Tháo gỡ “nút thắt” hồ sơ: Thiếu giấy tờ vẫn có thể được công nhận Người có công

Chiều 25/7, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các Pháp lệnh đã được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XVI thông qua.

Ba pháp lệnh được công bố gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi Người có công với cách mạng; Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng.

Thông tin về những điểm mới của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, Pháp lệnh đã hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn xem xét công nhận người có công với cách mạng, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn, ghi nhận đầy đủ, xứng đáng, tôn vinh đúng đối tượng và giải quyết vướng mắc, tồn đọng trong thời gian qua.

Một trong những điểm mới của Pháp lệnh là đã hoàn thiện quy định về công nhận liệt sĩ đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh chết do vết thương tái phát.

Theo quy định hiện hành, thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên được công nhận là liệt sĩ khi có bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong xác định vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong.

Quy định này bảo đảm tính chặt chẽ về mặt pháp lý, nhưng trong nhiều trường hợp lại chưa phù hợp với thực tiễn đời sống và phong tục, tập quán của nhân dân.

Thực tế cho thấy nhiều thương binh nặng, nhất là thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên, trong quá trình điều trị tại bệnh viện, khi sức khỏe chuyển biến nguy kịch, khả năng tử vong cao thường được gia đình xin đưa về nhà (nguyện vọng từ trần tại nhà) hoặc điều trị tại các cơ sở nuôi dưỡng người có công. Các trường hợp này đều không đảm bảo đầy đủ hồ sơ, giấy tờ theo quy định hiện hành, dẫn đến khó khăn trong việc xem xét công nhận liệt sĩ.

Theo bà Hà, để khắc phục những khó khăn trong thực tiễn, Pháp lệnh sửa đổi lần này đã điều chỉnh theo hướng không quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên chết.

Đồng thời chỉ quy định điều kiện đối với thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61- 80% chết do vết thương tái phát. Pháp lệnh cũng bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh với các lực lượng chức năng trong quá trình trực tiếp làm nhiệm vụ, công vụ đấu tranh phòng tội phạm.

Việc thay đổi này đảm bảo phù hợp với yêu cầu thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm và tính chất đặc thù của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay. Cùng với đó hợp nhất một số quy định để bảo đảm tính khái quát, đầy đủ hơn về điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh trong các trường hợp làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Lược bỏ các quy định có tính chất định tính về điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh (lược bỏ cụm từ "đặc biệt dũng cảm" của pháp lệnh hiện hành). Các tiêu chí định tính, không lượng hóa được thành các tiêu chí cụ thể dẫn đến khó khăn, vướng mắc trong áp dụng pháp luật.

Pháp lệnh bổ sung quy định giao Chính phủ quyết định công nhận hoặc giao cơ quan, người có thẩm quyền công nhận người có công với cách mạng trong trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng.

Quy định này giúp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tồn đọng trong thời gian qua về việc công nhận những người thực sự có công với cách mạng nhưng thiếu hồ sơ, giấy tờ do mất, thất lạc trong quá trình hoạt động cách mạng, tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc hoặc các trường hợp đặc biệt khác như hoạt động mật.

Pháp lệnh cũng bổ sung các trường hợp được công nhận là người có công và chế độ, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng. Cụ thể bổ sung công nhận người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo; làm nghĩa vụ quốc tế ở Lào, Campuchia và được Nhà nước khen tặng Huân chương Chiến công là người có công với cách mạng.

Việc bổ sung này nhằm ghi nhận những cống hiến, đóng góp và kịp thời động viên những người đã có nhiều công lao trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế.