Thanh lọc chính sách bất hợp lý

Quy định nước thải loại A gây khó cho DN chăn nuôi lợn.

Nước thải nuôi lợn, người cũng phải… dùng được

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 19 từ tháng 3/2015 với mục tiêu cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh, giảm nhẹ các văn bản, chính sách gây phiền hà cho cộng đồng DN. Nghị định này đã và đang được cộng đồng DN kỳ vọng rằng, sẽ làm thay đổi diện mạo môi trường kinh doanh ở Việt Nam, tạo động lực để các DN có thể yên tâm hoạt động kinh doanh, mở rộng quy mô sản xuất.

Bởi khi môi trường kinh doanh thông thoáng cũng có nghĩa, các thủ tục hành chính rườm rà, những văn bản chính sách bất hợp lý sẽ được loại bỏ, thay vào đó, cộng đồng DN sẽ được tiếp cận những chính sách hợp lý, tạo điều kiện tốt hơn cho DN. Và chương trình bình chọn các quy định pháp luật tốt nhất - tồi nhất mà VCCI vừa khởi động được đánh giá sẽ góp phần giúp cho Nghị quyết 19 của Chính phủ phát huy được hiệu quả thiết thực hơn, thúc đẩy nhanh hơn mục tiêu “thanh lọc” môi trường kinh doanh mà nhà quản lý đang nỗ lực thực hiện.

Điểm mặt những chính sách được xem là phi lý không những không giúp cho hoạt động của DN tốt lên, mà ngược lại còn gây nhiều bức xúc cho cộng đồng DN, phải kể đến Thông tư 37 vừa được Bộ Công thương ban hành thay thế Thông tư 32 quy định về việc kiểm tra hàm lượng formaldehyt và amin thơm đối với các sản phẩm dệt may vừa chính thức có hiệu lực hồi trung tuần tháng 12 vừa qua.

Thế nhưng, ngay từ thời điểm Thông tư 37 được ban hành đã nhận được nhiều ý kiến bất đồng của các DN ngành dệt may, vì theo các DN ngành dệt may, Thông tư này thay thế Thông tư 32 của Bộ Công thương nhưng không hề khiến DN “dễ thở” ngược lại, Thông tư này giống như… vẽ rắn thêm chân, tạo thêm rào cản cho DN.

Đơn cử, như quy định phạm vi kiểm tra, bỗng dưng lại “vẽ” thêm hình thức “kiểm tra xác suất”. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, với việc thêm chi phí “kiểm tra xác suất”, DN sẽ phải trả thêm vài trăm triệu đến vài tỷ đồng mỗi năm để thực hiện quy định này. Vô hình trung, Thông tư 37 của Bộ Công thương không hề cải tiến giúp cho DN “dễ thở” hơn, ngược lại đang đẩy DN vào tình trạng tốn kém thêm chi phí, thời gian vì phải thực hiện thêm những quy định mới của nhà quản lý.

Một văn bản, chính sách nữa cũng được coi là không hợp lý, thậm chí không thể “nực cười” hơn, đó là quy định tại Thông tư 47 của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Theo đó, Thông tư này quy định nước thải từ trang trại công nghiệp (10.000 con lợn trở lên), phải đạt loại A, tức là nước thải ra mà người có thể… uống được.

Theo đánh giá của ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, đây là quy định quá khắt khe và rất khó có DN nào có thể đáp ứng được. Theo ông Tuấn, tiêu chuẩn này cao hơn Thái Lan gấp 10 lần, hơn Malaysia 12 lần, thậm chí cao hơn chỉ tiêu nước thải của Nhật Bản mà thực tế không cần thiết phải như vậy.

Nhiều DN ngành chăn nuôi cũng cho rằng, quy định này thậm chí còn gây lãng phí lớn một nguồn phân bón cho đồng ruộng, cây cối. Bởi nước thải ra từ chăn nuôi là nguồn phân bón rất tốt tưới cho cây trồng nhưng khi xử lý thành tiêu chuẩn loại A, tức con người uống được, thì nó đã mất đi các tính năng này.

Và như vậy, vô hình trung, quy định tại Thông tư 47 đang làm cản trở sự phát triển của ngành chăn nuôi vốn đã “ốm yếu”, và có nguy cơ khó đứng vững trước làn sóng hội nhập đang ngày một lớn mạnh.

Quy định tồi dễ tìm hơn quy định tốt

Tại cuộc hội thảo khởi động cuộc bình chọn các quy định pháp luật tốt nhất - tồi nhất vừa được VCCI tổ chức hôm 22-12, nhiều ý kiến của các chuyên gia, DN cũng cho rằng, danh sách những văn bản quy phạm pháp luật “tồi” còn dễ dàng chỉ ra hơn nhiều so với việc đưa ra những văn bản pháp luật tốt. Nói như Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (T.Ư) Nguyễn Đình Cung: Chất lượng văn bản pháp luật hiện nay đang ở tình trạng “tìm kiếm 10 qui định xấu thì dễ, nhưng tìm kiếm 10 qui định tốt thì… hơi khó”.

Và thực tế này đang trở thành rào cản gây khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của cộng đồng DN. Nêu lên những quy định phi lý của các chính sách khiến các DN phải đau đầu, ông Đậu Anh Tuấn tiếp tục chỉ ra những văn bản, quy định nằm trong danh sách “văn bản tồi” khiến cộng đồng DN bức xúc thời gian qua.

Đó là quy định của ngành in về việc đưa ra yêu cầu: Người đứng đầu cơ sở in phải có trình độ cao đẳng trở lên về chuyên ngành in, hoặc được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy chứng nhận bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý hoạt động in. Quy định này thể hiện sự can thiệp quá sâu của nhà nước vào quyền tự chủ của DN, bất hợp lý và thiếu thực tế. Theo ông Tuấn, cả nước hiện có trên 3.000 cơ sở in, không phải ai cũng có bằng cao đẳng, nhưng họ vẫn hoạt động tốt, hiệu quả, tăng trưởng khả quan. Trong khi đó, có DN người đứng đầu là tiến sĩ cũng vẫn làm ăn thua lỗ.

Quá nhiều văn bản, chính sách pháp luật được xây dựng thiếu tính thực tế, không khả thi đã và đang gây bức xúc, cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của DN, nếu không muốn nói là làm “méo mó” môi trường kinh doanh. “Nhiều quy định mà DN chúng tôi không tuân thủ cũng chết mà tuân thủ cũng khó sống” – giám đốc một DN nhỏ và vừa đã chia sẻ như vậy với PV Đại Đoàn Kết.

Với những động thái mà Chính phủ đang thực thi ở Nghị quyết 19, dư luận xã hội, cộng đồng DN kỳ vọng, chương trình bình chọn 10 văn bản pháp luật tốt nhất - tồi nhất sẽ góp phần thúc đẩy nhanh hơn mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh của Nghị quyết này, khi mà từ sự bình chọn này của cộng đồng DN có thể giúp nhà quản lý “thanh lọc” được những văn bản, chính sách bất hợp lý đang còn hiệu lực, góp phần loại bỏ những “gánh nặng chính sách” đang còn tồn tại gây bức xúc cho cộng đồng DN.