Tại sao cứ phải 2 cụm thi?
Đó là câu hỏi được nhiều lãnh đạo các trường ĐH, CĐ trong cả nước đặt ra khi Bộ GD&ĐT đưa ra dự thảo Quy chế thi THPT Quốc gia. Lãnh đạo nhiều trường ĐH trên địa bàn Hà Nội đã đặt ra câu hỏi: Tại sao không phải là 1 cụm thi duy nhất thôi, tức là cụm thi Tốt nghiệp THPT với 2 mục đích: Mục đích thứ nhất là xét tốt nghiệp THPT, thứ 2 là lấy điểm xét tuyển ĐH?
Theo quy chế mới, Bộ GD&ĐT đã có một số điều chỉnh về cụm thi. Theo đó, mỗi tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức: Cụm thi cho thí sinh dự thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT và xét tuyển sinh ĐH, CĐ do trường ĐH chủ trì, phối hợp với sở GD&ĐT và với trường ĐH, CĐ khác (gọi tắt là cụm thi ĐH); Cụm thi cho thí sinh dự thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT do sở GD&ĐT chủ trì, phối hợp với trường ĐH, CĐ (gọi tắt là cụm thi tốt nghiệp). Tùy tình hình cụ thể của địa phương, có thể chỉ tổ chức cụm thi ĐH cho cả 2 đối tượng thí sinh dự thi.
Giải thích cho quy định này, lãnh đạo Bộ GD&ĐT cho biết: Những điều chỉnh về cụm thi này nhằm tránh tình trạng thí sinh phải di chuyển sang tỉnh khác làm bài như năm ngoái, gây tốn kém, vất vả cho thí sinh và người nhà. Những tỉnh, thành chưa có trường đại học sẽ được cử các trường ĐH khác chủ trì. Ví dụ, ĐH Nông lâm TP.HCM sẽ về Pleiku chủ trì cụm thi tại địa phương.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi cho thí sinh, nhiều lãnh đạo trường ĐH vẫn băn khoăn về việc vẫn có hai cụm thi ĐH và cụm thi tốt nghiệp. Lãnh đạo một trường ĐH ngoài công lập chia sẻ: Bản thân cứ thắc mắc đây là kỳ thi tuyển sinh ĐH chứ không phải kỳ thi tốt nghiệp THPT. Việc phân chia hai cụm thi đã làm thay đổi bản chất của cụm thi. Nhà quản lý đặt tên như thế là không chính xác. Khi Bộ đã giao cho các trường ĐH tổ chức, thì chắc chắn xã hội sẽ hiểu là vào ĐH, còn nếu giao cho các Sở tổ chức, là kỳ thi Tốt nghiệp THPT (nếu muốn đảm bảo độ tin cậy thì cử các trường ĐH về hỗ trợ)…
Đó là 2 chuyện khác nhau về mặt bản chất. Bây giờ Bộ giải quyết theo cơ chế mới này là trung gian, chấp nhận cả 2. Mà thuyết trung dung bao giờ cũng không phải là thuyết có ưu thế.
“Tôi đề nghị nếu cải tiến tiếp thì nên sử dụng một cụm thi thôi để đúng bản chất là một kỳ thi THPT Quốc gia, và một đợt thi. Bởi vì sử dụng kết quả kiểu gì là do người sử dụng quyết định. Sở Giáo dục thì sử dụng để xét tốt nghiệp còn các trường thì xét vào ĐH, như vậy hợp lý hơn. Đừng nên giao cho các trường ĐH tổ chức một kỳ thi cho HS phổ thông, thì chắc chắn xã hội sẽ hiểu là thi ĐH chứ không phải thi THPT”.
Bên cạnh những ý kiến phản đối 2 cụm thi, cũng có ý kiến tán đồng với quy định này. Lãnh đạo Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long chia sẻ: Đã là kỳ thi quốc gia thì dù cho cụm thi chung hay cụm thi tại mỗi địa phương đều phải đảm bảo tuân thủ quy chế chung do Bộ GD&ĐT ban hành. Có như vậy giá trị sử dụng của bằng tốt nghiệp THPT mới đảm bảo thống nhất trên phạm vi cả nước.
Ông cho rằng: “Việc tổ chức mỗi tỉnh ít nhất một cụm thi đã tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh, tiết kiệm thời gian, tiền của và công sức cho toàn xã hội, hạn chế những rủi ro không đáng có khi các em phải tập trung thi theo cụm liên tỉnh. Ở khu vực Đồng bằng sông Cửu long, số lượng thí sinh khá đông và trải rộng khắp trên địa bàn phức tạp, việc đi lại không thuận tiện… nên vấn đề thi tại địa phương được người dân đồng tình ủng hộ. Bởi vì như vậy, chi phí mà thí sinh phải bỏ ra sẽ tiết kiệm rất nhiều. Đặc biệt, nếu các em không phải lưu trú qua đêm trong thời gian thi, cũng sẽ giúp cho phụ huynh bớt phần nào lo lắng”.
“Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, điều quan trọng là các trường cũng như các sở phải thực sự nghiêm túc, khách quan, trách nhiệm, công tâm trong tất cả các khâu. Từ công tác thành lập các ban, đến quá trình chuẩn bị điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ tham gia,… đều phải dựa trên tinh thần đó, chỉ cần thiếu tập trung một khâu thì kết quả có thể bị sai lệch” – lãnh đạo Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long góp ý.