Tăng mức hình phạt, mức phạt đối với hành vi vi phạm hoạt động xuất bản
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, cần rà soát, nghiên cứu để tiếp tục có những chính sách vượt trội cho việc phát triển mạnh mẽ xuất bản số. Tăng mức hình phạt, mức phạt đối với các hành vi vi phạm hoạt động xuất bản, trong đó có việc vi phạm bản quyền.
Khắc phục tình trạng đơn vị liên kết “mượn danh nhà xuất bản” để phát hành
Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao sự nỗ lực, khẩn trương của Chính phủ trong việc chuẩn bị hồ sơ dự án Luật. Hồ sơ dự án Luật cơ bản bảo đảm đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến theo quy định.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương tiếp thu tối đa ý kiến của Thường vụ Quốc hội, ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, cơ quan chủ trì thẩm tra. Trong đó lưu ý tiếp tục rà soát, bảo đảm thể chế hóa tinh thần Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư và các chủ trương, định hướng mới của Đảng về phát triển hoạt động xuất bản trong kỷ nguyên số, phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc và xây dựng ngành xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, phát huy vai trò của xuất bản trong phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc.
Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản; cơ chế liên kết xuất bản, điều kiện thành lập, quyền và trách nhiệm của nhà xuất bản. Bảo đảm phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm. Đồng thời giữ vững định hướng chính trị tư tưởng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trong đó, đề nghị rà soát, quy định cho rõ vai trò của nhà xuất bản trong việc chủ động kiến tạo và yêu cầu bảo đảm về tôn chỉ mục đích. Làm rõ trách nhiệm của đơn vị liên kết và khắc phục cho được vấn đề “mượn danh nhà xuất bản” để phát hành đối với đơn vị liên kết.
Về mô hình tổ chức của nhà xuất bản, đề xuất xây dựng mô hình tập đoàn xuất bản-truyền thông, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tính phù hợp của việc luật hóa mô hình này; đánh giá kỹ tính khả thi, mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, phương thức hoạt động và cơ chế quản lý giám sát. Trên cơ sở đó, hoàn thiện phương án thể chế hóa phù hợp với Chỉ thị 04. “Đây là nội dung rất quan trọng, đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch báo cáo Chính phủ, xin ý kiến cấp có thẩm quyền để cho ý kiến chính thức trong dự án Luật”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Nghiên cứu chính sách vượt trội cho việc phát triển mạnh mẽ xuất bản số
Về hoạt động xuất bản trong môi trường số, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, rà soát các quy định về hoạt động xuất bản trên không gian mạng, xuất bản điện tử, dịch vụ trung gian phát hành, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Bảo đảm vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ, vừa tăng cường bảo vệ quyền tác giả, phòng chống in lậu, xử lý hiệu quả các vi phạm và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trên môi trường số. Cần rà soát, nghiên cứu để tiếp tục có những chính sách vượt trội cho việc phát triển mạnh mẽ xuất bản số. Tăng mức hình phạt, mức phạt đối với các hành vi vi phạm hoạt động xuất bản, trong đó có việc vi phạm bản quyền.
Hoàn thiện các quy định về hoạt động in, phát hành, nhập khẩu xuất bản phẩm, quảng cáo trên xuất bản phẩm; cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính; phân cấp phân quyền và phân định thẩm quyền trong quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất bản. Bảo đảm các quy định rõ, khả thi, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất bản, kinh doanh, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Đồng thời, rà soát các nội dung giao cho Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm phù hợp với thẩm quyền của Chính phủ và yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Quan tâm làm rõ các loại hình ấn phẩm xuất bản, quy định rõ thẩm quyền nào của Bộ, thẩm quyền nào của chính quyền địa phương là UBND cấp tỉnh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng đề nghị, sau phiên họp này, Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan có liên quan, tiếp tục nghiên cứu tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tiếp tục rà soát toàn diện dự thảo luật để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành; xử lý dứt điểm các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa thống nhất trước khi trình Quốc hội. Đồng thời đề nghị Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiếp tục hoàn thiện báo cáo thẩm tra, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo để hoàn thiện hồ sơ dự án luật trình Quốc hội xem xét cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất diễn ra vào tháng 8/2026.