Thi chung, thử thách riêng

Ảnh minh họa

Gọi kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia là một kỳ thi “4 chung” cũng không sai. Trước đó một thời gian dài, tuyển sinh ĐH- CĐ áp dụng theo phương thức “3 chung” (chung đề thi; chung đợt thi và ngày thi; sử dụng chung kết quả bài thi để xét tuyển). Nay gộp 2 kỳ thi, vừa xét tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH- CĐ, tức là thêm một sự “chung” nữa. Và nằm trong lộ trình đổi mới và cải tiến thi cử, Bộ GD- ĐT đã có những thí điểm thực tế để đi đến quyết định tổ chức một kỳ thi chung quốc gia. Đơn cử như trước khi tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2015, Bộ GD- ĐT đã từng tổ chức thêm các kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 2 bắt đầu từ năm 2007. Kỳ thi lần 2 dành cho những học sinh không tốt nghiệp lần 1. Bằng tốt nghiệp THPT lần 2 có giá trị như lần 1, nhằm giúp cho thí sinh đủ điều kiện để dự thi tuyển sinh ĐH, CĐ.

Đến thời điểm này, khi kỳ thi đã và đang diễn ra, vẫn còn những băn khoăn không nhỏ về kỳ thi quốc gia này. Nhưng cũng xuất phát từ thực tế thi cử đã tồn tại nhiều năm qua, điều nhìn thấy rõ nhất là việc gộp 2 kỳ thi sẽ góp phần giảm lãng phí về công sức, tiền bạc, áp lực xã hội…mỗi khi tới mùa tuyển sinh ĐH- CĐ, nhất là ở các thành phố lớn. Trong số hàng triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT mỗi năm ấy, sẽ có những em chỉ có nhu cầu thi để lấy bằng xét tốt nghiệp THPT mà không có nhu cầu ( hoặc điều kiện) thi/ học cao hơn. Năm 2015, nhằm tạo điều kiện thuận lợi và đáp ứng nhu cầu của những thí sinh thuộc diện này, nhất là tại một số địa phương đặc biệt khó khăn, đã có một số cụm thi do các sở GD-ĐT chủ trì. (không phải do Bộ GD- ĐT chủ trì). Theo lịch thi chung, diễn ra từ 1- 4/7 sẽ có 8 môn thi cho thí sinh dự tuyển vào các trường ĐH- CĐ, song những thí sinh thuộc diện thi để xét tốt nghiệp, sẽ chỉ thi 4 môn tối thiểu.

Hơn thế, việc tổ chức thi tuyển sinh tại các trường ĐH, CĐ với 4 cụm thi ở các thành phố như từ năm 2014 về trước vẫn chưa thật sự tạo thuận lợi cho các thí sinh có hoàn cảnh khó khăn, dẫn đến có những thí sinh học lực tốt nhưng do điều kiện không thể về các cụm thi ở các thành phố để dự thi tuyển sinh được. Vì thế, năm 2015, việc mở rộng nhiều cụm thi do các trường ĐH chủ trì sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các thí sinh có hoàn cảnh khó khăn dự thi, giúp các em thuận lợi hơn trong tuyển sinh vào các trường ĐH, CĐ.

Như đã nêu ở trên, đây là năm đầu tiên tổ chức một kỳ thi chung quốc gia để lấy kết quả “2 trong 1” – thể hiện một bước đổi mới trong lộ trình cải cách giáo dục toàn diện. Sự đổi mới ấy thể hiện ở khâu thi và khâu xét tuyển đã được tách biệt hoàn toàn, tạo nên tính khách quan hơn cho kỳ thi THPT quốc gia. Đây là điểm khác biệt lớn so với những năm trước khi còn hai kỳ thi riêng biệt, khi đó thí sinh phải đăng ký thi vào một trường ĐH, CĐ cụ thể, thậm chí ngay cả trước khi đăng ký thi tốt nghiệp THPT.

Song cũng có thể coi đây là một kỳ thi chung, mà lại là sự thử thách riêng. Thử thách ấy dành cho ngành giáo dục, đối với mỗi địa phương, với các trường THPT, trường ĐH - CĐ, với gia đình, nhà trường và nhất là học sinh (thí sinh). Theo PGS Văn Như Cương, kỳ thi lần này phân biệt hai cụm thi khác nhau là cụm thi liên tỉnh và thi địa phương. Điều đó cũng gây ra những nghi vấn về việc tiêu cực trong thi cử có thể một lần nữa xảy ra. Một cụm thi liên tỉnh do các trường ĐH phụ trách và một cụm thi địa phương do các Sở GD- ĐT phối hợp với trường ĐH phụ trách. Người ta dễ dàng liên tưởng rằng cụm thi ở tỉnh sẽ có sự thoải mái hơn. Song song với đó, việc tổ chức một kỳ thi chung cũng dẫn tới nguy cơ học lệch- đó là điều khó tránh khỏi. PGS Văn Như Cương khẳng định: điều đó nhất định sẽ xảy ra nếu sự quản lý của các nhà trường về việc dạy và học không chặt chẽ.

Do vậy, mong muốn lớn nhất của những người quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, đến kỳ thi năm nay là công tác thanh kiểm tra tại kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2015 phải được đảm bảo tốt. Có như vậy kết quả của kỳ thi mới phản ánh đúng học lực của thí sinh.

Hôm nay thí sinh cả nước sẽ thử sức với hai môn Toán, Ngoại ngữ. Và hiệu quả của kỳ thi chung vẫn đang ở phía trước.