Tết - chạm vào yêu thương
Tết Nguyên Đán được tính theo Nông lịch (Âm lịch), dựa trên chu kỳ vận động của Mặt Trăng quanh Trái Đất. Ngày mùng Một Tết là ngày không trăng, khi mà Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời. Với quy ước ấy, ba ngày Tết đầu năm thường rơi vào khoảng cuối tháng Một đến cuối tháng Hai Dương lịch. Đó là khoảnh khắc giao thoa của đất trời, khi năm cũ và năm mới chạm nhau, và mùa đông lặng lẽ khép lại để mùa xuân khe khẽ mở ra.
Có lẽ chính vì vậy mà con người trở nên nhạy cảm hơn trong những ngày Tết. Các giác quan như được đánh thức, hoạt động đồng thời và trọn vẹn, dốc hết “công suất” để đón nhận một mùa mới lại về. Người người mừng Xuân, đón Tết, dường như ai cũng nhìn thấy Tết, nghe thấy Tết, ngửi thấy Tết, nếm thấy Tết — và hơn hết là chạm vào Tết và rồi xuân cũng đã chạm vào lòng người. Xúc giác, giác quan tưởng chừng lặng lẽ nhất, lại trở thành nơi neo giữ cảm xúc sâu và bền bỉ nhất của mỗi con người.
Tết xưa hiện lên đầy đặn qua mọi giác quan, nhất là với những người đã có tuổi, mang trong mình nhiều lớp ký ức, rất dày và rất chặt.

Khi đủ đầy mùi và vị của Tết, nghĩa là ta đã chạm vào Tết, món quà phi vật thể ấy trở thành chiếc cầu ký ức, đưa mỗi người con Việt trở về quê nhà trong một cảm giác rất nhẹ mà cũng rất sâu. Dù trẻ hay đã già, khi chạm tay vào chiếc phong bao lì xì đỏ tươi ngày Tết, ánh mắt đều long lanh hơn. Dường như ai cũng có thêm một tuổi để lớn, và thêm một tuổi để thọ và để chứng kiến hạnh phúc sum vầy của con cháu mỗi độ Xuân sang. Ở góc trái đầu nhà kia, có đôi bạn trẻ đang nắm chặt tay nhau, chưa muốn rời — cô gái, không muốn xa, và chắc cũng chẳng sợ qua giao thừa, về mẹ quở theo trai, “giông” cả năm. Mưa phùn giăng mắc, đèn đường ngoại ô hắt vàng, những cành đào gầy run, chạm nhẹ vào nhau, trong mưa bụi, giữa cái lạnh cuối đông. Hoa đào nhà ai đã nở, cạnh bên nụ còn khép lại như những giấc mơ chưa kịp mở mắt nhìn Tết. Cuối năm, gió tháng chạp, lùa qua vườn hoa Tết, chạm mạnh vào vòm cây, lá khô rơi xuống mắt đường nghe khẽ, tiếng chạm rất nhẹ và mỏng xuống vỉa hè mới lát đá tự nhiên.
Tết nay — Tết của thời hiện đại — đã khác Tết xưa, có lẽ cũng là điều tất yếu theo quy luật phát triển. Khoảng cách địa lý kéo dài, xúc giác không còn nằm trọn nơi đầu ngón tay, mà chuyển hóa thành những nhịp đập thổn thức của trái tim khi nhìn nhau qua màn hình điện thoại, qua Zalo, iPhone. Không chạm da mà vẫn chạm lòng: ánh mắt dừng lâu hơn, giọng nói chậm lại, như muốn kéo người thân lại gần hơn. Chỉ một nụ cười run run cũng đủ làm ấm con tim giữa mùa cách xa, Đông—Tây bán cầu. Trường Sa, không xa đâu, rất gần bên nhau, anh lính hải quân và cô giáo làng, mặn mà đằm thắm bên nhau, chiếc Iphon đời mới làm chứng.
Tết nay có thể thiếu hơi ấm của bàn tay người thân, nhưng bù lại là những rung động thầm lặng — nơi yêu thương vượt qua biên giới không gian và vùng miền, để con người vẫn “chạm” được vào nhau, rất thật, rất gần, trong khoảnh khắc giao mùa cuối đông, đầu xuân.
Có lẽ xúc giác ngày Tết giờ cũng cảm nhận khác đi. Cái mát lạnh của màn hình điện thoại khi lướt vội những lời chúc Tết; cảm giác trơn nhẵn của những phong bao lì xì in sẵn, sắc màu đỏ, bắt mắt — tất cả là tiện nghi của thời đại, nhưng cũng khiến đôi bàn tay ít chạm vào bếp tro, vào đất trời hơn. Tết nay đủ đầy hơn, nhanh hơn, hiện đại hơn, nhưng dường như thiếu đi cái ấm rất thật nơi đầu ngón tay khi được chạm vào sự sum vầy mộc mạc, rất quê.
Giữa Tết xưa và Tết nay, có khác nhưng con người vẫn vậy. Vẫn chỉ mong tìm lại cái chạm — được chạm vào yêu thương theo cách thật gần, thật đằm thắm, vốn có của con người. Ta trở về quê, như về một mảng trời cũ, trong vắt mà xa xăm, chỉ cần chạm nhẹ , là cả một thời đã mất, bỗng run lên như mặt nước. Và sáng lên lên bằng những điều mộc mạc đến nao lòng. Đêm giao thừa, người mẹ xoa mái đầu hói người con xa xứ, nhiều ánh mắt chợp ướt. Kịp nhận ra mình đã đi qua thêm một năm nữa cùng nhau. Những cảm giác ruột thịt ấy, không mất đi, chỉ đổi thay cách cảm. Để dù ở xa hay ở gần, con người vẫn tìm cách giữ lại dư vị, hương sắc của Tết sum vầy trong tiết xuân — nơi Tết đang về, và lòng người cũng đang chạm sâu vào Tết.