Tam giác mạch xuống phố

Hình ảnh được trưng bày tại triển lãm Hà Giang - mùa hoa tam giác mạch.

Người xem gặp ở Nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng không chỉ những bức ảnh ngút ngàn về rừng hoa tam giác mạch, những thung lũng bát ngát hoa cải vàng, sức sống mãnh liệt ở vùng cao nguyên đá Đồng Văn...mà còn được tận mắt thấy sản vật địa phương như chè, mật ong, măng rừng; tận mắt thấy cây tam giác mạch lần đầu tiên xuất hiện giữa Thủ đô.

Ở lễ khai mạc, một chương trình văn nghệ mang sắc màu cao nguyên đá đã được giới thiệu tới khách tham quan, với những Khúc tự tình trên đá; vũ điệu Nhớ mùa hoa Hà Giang, hay vũ điệu Những cô gái Pu Péo… hòa trong âm thanh của nhạc cụ dân tộc Mông; cùng với đó là phần biểu diễn của những nghệ nhân dân gian huyện Đồng Văn. Chỉ từng ấy, những đóa hoa rừng giữa phố đã làm chộn rộn lòng người.

Lần đầu tiên chuẩn bị cho Lễ hội hoa tam giác mạch, có rất nhiều việc muốn làm và phải làm. Ông Trần Đức Quý- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang cho hay, triển lãm nói trên (kéo dài từ 9 đến 20/11) chính là hoạt động khai màn nhằm quảng bá rộng rãi hơn nữa hình ảnh đất và người vùng cao nguyên đá tới bạn bè trong và ngoài nước. Bởi Hà Giang vốn được biết đến là mảnh đất kiên cường nơi địa đầu Tổ quốc với trập trùng núi đá và mênh mang hoa cỏ, nhưng bao lâu nay người dân nơi đây vẫn chật vật để mong thoát nghèo.

Chính vì vậy, việc chọn lựa hướng đi phát triển kinh tế du lịch từ sản phẩm nông nghiệp đã được coi là định hướng táo bạo của Hà Giang. Âu cũng là xuất phát từ nhu cầu làm du lịch tự phát của đồng bào. Chừng dăm năm trở về trước, cây tam giác mạch mộc mạc, hồn nhiên nơi cao nguyên đá, từ một loại cây lương thực ít được gieo trồng bởi năng suất thấp (thấp hơn nhiều so với lúa, ngô) bỗng chốc tạo nên thương hiệu cho một điểm đến, trở thành cây xóa đói giảm nghèo và phát triển du lịch. Và đến năm 2014 thì loài hoa này tạo nên “cơn sốt” du lịch khám phá.

Từ ngày 12 đến 15/11 tới đây sẽ là thời khắc Hà Giang chính thức bước vào Lễ hội hoa tam giác mạch. Đây là sự kiện văn hóa độc đáo lần đầu tiên diễn ra tại 4 huyện vùng cao nguyên đá. Trong đó, các hoạt động chính diễn ra tại Trung tâm Phố Cổ huyện Đồng Văn, hoạt động phụ trợ diễn ra tại 3 huyện: Quản Bạ, Yên Minh và Mèo Vạc. Ông Trần Đức Quý thông báo hiện hơn 200 ha hoa tam giác mạch trồng phục vụ Lễ hội của huyện Đồng Văn bắt đầu nở những bông đầu tiên.

Trong đó, nhiều diện tích hoa tại các xã, thị trấn theo trục Quốc lộ 4C và những điểm tham quan du lịch, hoa tam giác mạch còn được trồng tạo hình, tạo mẫu mang tính kỹ thuật và mỹ thuật cao. Riêng khu vực sân vận động huyện Mèo Vạc, hoa được trồng trong 10.000 chậu nhựa có tạo chữ “Mèo Vạc” và hình ngôi sao...

Lễ hội hoa tam giác mạch đang được kỳ vọng là cơ hội để tôn vinh biểu tượng du lịch. Nhưng cũng vẫn còn đó những băn khoăn về việc tạo ra sản phẩm du lịch của vùng đất Hà Giang nói chung. Vì như đã phân tích, hoa tam giác mạch chỉ là sản phẩm du lịch đặc thù. Còn sản phẩm du lịch nói cho cùng chính là sự hài lòng của du khách với hệ thống những dịch vụ quanh sản phẩm đặc thù ấy. Bao lâu nay người dân làm du lịch tự phát với những ruộng hoa tam giác mạch có chủ, đến mỗi vườn hoa du khách phải trả tiền cho những chủ ruộng riêng.

Vì thế, khi tam giác mạch đã trở thành một cây mũi nhọn phát triển du lịch ở huyện Đồng Văn chẳng hạn, cảnh thu tiền riêng rẽ ở mỗi vườn hoa hẳn sẽ là những hình ảnh không đẹp mắt, nếu như không muốn nói là sự thiếu chuyên nghiệp. Cùng với đó, cũng không thể không đặt ra câu chuyện du lịch có trách nhiệm đối với cả chủ và khách. Đó là làm sao để du lịch từ những mùa hoa tam giác mạch trở thành hướng phát triển bền vững, giúp đồng bào xóa đói giảm nghèo, đồng thời góp phần bảo tồn văn hóa và môi trường.

Vậy mà trước thềm lễ khai hội hoa tam giác mạch, cộng đồng mạng đã truyền nhau những hình ảnh không đẹp mắt về những thửa ruộng hoa bị khách tham quan vô ý dẫm nát. Thậm chí vì quá bức xúc, có những người đã đề nghị du khách đừng “khoe” ảnh đứng giữa ruộng hoa tam giác mạch lên facebook nữa, kẻo hoa tam giác mạch thấy mà...rầu lòng.

Tất nhiên, những du khách thiếu ý thức ấy chỉ là một bộ phận nhỏ trong giới trẻ. Nhưng phải được tận mắt chứng kiến những cây tam giác mạch mảnh mai, bé nhỏ được “bứng” từ giữa rừng tam giác mạch để đưa về phố, hẳn người xem sẽ hình dung được sức chịu đựng trước thiên nhiên của loài hoa mộc mạc ấy. Sâu xa hơn, đó chính là nỗi vất vả, nhọc nhằn để tạo ra những thửa ruộng, những cánh đồng tam giác mạch mà người dân vùng cao dốc sức để làm đẹp lòng khách tham quan.

Vì thế, ngoài việc nhân rộng diện tích trồng hoa tam giác mạch để phục vụ sự kiện lễ hội tới đây (và sau này là thường niên), có lẽ cả chủ và khách cũng nên trân trọng, nâng niu hoa tam giác mạch theo đúng nghĩa. Chỉ như thế, chiến lược phát triển du lịch từ một loài hoa mới thực sự bền vững.