Tháng nghe dân nói: Khi Mặt trận chủ động đến gần dân hơn
Mô hình "Lắng nghe dân nói" đang trở thành một điểm nhấn trong hoạt động của MTTQ Việt Nam các cấp tại nhiều địa phương trên cả nước. Từ các buổi đối thoại tại khu dân cư, hội nghị chuyên đề đến những kênh tiếp nhận ý kiến trực tuyến... Mặt trận đang chủ động đến gần dân hơn, lắng nghe dân nhiều hơn và ghi nhận đầy đủ hơn tiếng nói từ cơ sở.
“Nhân dân có ý kiến - hãy nói”
Phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà (TP Hà Nội) đã triển khai mô hình “Lắng nghe nhân dân nói” với phương châm: “Nhân dân có ý kiến - hãy nói; có phản ánh - hãy gửi! Mặt trận lắng nghe - Chính quyền trả lời!”.
Mô hình được Mặt trận phường Ngọc Hà tổ chức định kỳ vào sáng thứ bảy hằng tuần tại các nhà sinh hoạt cộng đồng. Cùng với tiếp xúc trực tiếp, người dân có thể phản ánh thông qua mã QR, hòm thư số tại nhà văn hóa hoặc các nhóm Zalo của tổ dân phố. Việc đa dạng hóa phương thức tiếp nhận giúp người dân dễ dàng tham gia, đồng thời tạo thêm kênh để Mặt trận nắm bắt nhanh hơn những vấn đề phát sinh từ khu dân cư.
Mọi phản ánh, kiến nghị của người dân đều được Ủy ban MTTQ Việt Nam phường tổng hợp, phân loại, chuyển đến chính quyền và các cơ quan chức năng để xem xét, giải quyết, đồng thời theo dõi, đôn đốc đến khi có kết quả trả lời. Nhờ đó, nhiều vấn đề phát sinh từ cơ sở như vệ sinh môi trường, trật tự đô thị, hạ tầng dân sinh, an toàn thực phẩm hay thủ tục hành chính đã được tiếp nhận và xử lý kịp thời.

Chia sẻ vấn đề này, bà Trần Thị Hà Giang - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà cho biết, lắng nghe ý kiến nhân dân là yêu cầu xuyên suốt để xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và vì dân. Việc mở các kênh lắng nghe, đặc biệt là ứng dụng mã QR, hòm thư số và các nền tảng trực tuyến đã tạo thêm điều kiện để người dân tham gia đóng góp ý kiến một cách thuận tiện.
Đáng chú ý, theo Chủ tịch MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà, mô hình còn tạo điều kiện để người dân phản ánh về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm và việc thực thi công vụ của cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu. Khi tiếng nói của người dân được tiếp nhận và phản hồi, trách nhiệm công vụ được nâng cao, góp phần xây dựng bộ máy chính quyền công khai, minh bạch và hiệu quả.
Không chỉ tại phường Ngọc Hà, tinh thần “lắng nghe nhân dân nói” cũng đang được Mặt trận nhiều địa phương cụ thể hóa bằng những cách làm linh hoạt, phù hợp với đặc điểm dân cư và điều kiện thực tế. Tại xã Phú Nghĩa, mô hình chuyển đổi số “MTTQ Phú Nghĩa - Lắng nghe dân nói” cũng được triển khai nhằm tạo thêm kênh tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến của nhân dân trên nền tảng số.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Nghĩa - ông Nguyễn Văn Cường cho biết, điểm quan trọng của mô hình là ý kiến không chỉ được tiếp nhận mà còn được phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý, theo dõi tiến độ và phản hồi kết quả. Trong quá trình đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã giữ vai trò giám sát, góp phần bảo đảm việc giải quyết được thực hiện đúng thẩm quyền, công khai và kịp thời.
Theo bà Bùi Huyền Mai - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội, từ thực tiễn triển khai mô hình “Lắng nghe nhân dân nói” tại các xã, phường, MTTQ Việt Nam các cấp tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, nhân rộng những cách làm hiệu quả, phấn đấu đưa mô hình trở thành điểm sáng trong công tác dân vận và hoạt động Mặt trận ở cơ sở.
Những cuộc đối thoại cởi mở, thẳng thắn
Tại Điện Biên, Hội nghị "Nghe dân nói" lần thứ I do Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh vừa tổ chức nhận được sự đồng thuận và ủng hộ nhiệt tình từ người dân với mong muốn những ý kiến, kiến nghị từ cơ sở không chỉ được lắng nghe mà còn sớm được giải quyết kịp thời. Có lẽ vì thế mà Hội nghị có sự tham dự của 400 đại biểu. Đặc biệt, thay vì một cuộc tiếp xúc theo hình thức báo cáo và ghi nhận như thông lệ, diễn đàn được thiết kế để người dân trực tiếp phản ánh những vấn đề đang diễn ra trong cuộc sống.
Việc tổ chức các hoạt động “Tháng nghe dân nói” được kỳ vọng sẽ phát huy mạnh mẽ vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tại Hội nghị, lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành và địa phương trực tiếp lắng nghe, trao đổi, giải đáp. Có những ý kiến, kiến nghị được các cơ quan chức năng giải trình ngay tại hội nghị; những nội dung cần thời gian xác minh, xử lý cũng được tiếp thu, giao đơn vị liên quan nghiên cứu, trả lời và giải quyết theo thẩm quyền.
Không khí đối thoại diễn ra cởi mở, thẳng thắn, thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe và trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận cùng các cơ quan chức năng trước những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân. Còn về phía người dân, việc được trực tiếp bày tỏ ý kiến với lãnh đạo địa phương không chỉ là cơ hội phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong cuộc sống mà còn mang lại cảm giác được tôn trọng, được lắng nghe và được đồng hành trong quá trình giải quyết các vấn đề của cộng đồng.
Ông Nguyễn Tiến Dũng - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên cho biết, nhiều nội dung kiến nghị của người dân đã được lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành và địa phương trực tiếp trao đổi, giải đáp, làm rõ ngay tại hội nghị, góp phần tháo gỡ những băn khoăn, vướng mắc của Nhân dân. Những kiến nghị chưa thể xử lý ngay cũng được tiếp nhận, phân loại và xây dựng lộ trình theo dõi, phản hồi.

Trước đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Cẩm Giàng (tỉnh Thái Nguyên) cũng tổ chức Hội nghị “Tháng nghe dân nói” năm 2026 nhằm lắng nghe ý kiến, tâm tư nguyện vọng và các ý kiến, kiến nghị của nhân dân trên địa bàn. Tại hội nghị, cấp ủy, chính quyền xã đã tiếp nhận 17 ý kiến, kiến nghị của người dân 3 thôn liên quan đến các lĩnh vực như phát triển sản xuất, sửa chữa, đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, an ninh trật tự, công tác quản lý trẻ em trong dịp hè, an toàn giao thông, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cải cách hành chính...
Đây là hội nghị “Tháng nghe dân nói” đầu tiên do Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Cẩm Giàng tổ chức sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khẳng định vai trò của MTTQ, góp phần phát huy dân chủ ở cơ sở, củng cố niềm tin của Nhân dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo sự đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Sự hài lòng của người dân là thước đo trong hoạt động của chính quyền
Không chỉ dừng lại ở những cuộc họp định kỳ hay các kênh phản ánh truyền thống, việc ứng dụng công nghệ số để "Lắng nghe dân nói" đã mở rộng không gian đối thoại giữa chính quyền với Nhân dân đang được Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp tỉnh Quảng Trị áp dụng rộng rãi.

Tính đến nay, 80 bảng mã QR đã được lắp đặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và 78 xã, phường, đặc khu, tạo điều kiện để người dân phản ánh mọi lúc, mọi nơi. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong đổi mới phương thức tập hợp ý kiến Nhân dân, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch và thân thiện hơn.
Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể quét mã QR đặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh hoặc trụ sở UBND các xã, phường, đặc khu để gửi ngay những ý kiến, phản ánh, kiến nghị của mình đến Mặt trận. Những phản ánh về thủ tục hành chính, môi trường, hạ tầng dân sinh đến những tâm tư, nguyện vọng trong đời sống hằng ngày, tất cả đều được tiếp nhận, phân loại và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, MTTQ Việt Nam các cấp tỉnh Quảng Trị đã tổng hợp gần 4.023 nhóm ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân, kịp thời phản ánh đến cấp ủy, chính quyền để xem xét, giải quyết. Điều đáng ghi nhận là chuyển đổi số không thay thế đối thoại trực tiếp mà trở thành công cụ hỗ trợ để việc lắng nghe Nhân dân diễn ra thường xuyên, liên tục và hiệu quả hơn.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Hải - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Đông Hà (tỉnh Quảng Trị): “Việc triển khai mô hình "Lắng nghe dân nói" đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong mối quan hệ giữa chính quyền với Nhân dân. Điều người dân mong muốn nhất là được lắng nghe và được phản hồi. Khi Mặt trận chủ động tiếp nhận ý kiến, phối hợp với chính quyền giải quyết kịp thời thì niềm tin của Nhân dân được củng cố, nhiều vấn đề phát sinh được xử lý ngay từ cơ sở, hạn chế khiếu kiện vượt cấp.
Từ thực tế triển khai “Tháng nghe dân nói” tại một số địa phương PV Báo Đại đoàn kết ghi nhận được cho thấy, khi tiếng nói của Nhân dân được lắng nghe bằng những cơ chế đối thoại thực chất và được phản hồi bằng những hành động cụ thể, niềm tin của người dân đối với cấp ủy, chính quyền tiếp tục được củng cố. Đây cũng chính là thước đo hiệu quả hoạt động của MTTQ Việt Nam các cấp trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng thuận xã hội.
Theo Kế hoạch số 17/KH-MTTW-BTT do Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam ban hành ngày 18/6/2026, các hoạt động "Tháng nghe dân nói" sẽ được tổ chức định kỳ hàng năm trên phạm vi toàn quốc, triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cấp xã. Đây là hoạt động nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng thời phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.
Kế hoạch số 17/KH-MTTW-BTT nêu rõ: Hoạt động “Tháng nghe dân nói” phải được triển khai ở tất cả các vùng miền, từ cấp tỉnh, thành phố (cấp tỉnh) đến cấp xã, phường, đặc khu (cấp xã), đảm bảo thực chất, hiệu quả; không hình thức, chồng chéo trong phối hợp. Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trực tiếp xuống địa bàn để tổ chức đối thoại, tiếp xúc, quan tâm đến các nhóm đối tượng yếu thế, chưa là hội viên, đoàn viên; Lấy kết quả xử lý thực tế và mức độ hài lòng của Nhân dân, hội viên và đoàn viên làm thước đo để đánh giá hiệu quả; Phấn đấu 100% ý kiến kiến nghị, phản ánh được chuyển đến cá nhân, cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết và có kết quả rõ ràng, đúng thời hạn theo quy định.