Tâm tư giáo viên dạy Sử
Sau khi Dự thảo CT GDPT mới được đưa ra với sự thay đổi lớn ở môn Lịch sử, đặc biệt là để Lịch sử trở thành môn tự chọn ở THPT và tích hợp thành môn Công dân với Tổ quốc, nhiều giáo viên dạy Lịch sử đã tỏ rõ sự buồn lòng.
Nhiều học sinh cũng mong muốn Lịch sử là môn bắt buộc và độc lập.
Có phải do “cơm áo gạo tiền”?
Thầy Trần Trung Hiếu - giáo viên dạy Sử Trường THPT chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An) tâm sự, “từ khi Bộ công khai Dự thảo ngày 5/8, suốt 3 tháng qua chúng tôi ăn ngủ không ngon…”. Thầy Hiếu cho biết, không những tôi mà các giáo viên dạy Sử đều rất bức xúc. Không biết người có trách nhiệm nghĩ gì khi mới chỉ là dự thảo mà đã vấp phải những vấn đề như vậy? Nhiều giáo viên nói chuyện với tôi, tỏ rõ sự buồn bã, thất vọng, chán chường.
Thầy Hiếu cho rằng, Bộ nói là lấy ý kiến thế thôi nhưng có thể đã quyết rồi, chưa chắc đã thay đổi được gì. Về phía học sinh (HS), Bộ nên về các trường phổ thông, về tỉnh lẻ xem thái độ HS bày tỏ như thế nào về môn Sử không còn là môn bắt buộc. Trên mạng họ nói nhiều lắm, có người bảo rằng cảm thấy xấu hổ khi là giáo viên Sử mà cứ để yên. Các em HS cũng hỏi, thầy cô chẳng lẽ im lặng sao? Tôi xót lắm. Hầu hết giáo viên Sử đều muốn gửi tới Bộ lời mong mỏi thiết tha: Chúng tôi, những giáo viên Sử phổ thông trên trên toàn quốc không thể dạy tích hợp môn Sử!
“Lại một lần nữa chúng tôi đề nghị Bộ cần tham vấn rộng rãi giáo viên phổ thông trên toàn quốc. Chúng tôi hoài nghi tham vấn của Bộ vì bản thân chúng tôi không được tiếp nhận. Chúng tôi, những giáo viên Sử phổ thông mong muốn môn Sử sẽ được “trả lại tên”, đúng với vị thế của mình” - thầy Hiếu nhấn mạnh.
Mang nỗi niềm chung về môn Sử, PGS.TS Kiều Thế Hưng (khoa Lịch sử, ĐHSP Hà Nội) đưa ý kiến: “Không ít người đã đặt câu hỏi, vì sao những bức xúc lại chỉ diễn ra chủ yếu ở môn Lịch sử, khi mà môn Lịch sử không phải là môn học duy nhất đối mặt với hoàn cảnh như vậy? Có phải vì những người dạy Sử lo cho “cơm áo gạo tiền” trong nghề nghiệp của mình chăng? Vấn đề không đơn giản và thực dụng như thế, bởi lẽ, chuyện “áo cơm” vốn không phải là chuyện riêng của môn Lịch sử. Bởi vậy, xin hãy nhìn xa hơn một chút, bởi đây mới là điều căn bản nhất: Với những người dạy Sử, cái mà họ đang trăn trở, chính là những hệ quả tiêu cực của CT đổi mới đối với những giá trị cực kỳ quan trọng của môn Lịch sử: Đó là giá trị của truyền thống dân tộc, của ý chí chính trị, của đạo đức, của lý tưởng và niềm tin của thế hệ trẻ hôm nay - những giá trị vô giá, luôn gắn liền với sự tồn vong của đất nước, của dân tộc và không có gì có thể thay đổi được”.
Đề xuất phương án cho môn Sử
Tiếp tục góp ý kiến, PGS Hưng chia sẻ: “Vẫn biết, dạy học Lịch sử hiện nay ở trường phổ thông đang tồn tại nhiều bất cập và rất cần một sự đổi mới toàn diện, mang tính cách mạng. Nhưng nếu giải quyết những bất cập ấy bằng việc hạ thấp và có nguy cơ thủ tiêu môn Lịch sử như trong sự thảo, thì đúng như các nhà khoa học đã nói, sẽ là phản khoa học, trái với yêu cầu của tực tiễn, đi ngược lại xu thế đổi mới và tiềm ẩn những nguy cơ tai hại khó có thể lường hết được”.
Giải thích cho những bất cập, PGS. TS Hà Thị Thu Thuỷ - Trưởng khoa Lịch sử (ĐH Thái Nguyên) cho rằng: Hiện nay lớp trẻ đang còn tuổi học đường thường xuất hiện hai luồng HS. Một, rất yêu thích môn Sử, say mê học Sử và học một cách nghiêm túc, nhưng vì cơ hội việc làm không lớn hoặc có việc nhưng thu nhập không lớn nên gác đam mê theo những ngành học có kinh tế. Vậy là kiến thức Lịch sử bị quên dần theo tháng năm. Hai là ghét học Sử vì khó học, vì người lớn cho rằng nó là môn phụ nên chẳng học…
Để giải quyết vấn đề này, theo PGS Hà Thị Thu Thủy, xây dựng môn Sử thành hai CT, có thể gọi là Lịch sử 1 và Lịch sử 2, hoặc Lịch sử A và Lịch sử B. Lịch sử 1 bao gồm các kiến thức cơ bản lịch sử dân tộc và lịch sử nhân loại; Lịch sử 2 là các kiến thức chuyên sâu mang tính định hướng nghề nghiệp.
Tương tự, PGS Kiều Thế Hưng cũng góp ý 2 phương án đối với bộ môn Lịch sử trong CT mới.
Phương án thứ nhất, các môn học không riêng gì Lịch sử sẽ giữ nguyên về tên gọi, có vị trí bình đẳng và là môn độc lập, bắt buộc trong CTPT.
Phương án thứ hai là đổi tên môn KHXH trong dự thảo thành môn Lịch sử - Địa lý ở THCS; tách Lịch sử khỏi môn Công dân với Tổ quốc; bố sung môn học Lịch sử dân tộc (dưới dạng các chuyên đề cơ bản) thành môn độc lập và bắt buộc ở THPT.
Ông Hưng cho rằng, phương án này cũng không triệt để, tuy nhiên về cơ bản giữ được vị thế của môn Lịch sử, và đáp ứng được yêu cầu về giảm tải và ưu tiên cho định hướng tiếp cận năng lực theo yêu cầu mới.
