Tai nạn tàu cao tốc ở Tây Ban Nha: Chuyện gì đã xảy ra?

Vụ tai nạn xảy ra lúc 19h45 ngày 18/1 (01h45 ngày 19/1, theo giờ Việt Nam) gần thị trấn Adamuz thuộc tỉnh Cordoba, cách thủ đô Madrid khoảng 360 km về phía nam.

Vụ việc liên quan đến hai đoàn tàu cao tốc, một do tập đoàn tư nhân Iryo vận hành và một do Alvia, thuộc công ty đường sắt nhà nước Renfe của Tây Ban Nha, điều hành.

Hai toa cuối cùng trong số 8 toa của đoàn tàu Iryo màu đỏ đặc trưng đi từ Malaga đến Madrid đã trật bánh trên một đoạn đường ray thẳng và đâm vào đoàn tàu Alvia đang chạy ngược chiều, khiến hai toa đầu tiên của đoàn tàu Alvia bị trật bánh và rơi xuống một bờ dốc cao tới 5 mét.

Các quan chức nói gì?

Theo giám đốc Renfe, Alvaro Fernández Heredia, có một khoảng thời gian 20 giây giữa vụ trật bánh đầu tiên và vụ va chạm, quá ngắn để hệ thống phanh tự động kích hoạt. Ông cũng cho biết lỗi do con người gần như bị loại trừ.

"Chắc chắn phải có sự cố nào đó ở toa xe hoặc cơ sở hạ tầng, và việc điều tra sẽ mất thời gian", ông Heredia nói.

Các quan chức cho biết, tàu Alvia dường như đã đâm vào các toa xe bị trật bánh hoặc mảnh vỡ gầm tàu ​​Iryo. Giám đốc Renfe cho biết, người lái tàu 27 tuổi của tàu Alvia đã thiệt mạng trong vụ tai nạn.

Tàu Iryo chở khoảng 300 người và vừa rời khỏi thành phố lịch sử Cordoba. Tốc độ của tàu tại thời điểm xảy ra tai nạn là 110 km/h, thấp hơn nhiều so với giới hạn tối đa 250 km/h trên đoạn đường đó.

Trong khi đó, theo Renfe, tàu Alvia chở 187 người, đang di chuyển với tốc độ 205 km/h. Các toa tàu Alvia bị trật bánh có 37 người ở toa đầu tiên và 16 người ở toa thứ hai. Hầu hết các nạn nhân thiệt mạng và bị thương đều đến từ hai toa Alvia đầu tiên.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Tây Ban Nha Oscar Puente cho biết, tàu Iryo mới chỉ hoạt động chưa đầy 4 năm và đường ray đã được cải tạo hoàn toàn vào tháng 5/2025, với vốn đầu tư 700 triệu euro (813,5 triệu USD). Tàu được kiểm tra lần cuối vào ngày 15/1 năm nay.

Ông Puente cho rằng, vụ tai nạn là "vô cùng kỳ lạ" và nói rằng nếu không có đoàn tàu đang lao tới, vụ trật bánh có lẽ đã không gây ra thương vong.

Ông Jose Trigueros, Chủ tịch Hiệp hội Kỹ sư Đường bộ, cho biết phân tích sơ bộ của ông về hình ảnh và thông tin do chính quyền công bố cho thấy có sự cố ở hệ thống gầm của các toa cuối của tàu Iryo.

Thông tin điều tra ban đầu

Theo thông tin mới nhất được Reuters đăng tải theo một nguồn tin được thông báo về các cuộc điều tra ban đầu về thảm họa này, các chuyên gia điều tra đã phát hiện một khớp nối bị gãy trên đường ray.

Các kỹ thuật viên phân tích đường ray tại hiện trường đã xác định được một số vết mài mòn trên khớp nối giữa các đoạn đường ray, được gọi là tấm nối ray, cho thấy lỗi này đã tồn tại một thời gian.

Họ phát hiện ra rằng khớp nối bị lỗi đã tạo ra một khoảng trống giữa các đoạn đường ray, khoảng trống này rộng ra khi các đoàn tàu tiếp tục di chuyển trên đường ray.

Nguồn tin cho biết, các kỹ thuật viên tin rằng khớp nối bị lỗi là chìa khóa để xác định nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn. Ủy ban Điều tra Tai nạn Đường sắt Tây Ban Nha (CIAF), cơ quan được giao nhiệm vụ điều tra tổng thể nguyên nhân thảm họa, đã không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận.

Theo nguồn tin trên, những toa đầu tiên của chuyến tàu do công ty Iryo của Tây Ban Nha vận hành đã chạy qua khe hở trên đường ray, nhưng toa thứ 8, cũng là toa cuối cùng, đã bị trật bánh, kéo theo toa thứ 7 và thứ 6.

Nguồn tin cũng chỉ ra một bức ảnh cho thấy khoảng trống trên đường ray thẳng đứng, bức ảnh này cũng xuất hiện trong một bức ảnh được Cảnh sát Quốc gia Tây Ban Nha (Guardia Civil) chia sẻ với giới truyền thông. Khu vực này đã được đánh dấu bằng số hiệu vụ việc của cảnh sát khi các thanh tra pháp y chụp ảnh.

Hiện công ty điều hành đường sắt Tây Ban Nha, Adif, và Bộ Giao thông vận tải Tây Ban Nha - cơ quan giám sát CIAF – vẫn chưa đưa ra bình luận về thông tin này.