ chức thành viên- những tổ chức chính trị-xã hội có mạng lưới các cấp hội rộng khắp trên cả nước. Bởi, vị lãnh đạo cao nhất của Mặt trận thật sự mong muốn, cùng với việc vào cuộc quyết liệt của chính quyền các cấp thì sự trợ giúp từ các tổ chức thành viên của Mặt trận chính là sự chung tay cùng với Nhà nước để làm cho sự hỗ trợ đến với những bà con gặp khó khăn vì thiên tai có thể lớn hơn, hiệu quả hơn. Và, thực tế, cũng không ai hiểu hết khó khăn của bà con bằng chính các cấp hội của các tổ chức chính trị-xã hội- những tổ chức thực sự gần dân, sát dân và luôn đồng hành cùng nhân dân và giúp đỡ nhân dân thời gian qua.

Cùng với cuộc họp bàn một vấn đề thiết thực, liên quan đến quốc kế dân sinh của bà con nhiều tỉnh thành trên cả nước do Mặt trận tổ chức, có thể thấy rõ một điều, Đảng, Nhà nước, QH và MTTQ Việt Nam luôn lắng nghe, luôn chia sẻ với những khó khăn của nhân dân và luôn có những biện pháp kịp thời hỗ trợ để bà con an tâm tổ chức lại sản xuất. Nhìn lại tình hình hạn hán, xâm nhập mặn hoành hành ở các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ thời gian vừa qua; rồi mới đây là việc hải sản chết bất thường ở một số tỉnh dọc ven biển miền Trung cho thấy những người nông dân một nắng hai sương bao giờ cũng là những người chịu nhiều thiệt thòi nhất và có cuộc sống khó khăn nhất.

Theo thống kê của ngành chức năng, đến nay đã có 21 tỉnh chịu ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn-có nghĩa là 1/3 số các tỉnh thành trên cả nước. Hạn hán, xâm nhập mặn đã làm 424.099 hộ thiếu nước sinh hoạt (khoảng 1,7 triệu dân); thiệt hại 248.288 ha lúa, 18.874 ha hoa màu, 53.814 ha cây ăn quả, 105.211 ha cây công nghiệp, 5.703 ha nuôi trồng thủy sản. Ước tính tổng thiệt hại là 6.392 tỷ đồng. Và 6 tỉnh khác, bà con ngư dân chịu thiệt hại nặng nề do cá chết bất thường. Những con số thiệt hai như: Hà Tĩnh khoảng 260 tỷ đồng; Quảng Bình khoảng 175 tỷ đồng; Quảng Trị khoảng gần 135 tỷ đồng; Thừa Thiên-Huế khoảng 11 tỷ đồng… Đó là chưa kể sự thất thu về du lịch, dịch vụ bởi những tỉnh thành ở dọc ven biển miền Trung đồng thời có ngành du lịch biển phát triển- mà thời điểm này lại đang bắt đầu mùa du lịch.

Chính vì những khó khăn đang đè nặng lên vai những người nông dân vốn hay lam hay làm ấy mà, MTTQ Việt Nam đã quyết định hỗ trợ 9 địa phương bị thiệt hại nặng do hạn hán, xâm nhập 7,5 tỷ đồng; đồng thời, hỗ trợ cho ngư dân đang gặp khó khăn ở 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, mỗi tỉnh 1 tỷ đồng. Cùng với đó, MTTQ một số tỉnh thành phố lớn và Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam cũng quyết định hỗ trợ cho những tỉnh đang gặp khó khăn trên tinh thần lá lành đùm lá rách và lá rách ít đùm lá rách nhiều. Số tiền ấy cũng vào khoảng hơn 70 tỷ đồng. Một con số không nhiều nhưng tin chắc cùng với hỗ trợ từ Chính phủ nó sẽ đủ sức làm ấm lòng những người nông dân đang gặp khó khăn; sẽ giúp họ vững tin vượt qua khó khăn về vật chất và tinh thần để từng bước ổn định lại cuộc sống.

Còn nhớ, trong buổi làm việc tại Hà Tĩnh- tỉnh được cho là chịu thiệt hại nặng nề nhất bởi sự việc hải sản chết bất thường - hôm 9-5, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, Bộ NN&PTNT đã nhanh chóng tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 772 để hỗ trợ bà con 4 tỉnh miền Trung ổn định làm ăn, sản xuất. Và, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu, tỉnh Hà Tĩnh cùng các tỉnh liên quan nhanh chóng công bố thông tin tới nhân dân, các doanh nghiệp, triển khai Quyết định kịp thời, đúng đối tượng và đặt ra thời gian cụ thể để thực hiện. “Tuyệt đối không để xảy ra sai phạm tiêu cực trong hỗ trợ nhân dân. Cán bộ nào để xảy ra sai phạm, nhũng nhiễu, xà xẻo hỗ trợ của nhà nước trong việc này phải xử phạt theo tình tiết tăng nặng” - Phó Thủ tướng nhấn mạnh lại quan điểm của Chính phủ. Sở dĩ nói thế là đã từng có những câu chuyện không hay từng bị dư luận và nhân dân phanh phui về chuyện xà xẻo tiền hỗ trợ của Nhà nước và các tổ chức cho nhân dân các vùng bị thiên tai tàn phá.

Vì thế để mọi sự hỗ trợ đến đúng địa chỉ, rất cần sự giám sát từ cộng đồng và các tổ chức thành viên của Mặt trận để mỗi một đồng hỗ trợ có thể phát huy được hết tác dụng của nó trong đời sống mỗi hộ dân. Nhưng, sau những hỗ trợ cụ thể chúng ta cần và phải làm gì để bà con nông dân có cuộc sống bền vững từ chính những sản phẩm mà họ làm ra. Câu hỏi này không chỉ được Chính phủ đặt ra; mà ngay cả Chủ tịch MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân cũng đau đáu những suy nghĩ: Cần có giải pháp hỗ trợ hiệu quả cho người dân; ấy mới là cách tính sinh kế lâu dài đối với bà con. Điều này cho thấy, đã có một sự thống nhất về quan điểm giữa Nhà nước và Mặt trận.

Đó chính là một cách để đảm bảo sinh kế cho bà con. Còn thì muốn giúp bà con có sinh kế lâu dài thì lại cần những chiến lược, bước đi cụ thể với nhiều tính toán cặn kẽ.

Mới đây, trả lời ĐĐK, ĐBQH Trần Khắc Tâm- một người Mặt trận tại vùng bị ảnh hưởng nặng nề của hạn mặn Sóc Trăng đã chia sẻ “tác động khốc liệt của biến đổi khí hậu từ đầu năm đến nay cho chúng ta thấy một điều, đó là dường như biến đổi khí hậu đang tác động nhanh hơn chúng ta tưởng, khiến các kịch bản ứng phó được xây dựng trước đây trở nên lạc hậu, trong đó có những kịch bản, kế hoạch chúng ta chưa kịp thực hiện.”

Trước tình hình như vậy, ông Tâm kiến nghị, Chính phủ cần chỉ đạo quy hoạch lại toàn bộ vùng sản xuất ĐBSCL, buộc các địa phương trong khu vực phải ngồi lại với nhau để đánh giá tình hình, phân vùng sản xuất cho phù hợp. Đồng thời với quy hoạch là việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực phải thực sự tạo được chuyển biến tích cực.

Thậm chí, cần cả những biện pháp nhằm khắc chế hạn hán, xâm nhập mặn; hạn chế tối đa việc ô nhiễm môi trường để mọi nỗ lực của người dân và chính quyền không trở nên vô nghĩa.

Những chia sẻ ấy của một người sống tại vùng hạn, mặn cho thấy, những gì chúng ta đã làm cho bà con là những hỗ trợ mang tính bước đầu nhưng cần một chiến lược dài hơi để cho mỗi hỗ trợ bước đầu ấy trở thành những hỗ trợ mang tính tiền đề cho sự ổn định lâu dài mới là quan trọng nhất.