Tạo điều kiện để báo chí cống hiến

ĐH Cù Thị Hậu phát biểu tại hội trường, ngày 26/11. (Ảnh: Hoàng Long).

Bảo vệ nhà báo bằng cách nào?

Câu hỏi đó được ĐBQH Thuận Hữu- Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đặt ra, khi ông cho rằng, Hội Nhà báo Việt Nam được giao nhiều nhiệm vụ nhưng quyền hoàn thành nhiệm vụ là không có. ĐB đưa ra một loạt dẫn chứng, ví dụ bảo vệ quyền lợi hội viên nhà báo bằng cách nào khi chỉ có quyền gửi văn bản cho cơ quan quản lý nhà nước?

Chính vì thế, theo ông Thuận Hữu, cần quy định có sự phối hợp của các cơ quan khác. “Chúng ta nói Hội Nhà báo có quyền giám sát nhưng lại không được tham gia thẩm định tác phẩm báo chí có dấu hiệu vi phạm. Giải báo chí quốc gia hàng năm Hội Nhà báo được tham gia, nghĩa là tham gia vào cái tốt, còn tác phẩm bị cơ quan khác quy kết là có dấu hiệu thì tại sao lại không được tham gia?”- ĐB nêu vấn đề.

Đề cập đến vấn đề đối tượng được thành lập cơ quan báo chí, ĐB Thuận Hữu đặt vấn đề: Đối tượng được thành lập cơ quan báo chí có bệnh viện từ cấp tỉnh trở lên hoặc tương đương được thành lập? vậy tại sao là bệnh viện? bệnh viên tư có được không? bệnh viện tư nhân cũng nhiều, không khéo tạp chí lại biến tướng thành tạp chí sức khỏe tình dục và không khéo chúng ta không quản lý được cái này.

Trước tình trạng đang có nhiều vi phạm trong bảo vệ quyền tác giả, trong khi Luật Sở hữu trí tuệ chưa quy định cụ thể vấn đề này, ĐB Lâm Văn Thành (Lạng Sơn) đề nghị cần bổ sung chức năng bản quyền báo chí và giao cho cơ quan xử lý tranh chấp là Hội Nhà báo Việt Nam.

Theo ĐB Nguyễn Thanh Hải (Hòa Bình) trang thông tin điện tử chỉ cung cấp thông tin chứ không phải là báo chí. Tuy nhiên trong thời gian qua các trang thông tin điện tử tăng rất nhanh, vi phạm bản quyền, Luật Sở hữu trí tuệ. Thời gian qua có hàng chục trang thông tin điện tử bị xử phạt, nhưng nó không được coi là báo chí nên không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này, nguy hiểm nhất các trang này chỉ tổng hợp và chủ yếu đưa tin xấu, còn tin tốt rất là ít.

“Tôi có tham khảo ý kiến của các học sinh các em cho biết khi lên mạng đọc không đọc báo Hoa học trò, mà đọc các trang thông tin điện tử. Cho nên Luật cần quan tâm quản lý trang thông tin điện tử”- bà Hải kiến nghị.

Tạo nguồn lực cho báo chí

Trước những khó khăn mà báo chí gặp phải trong thời gian qua, ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải phòng) đề nghị cần nhìn nhận cách khách quan xu hướng thị trường báo chí thế giới để có giải pháp, biện pháp tạo điều kiện cho báo chí trong nước phát triển theo xu hướng chung của công nghệ, phương thức tiếp nhận thông tin của công chúng.

Theo ông Vinh, xu hướng đang lên thuộc loại báo hình và báo điện tử. Do vậy Dự thảo Luật cần thiết thiết kế các quy định sao cho đảm bảo sự phát triển đồng đều giữa 4 loại hình báo chí trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, hiệu quả.

“Cần thay đổi phương pháp cách thức quản lý báo chí phù hợp hơn nữa từ quản lý hình thức, sang quản lý nội dung hay cấp phép một lần cho cơ quan báo chí và cho phép họ tự do sáng tạo phát triển phù hợp với chiến lược cạnh tranh, phù hợp với năng lực”- ông Vinh nói.

Đồng quan điểm, ĐB Hà Minh Huệ đề nghị cần có chính sách ưu đãi về thuế đối với báo chí. Theo ông Huệ, báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, nhân dân nên tuyên truyền phát hành rộng rãi càng rộng bao nhiêu càng tốt, trong khi bây giờ hoạt động của báo chí rất khó khăn.

“Phải làm sao tạo nguồn lực cho báo chí tái tạo sức lao động để mà cống hiến, vì thế nên giảm thuế cho báo chí. Một lãnh đạo cơ quan báo chí nói với tôi phải sống được thì mới phát hành được chứ. Bây giờ người ta chỉ đọc báo mạng chứ báo in giờ ít người bỏ tiền ra mua lắm”- ông Huệ phân tích.

Có nên quy định cứng tuổi lãnh đạo báo?

Trước vấn đề về tuổi của lãnh đạo cơ quan báo chí như Tổng biên tập, Phó Tổng biên tập, ĐB Cù Thị Hậu (Hưng Yên) cho rằng, các cơ quan báo chí được bao cấp kinh phí thì tuổi theo độ tuổi của Luật Lao động. Còn Tổng Biên tập, Phó Tổng biên tập các báo tự cân đối về tài chính thì không nên quy định tuổi nghỉ hưu.

Có người hiện 80 tuổi vẫn làm Tổng Biên tập tốt, cho nên không ghi tuổi vào trong Luật này mà để cho cơ quan chủ quản xem xét và có quy chế riêng. Điều chỉnh như vậy là thuận hơn.

Bà Hậu cho rằng, chúng ta có cơ quan quản lý nhà nước về báo chí khi đọc, nghe xem kiểm tra báo chí lưu chiểu vậy trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước thế nào? khi giờ lại giao trách nhiệm cho cơ quan chủ quản. Theo bà Hậu, nếu cơ quan chủ quản chịu trách nhiệm trước pháp luật thì cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm như thế nào?

“Cơ quan đọc, nghe lưu chiểu thì không có trách nhiệm gì? Vì thế giao trách nhiệm cho cơ quan chủ quản thì cũng phải giao trách nhiệm cho cơ quan quản lý nhà nước”- bà Hậu đặt vấn đề.