Tái nhập chất cấm
Đó là vấn đề đang được dư luận nhắc đến nhiều trong những ngày vừa qua, được bắt đầu từ quyết định mới nhất của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) về việc, tiếp tục cho nhập khẩu Salbutamol để sử dụng trong lĩnh vực y tế.
Được sử dụng trong ngành y song đây lại là một loại chất tạo nạc đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấm sử dụng trong chăn nuôi theo Thông tư số 28/2014TT-BNNPTNT ngày 4-9-2014 ban hành Danh mục hóa chất, kháng sinh cấm nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh và sử dụng trong thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm tại Việt Nam.
Dù đã bị cấm sử dụng trong chăn nuôi, song, nhiều tổ chức, cá nhân vẫn ngang nhiên bơm Salbutamol để tạo nạc cho lợn hòng tìm kiếm món lợi nhuận lớn. Thực trạng bơm chất tạo nạc vào lợn nuôi tại nhiều trang trại tại một số địa phương hồi năm 2014,2015 đã đẩy nhiều hộ gia đình nông dân vào tình trạng điêu đứng vì người tiêu dùng quay lưng lại với thịt lợn, giá thịt lợn rớt thảm hại. Hàng ngàn nông hộ thua lỗ trắng tay.
Đáng quan ngại ở chỗ, thời điểm đó, việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi của một số đối tượng không chỉ hủy hoại ngành chăn nuôi, làm nền kinh tế chao đảo mà còn tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe của người tiêu dùng. Bởi theo khuyến cáo của các chuyên gia ngành y, người dân nếu sử dụng lâu dài các thực phẩm chứa chất tạo nạc sẽ dẫn đến tình trạng cơ thể bị nhờn thuốc kháng sinh, tiềm ẩn nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm… Như vậy, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi không chỉ đơn thuần là tội ác về kinh tế mà còn được coi là tội ác hình sự vì những hệ lụy khôn lường của nó tới sức khỏe của người tiêu dùng.
Từ đầu năm 2016 đến nay, khi có sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan chức năng, đặc biệt là quyết định của Bộ Y tế về việc cấm nhập khẩu chất Salbutamol, ngành chăn nuôi đã dần hồi phục. Hàng ngàn nông hộ “thở phào” vì không còn phải lo lợn không xuất được chuồng vì không tiêu thụ được. Với lệnh cấm của Bộ Y tế, dư luận xã hội nhiệt liệt hưởng ứng vì chắc chắn, khi không có sự hiện diện của “kẻ giết người giấu mặt” này, vấn nạn bơm chất tạo nạc vào vật nuôi sẽ chấm dứt. Ngành chăn nuôi sẽ ổn định trở lại, những trang trại lợn của bà con nông dân không còn vì salbutamol mà phải lãnh “đòn oan”… Và người tiêu dùng cũng có phần yên tâm hơn vì không phải nơm nớp lo cứ ra chợ là sợ mua phải lợn “siêu nạc”…
Có thể thấy rất rõ, salbutamol nếu như bị “xóa sổ” khỏi thị trường Việt Nam, dư luận xã hội cảm thấy mừng vui thế nào, vì chắc chắn một điều, ít nhất có ba điều mà xã hội Việt Nam đạt được: Một là ngành chăn nuôi sẽ không bị tổn thương, hai là người nông dân hồi phục được sản xuất và thứ ba là người tiêu dùng không còn bị ám ảnh bởi thịt lợn nhiễm chất cấm.
Tuy nhiên, quyết định mới đây của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) về việc cho phép tái nhập khẩu chất salbutamol lại dấy lên trong dư luận mối quan ngại lớn. Nguyên nhân đưa ra quyết định này được lãnh đạo Cục Quản lý dược, Bộ Y tế lý giải, là do các DN sản xuất thuốc, buôn bán nguyên liệu làm thuốc đã nghiêm túc thực hiện, đáp ứng đúng các quy định về sản xuất, kinh doanh nguyên liệu Salbutamol. Đặc biệt, nhiều cơ sở khám, chữa bệnh hiện nay thiếu Salbutamol để điều trị.
Nhập salbutamol về phục vụ cho ngành y tế cũng là việc cần phải làm, song, nhiều ý kiến cho rằng, trong khi chỉ cần 10kg salbutamol để điều chế thuốc trị hen suyễn, ngành dược lại cho nhập ồ ạt hàng tấn chất này và không kiểm soát đến nơi đến chốn việc sử dụng chúng như thế nào, nên mới dẫn đến thực trạng ngành chăn nuôi chao đảo vì chất cấm như giai đoạn 2014,2015 vừa qua. Bởi, thực tế là phần lớn số salbutamol nhập về đã được tuồn ra các đại lý thức ăn chăn nuôi để kiếm lời. Chính vì vậy, chẳng ai dám chắc, khi cơ quan chức năng lại cho phép tái nhập chất cấm, tình trạng nói trên lại không xảy ra.
Trên thực tế, câu chuyện về chất cấm đã được các nhà khoa học, giới chuyên môn lên tiếng từ cách đây 10 năm. Thời điểm đó, lường trước được những hệ lụy có thể giáng xuống ngành chăn nuôi và người nông dân, nhiều chuyên gia đã đề xuất cần phải xử lý cơ quan nào cho phép nhập khẩu loại chất này. Thế nhưng, không những không có ai bị xử lý mà chất cấm vẫn tiếp tục được nhập về, tiếp tục đe dọa đến ngành chăn nuôi, đe dọa sức khỏe của người tiêu dùng. Câu chuyện của 10 năm trước không khác gì câu chuyện ở thời hiện tại. Khi mà chất salbutamol sau một thời gian bị cấm nhập, lại được tái nhập vào thị trường trong nước.
Quyết định này của Bộ Y tế nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất dược phẩm, song nếu không được quản lý chặt chẽ, nó có thể gây hại. Nếu chất cấm này lại được lén sử dụng, ngành chăn nuôi có thể sẽ bị hủy hoại, những người nông dân làm ăn chân chính có thể bị trắng tay, và hơn hết, sức khỏe của người tiêu dùng cũng bị đe dọa... Bởi không một ai có thể dám chắc rằng: Chất salbutamol được nhập về hoàn toàn chỉ nằm im trong “kho” của ngành dược mà không tìm cách tuồn ra các đại lý chăn nuôi, bởi món lợi nhuận kia quá lớn…
