Thi tốt nghiệp THPT: Thí sinh lưu ý gì?

Hàng loạt điều chỉnh

Tại buổi tư vấn tuyển sinh năm 2026 diễn ra tại Trường Đại học Tây Nguyên (Đắk Lắk) cuối tuần qua, TS Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GDĐT) cho biết, tuyển sinh đại học năm 2026 chịu tác động từ Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và các luật trong lĩnh vực giáo dục, kéo theo nhiều điều chỉnh trong thi và tuyển sinh.

Theo đó, quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026 đang được Bộ GDĐT lấy ý kiến và dự kiến có một số điểm mới đáng chú ý. Trước hết, về thời gian dự thi, dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6, sớm hơn 2 tuần so với năm 2025. Hồ sơ đăng ký dự thi chỉ lưu tại trường phổ thông; giấy báo dự thi và thẻ dự thi được tích hợp thành một loại duy nhất là “Giấy báo dự thi” và do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi cấp; Giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và Giấy chứng nhận kết quả thi được tích hợp thành “Giấy chứng nhận kết quả thi” và do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi cấp.

Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ thông tin tiếp tục được tăng cường, góp phần giảm thời gian thu nhận đơn phúc khảo, rút ngắn thời gian thông báo kết quả phúc khảo, tạo thuận lợi cho công tác tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Quy trình chấm phúc khảo cũng được điều chỉnh theo hướng nâng cao hiệu quả và chất lượng, trong đó quy định các bài thi có thay đổi điểm sau phúc khảo phải được tổ chức đối thoại với cán bộ chấm thi.

Ngoài ra, dự thảo thông tư tiếp tục nhấn mạnh việc tối ưu hóa ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tổ chức thi, đặc biệt là việc truyền dữ liệu giữa các hội đồng thi và Bộ GDĐT thông qua hệ thống quản lý thi, thay thế dần các khâu thủ công như gửi đĩa CD qua đường bưu điện, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả, tăng tốc độ xử lý và bảo đảm an toàn, chính xác trong toàn bộ quy trình tổ chức thi.

Một điểm mới quan trọng của kỳ thi nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương hai cấp đó là lãnh đạo xã/phường nơi đặt điểm thi sẽ lần đầu tiên tham gia với tư cách ủy viên Ban chỉ đạo thi cấp tỉnh. Quy định này thay thế cho quy định “các ủy viên là lãnh đạo các phòng của Sở GDĐT, lãnh đạo các sở, ban, ngành, cơ quan liên quan và lãnh đạo UBND cấp quận/huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh” của Thông tư 24/2024.

 Lưu ý với thi trên máy tính

TS Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định những thay đổi này nhằm giảm áp lực thủ tục cho thí sinh và các cơ sở giáo dục. Đối với định hướng thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, Bộ GDĐT đang xây dựng Đề án. Theo đó, tháng 4 - 5/2026, Bộ tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi trên máy tính với quy mô khoảng 100.000 thí sinh. Tháng 6/2027, tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại các điểm có đủ điều kiện và tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên giấy tại các điểm thi khác. Đối với vấn đề này, nhiều ý kiến chỉ ra Bộ GDĐT cần sớm xây dựng lộ trình chi tiết, bao gồm đầu tư cơ sở vật chất (máy tính, internet ổn định); đào tạo nhân lực kĩ thuật và thiết lập các phương án dự phòng cho các sự cố như mất điện, lỗi phần mềm. Đặc biệt, cần có kế hoạch ưu tiên cho các tỉnh miền núi, nơi hạ tầng công nghệ còn hạn chế.

So với bài thi trên giấy, công tác đảm bảo an ninh, bảo mật, phòng chống gian lận của kì thi trên máy tính sẽ có nhiều điểm khác biệt, cần đặc biệt lưu ý. Trong đó, với việc khiếu nại của thí sinh khi thi trên máy tính, cần triển khai quy trình chuẩn và công tác hậu kiểm của kì thi đảm bảo công bằng, khách quan. Hiện nhiều trường THPT tại TPHCM, Hà Nội… đã bắt đầu thực hiện tổ chức thi học kỳ trên máy tính nhằm tạo thói quen cho học sinh, cũng như chuẩn bị tốt nhất trước khi chính thức áp dụng. Dù vậy, các địa phương đều mong sớm có hướng dẫn chi tiết để quy trình tổ chức được chuẩn hóa.

Về số lượng nguyện vọng, TS Hùng cho biết dự kiến mỗi thí sinh chỉ đăng ký tối đa 10 nguyện vọng thay vì không giới hạn như các năm trước. Riêng khối ngành đào tạo giáo viên, thí sinh có thể không được đăng ký dàn trải, nhằm bảo đảm tính nghiêm túc và tập trung trong xét tuyển.