Tăng chất cổ phần hóa

Năm 2017 sẽ tập trung tăng chất lượng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Ảnh: TL.

Tâm lý co cụm

Ông Đặng Quyết Tiến nhấn mạnh, nhiều lãnh đạo sợ thất nghiệp sau khi cổ phần hóa đang từ giám đốc bị thuyên chuyển về cơ quan chủ quản (Bộ) ngồi chơi. Nhìn vào việc cổ phần hóa các doanh nghiệp thuộc Bộ Giao thông Vận tải trong thời gian vừa qua, khiến cho nhiều DN chưa mạnh dạn bán hết cổ phần, và có tâm lý co cụm lại.

Tổng hợp dữ liệu về tình hình thoái vốn DNNN cho biết, năm 2016 đã có 56 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa. Theo phương án cổ phần hóa được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì vốn điều lệ của 56 đơn vị là 24.379 tỷ đồng, trong đó nhà nước nắm giữ 11.937 tỷ đồng, bán cho nhà đầu tư chiến lược 7.670 tỷ đồng, bán cho người lao động 388 tỷ đồng, tổ chức công đoàn 8 tỷ đồng, số lượng cổ phần bán đấu giá công khai là 4.374 tỷ đồng.

Trước đó, trong giai đoạn 5 năm từ 2011- 2015, đã sắp xếp được 588 DN, trong đó cổ phần hóa được 508 DN và sắp xếp theo các hình thức khác 80 doanh nghiệp. Tổng giá trị thực tế DN của 508 doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa là 760.774 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn nhà nước là 188.274 tỷ đồng.

Còn công tác thoái vốn DNNN cho kết quả, năm 2016 các đơn vị đã thoái được 3.646 tỷ đồng, thu về 6.840 tỷ đồng. Trong đó thoái vốn tại 5 lĩnh vực nhạy cảm, các Tập đoàn, Tổng công ty đã thoái được 490 tỷ đồng, thu về 450 tỷ đồng. Giá trị thu về thấp hơn giá trị đã đầu tư do Tổng công ty Thanh Lễ thoái 100,6 tỷ đồng tại Khu biệt thự vườn Chánh Mỹ, thu về 18,3 tỷ đồng.

Tính chung trong 6 năm, các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước đã thoái hơn 11.500 tỷ đồng vốn đầu tư vào 5 lĩnh vực nhạy cảm song, số tiền thu về lại thấp hơn giá trị đã đầu tư, chỉ 11.192 tỷ đồng. Điều này cho thấy, nhiều doanh nghiệp đầu tư ngoài ngành làm thất thoát vốn nhà nước. Như vậy, một vấn đề được đặt ra, xử lý trách nhiệm người đứng đầu sẽ như thế nào?

Trả lời câu hỏi, ông Đặng Quyết Tiến cho biết, Bộ Tài chính chỉ cảnh báo, nếu xử lý thì đó là trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị. Tại OceanBank và Petro Vietnam, người đứng đầu tại hai đơn vị này cũng đã bị bắt. Ông Tiến chia sẻ, việc đầu tư không tránh khỏi sẽ có những khoản lỗ, lãi. Từ năm 2009 đến nay, vấn đề đầu tư ngoài ngành đã không còn. Anh nào đầu tư bị thổi còi ngay. Hiện các vấn đề đang được xử lý chỉ là những tồn tại của giai đoạn phát triển nóng về trước.

“Những gì thoái được thì thoái rồi, những gì còn lại hoặc là tồn đọng hoặc có thể mất. Do đó, vấn đề xử lý trách nhiệm cũng sẽ được làm rõ”, ông Tiến khẳng định. Ông Đặng Quyết Tiến cũng thừa nhận thực tế, trong quá trình cổ phần hóa có nhiều thông tin được đưa ra trái chiều nhau dẫn đến việc làm nhà đầu tư băn khoăn. “ Nhiều nhà đầu tư nước ngoài ý định mua, nhưng đọc trên báo thấy có người này đứng lên phát biểu, bình luận trái chiều, thế thì ai dám bỏ tiền ra mua” – ông Tiến thẳng thắn nói.

Cảng biển Hải Phòng.

Sẽ có nhiều đột phá?

Theo khẳng định từ Bộ Tài chính, trong thời gian tới DNNN có cơ cấu hợp lý hơn, tập trung vào ngành, lĩnh vực then chốt. DNNN sẽ chỉ thực hiện đầu tư vào các lĩnh vực khoa học, công nghệ; hoạt động trong những ngành, lĩnh vực mang tầm chiến lược, có tính dẫn dắt, định hướng xây dựng nền kinh tế tri thức, có hàm lượng công nghệ cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế.

Các DNNN thực hiện kiện toàn, nâng cao năng lực quản lý và năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế; hoạt động của doanh nghiệp nhà nước phải được quản lý, giám sát chặt chẽ, công khai, minh bạch, bình đẳng với DN thuộc các thành phần kinh tế khác.

Năm 2017, Bộ Tài chính cũng tập trung nhiều giải pháp để tăng chất lượng công tác cổ phần hóa DNNN. Trong đó dồn sức vào một số cải cách: Hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí, danh mục phân loại doanh nghiệp nhà nước và danh mục doanh nghiệp nhà nước thực hiện sắp xếp giai đoạn 2016 - 2020.

Tập trung triển khai phương án sắp xếp doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 sau khi được Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí, danh mục phân loại doanh nghiệp nhà nước. Chủ động xây dựng phương án và tiếp tục thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp không thuộc diện Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối hoặc không nắm giữ cổ phần, vốn góp. Coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong các năm 2016 - 2020.

Nghiêm túc thực hiện cơ chế thị trường và quy định của pháp luật trong cổ phần hoá, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát vốn, tài sản. Thực hiện niêm yết các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn đã cổ phần hoá trên thị trường chứng khoán trong nước và quốc tế.

Rà soát, xử lý dứt điểm các doanh nghiệp nhà nước thua lỗ, các dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả theo nguyên tắc và cơ chế thị trường; xem xét, thực hiện phá sản doanh nghiệp nhà nước theo quy định của pháp luật về phá sản doanh nghiệp.

Ông Đặng Quyết Tiến cho biết, với từng Tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, doanh nghiệp nhà nước: sẽ xây dựng và công bố công khai phương án tái cơ cấu mà trọng tâm là công tác sắp xếp lại doanh nghiệp, cổ phần hóa, thoái vốn trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.