Thí sinh thận trọng lựa chọn phương thức xét tuyển đại học năm 2027

Phụ huynh lo khó xoay xở

Theo dự thảo quy chế tuyển sinh đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), mỗi cơ sở đào tạo dự kiến được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Đối với từng ngành, chương trình đào tạo, số phương thức tối đa là 3 từ năm 2027 và giảm còn 1 từ năm 2028, không tính xét tuyển thẳng và diện cử tuyển.

Chẳng hạn, với ngành Công nghệ thông tin, cơ sở đào tạo có thể lựa chọn phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực hoặc xét học bạ theo quy định, thay vì sử dụng đồng thời nhiều phương thức cho cùng ngành như hiện nay.

Cùng với việc giới hạn số phương thức, Bộ GDĐT dự kiến rút gọn danh sách phương thức xét tuyển từ 19 xuống còn 11.

Những điều chỉnh này được kỳ vọng góp phần đơn giản hóa công tác tuyển sinh, tăng tính minh bạch và giúp thí sinh dễ tiếp cận thông tin hơn. Tuy nhiên, việc thay đổi cũng đặt ra yêu cầu mới đối với quá trình chuẩn bị của học sinh, đặc biệt là những em đang tìm kiếm nhiều phương án dự phòng.

Thực tế, trong những năm gần đây, không ít gia đình đầu tư cùng lúc cho nhiều hướng xét tuyển, như: duy trì kết quả học tập trên lớp, ôn thi tốt nghiệp THPT, luyện thi đánh giá năng lực, đồng thời chuẩn bị chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Mỗi lựa chọn đều tốn nhiều thời gian, công sức và chi phí.

Sự thay đổi trong dự thảo vì thế khiến nhiều phụ huynh, học sinh lo lắng bởi có thể mất cơ hội vào đại học nếu không chuẩn bị đủ các phương án.

Chị Nguyễn Hoài Phương (Hà Nội), phụ huynh có con chuẩn bị bước vào giai đoạn xét tuyển đại học bày tỏ lo ngại, việc điều chỉnh này có thể khiến gia đình “trở tay không kịp”, khó chủ động kế hoạch học tập, ôn luyện và tài chính.

“Bộ cần có lộ trình áp dụng, không nên thay đổi quá đột ngột vì sẽ gây khó khăn cho cả thí sinh và cơ sở đào tạo. Điều phụ huynh và học sinh cần là thông tin rõ ràng và đủ sớm để chủ động chuẩn bị”, chị Phương nêu ý kiến.

Không nên chạy theo số lượng phương thức

Không riêng thí sinh, việc thu hẹp phương thức tuyển sinh cũng đòi hỏi các trường rà soát lại cách đánh giá đầu vào, lựa chọn phương thức phù hợp với đặc thù ngành học. Khi số phương thức được sử dụng giảm xuống, mỗi phương thức cần thực sự phản ánh được năng lực mà chương trình đào tạo yêu cầu, thay vì chỉ được lựa chọn vì thuận tiện hoặc có thể thu hút thêm hồ sơ.

Đặc biệt, với những ngành có ít thí sinh đăng ký, việc lựa chọn phương thức phù hợp để vừa bảo đảm chất lượng đầu vào, vừa đáp ứng chỉ tiêu tuyển sinh là vấn đề không đơn giản.

Đại diện một số cơ sở giáo dục đại học bày tỏ lo ngại, nếu mỗi ngành chỉ sử dụng một phương thức tuyển sinh có thể dẫn đến nguy cơ các trường top trên sẽ chọn những phương thức phân hóa tốt, trong khi trường top dưới có thể sẽ chỉ dùng học bạ hoặc điểm thi tốt nghiệp THPT.

Các trường khuyến nghị, cần cân nhắc kỹ tác động của việc thu hẹp phương thức đối với cả cơ sở đào tạo và cơ hội lựa chọn của thí sinh.

TS Nguyễn Văn Mùi, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định cho rằng, điều quan trọng trong đổi mới tuyển sinh không nằm ở việc giới hạn số lượng phương thức xét tuyển, mà là tạo điều kiện để thí sinh có quyền lựa chọn ngành học, đồng thời trao quyền tự chủ cho các trường đại học trong việc đánh giá, tuyển chọn người học phù hợp.

Ở nhiều nền giáo dục phát triển, việc tuyển sinh không bị giới hạn trong một phương thức duy nhất. Việc mở rộng các phương thức để thí sinh có thể đăng ký vào các trường đại học càng phù hợp với xu thế hiện nay.

TS Nguyễn Văn Mùi cho rằng, việc chuẩn bị cho kỳ thi đại học không chỉ diễn ra trong một năm mà là cả quá trình học tập ở bậc THPT. Vì vậy, các em cần được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về phương thức tuyển sinh, ngành học và yêu cầu đầu vào của các trường để chủ động xây dựng kế hoạch học tập, lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và nguyện vọng.

Về phía thí sinh, TS Nguyễn Văn Mùi lưu ý, các em phải lượng sức mình và chuẩn bị từ sớm.

Theo ông, lượng sức mình không chỉ là xác định kết quả học tập hiện tại, mà còn cần nhìn nhận đúng năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp. Bên cạnh đó, thí sinh cần có thông tin về các trường, các ngành và mức độ cạnh tranh để cân nhắc khả năng trúng tuyển.

Thí sinh không nên chỉ đặt mục tiêu vào những trường có mức cạnh tranh rất cao khi năng lực chưa đáp ứng yêu cầu, nhưng cũng không nên vì thiếu thông tin mà tự đánh giá thấp bản thân, bỏ qua những cơ hội phù hợp.

TS Nguyễn Văn Mùi cũng cho rằng, Bộ GDĐT và các trường đại học cần tăng cường cung cấp thông tin rõ ràng, dễ tiếp cận về phương thức xét tuyển, yêu cầu đầu vào và mức độ cạnh tranh của từng ngành. Đây là cơ sở để thí sinh lựa chọn có tính toán, thay vì đăng ký bị động hoặc chạy theo nhiều phương thức chỉ vì lo ngại bỏ lỡ cơ hội.