Thép Việt Nam có mặt ở những thị trường nào?
Cơ cấu thị trường xuất khẩu tiếp tục có sự chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa, trong đó ASEAN giữ vững vị trí thị trường xuất khẩu sắt thép lớn nhất của Việt Nam, Hoa Kỳ và Brazil ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.
Theo Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công thương), cơ cấu thị trường xuất khẩu tiếp tục có sự chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa, trong đó ASEAN giữ vững vị trí thị trường xuất khẩu sắt thép lớn nhất của Việt Nam, Hoa Kỳ và Brazil ghi nhận mức tăng trưởng tích cực...
Xuất khẩu thép sang ASEAN trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 1,88 triệu tấn, trị giá 1,15 tỷ USD, tăng 7,58% về lượng và tăng 8,81% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025, chiếm 33,92% tỷ trọng trong tổng lượng thép xuất khẩu của Việt Nam.
Cùng với ASEAN, xuất khẩu thép sang Hoa Kỳ cũng tăng 35,14% về lượng và 33,67% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu thép lớn thứ ba của Việt Nam.
Là thị trường xuất khẩu thép lớn thứ hai của Việt Nam nhưng thị trường EU lại sụt giảm đáng kể trong nửa đầu năm nay. Lượng xuất khẩu sang EU đạt 982,78 nghìn tấn, kim ngạch đạt 618,13 triệu USD, giảm 14,23% về lượng và 19,88% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.
Giá sắt thép xuất khẩu bình quân của Việt Nam sang EU 6 tháng đầu năm 2026 đạt 629 USD/tấn, giảm 6,58% so với cùng kỳ năm 2025, do áp lực cạnh tranh ngày càng lớn tại thị trường châu Âu cũng như nhu cầu tiêu thụ thép chưa phục hồi hoàn toàn.
Đáng chú ý, xuất khẩu thép của Việt Nam 6 tháng đầu năm sang một số thị trường mới nổi tăng mạnh cả về lượng và trị giá so với cùng kỳ năm 2025, nổi bật là Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga.
Brazil là thị trường có tốc độ tăng trưởng nổi bật nhất trong nhóm thị trường quy mô lớn. Xuất khẩu sắt thép của Việt Nam sang Brazil 6 tháng đầu năm đạt 331,59 nghìn tấn, trị giá 225,02 triệu USD, tăng 232,25% về lượng và 320,14% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng tốt cơ hội mở rộng thị phần tại khu vực Nam Mỹ.
Tính chung 6 tháng đầu năm, xuất khẩu sắt thép của Việt Nam đạt 5,55 triệu tấn, trị giá 3,7 tỷ USD, giảm 1,79% về lượng nhưng tăng 0,27% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Giá thép xuất khẩu trung bình của Việt Nam 6 tháng đầu năm đạt 667 USD/tấn, tăng 2,09% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong nhiều thập kỷ, thép được xem là biểu tượng của công nghiệp nặng, gắn liền với tiêu thụ năng lượng lớn và phát thải carbon cao. Nhưng khi các thị trường xuất khẩu đồng loạt siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, đặc biệt là việc Liên minh châu Âu triển khai Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), ngành thép đang đứng trước một cuộc chuyển đổi mang tính sống còn. Không chỉ để đáp ứng yêu cầu giảm phát thải, quá trình xanh hóa còn quyết định khả năng cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các doanh nghiệp thép Việt Nam đã có những bước chuyển biến tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng, tăng cường sử dụng thép phế liệu, tận dụng nhiệt dư để phát điện, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và từng bước sử dụng các nguồn năng lượng sạch hơn trong sản xuất.
Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính, chuẩn bị dữ liệu phát thải và tiếp cận các tiêu chuẩn báo cáo môi trường theo thông lệ quốc tế.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Nghiêm Xuân Đa, chuyển đổi xanh đối với ngành thép không còn là một xu hướng mang tính lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để duy trì năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.
Hiện nay, các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản hay Hàn Quốc đều đang thúc đẩy các tiêu chuẩn về phát thải carbon và phát triển bền vững. Đặc biệt, việc EU triển khai Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đang tạo ra những yêu cầu mới đối với các ngành công nghiệp có mức phát thải cao, trong đó có ngành thép.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng, tăng cường sử dụng thép phế liệu, tận dụng nhiệt dư để phát điện, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và từng bước sử dụng các nguồn năng lượng sạch hơn trong sản xuất...
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng chuyển đổi xanh trong ngành thép là quá trình dài hạn. Đây không chỉ là câu chuyện đầu tư công nghệ mà còn liên quan đến năng lượng, nguyên liệu, tài chính và hệ thống chính sách hỗ trợ. Vì vậy, ngành thép Việt Nam đang đi đúng hướng nhưng cần thêm thời gian và nguồn lực để đạt được các mục tiêu giảm phát thải theo cam kết và yêu cầu của thị trường quốc tế.