Thời điểm quyết định

Trong suốt hành trình, gần 1 triệu liều vaccine được bảo quản trong container lạnh chuyên dụng, xếp tại khu vực bảo quản hàng hóa đặc biệt theo những tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Hiệp hội Vận tải hàng không thế giới. Chiều ngày 21/6, TPHCM bắt đầu chiến dịch tiêm chủng thần tốc. Công việc như gió cuốn vì không thể chờ đợi thêm.

Những ngày ngày, TPHCM tiếp tục thực hiện Chỉ thị 15 của Thủ tướng Chính phủ, để phòng, chống Covid-19. Đây là lần thứ hai liên tiếp thành phố áp dụng Chỉ thị này. Nhưng, trước diễn biến phức tạp của dịch, UBND thành phố còn có thêm một chỉ thị của địa phương mình, với những quy định rất nghiêm ngặt.

Quyết tâm của lãnh đạo TPHCM nhận được sự ủng hộ của người dân. Bà con hạn chế ra đường, thực hiện nghiêm quy định 5K của Bộ Y tế. Nhiều hàng quán tạm thời đóng cửa, treo biển "chỉ bán đem về". Không ít cửa hàng giăng dây, kê bàn để đặt hàng mua bán trên đó, tránh tiếp xúc trực tiếp giữa người bán và người mua. Các phương tiện giao thông công cộng ngừng hoạt động; chợ tự phát bên đường, trong hẻm đều thôi nhóm họp.

Bất tiện là không thể tránh khỏi, nhưng ai cũng hiểu đó là tình thế bắt buộc, là việc cần phải làm để cắt đứt nguồn lây lan của dịch bệnh, nhất là với virus Delta (phát hiện đầu tiên tại Ấn Độ) có tốc độ lây nhiễm khủng khiếp.

Những ngày giãn cách xã hội vừa thực hiện theo Chỉ thị 15 của Chính phủ, vừa thực hiện theo Chỉ thị số 10 của UBND thành phố, những con đường vốn tấp nập ồn ã của đại đô thị hơn chục triệu dân này trở nên vắng vẻ. Chỉ thị số 10 được UBND thành phố ban hành và có hiệu lực từ chiều tối 19/6, dừng tất cả các loại hình kinh doanh dịch vụ không thiết yếu, dừng hoạt động các chợ tự phát; không tụ tập trên 3 người tại nơi công cộng, ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện; thực hiện khoảng cách tối thiểu 1,5 m giữa người với người tại các địa điểm công cộng; tạm dừng hoạt động vận chuyển hành khách công cộng, hạn chế tối đa việc di chuyển của người dân...

Tất cả đều nhắm tới mục tiêu khống chế dịch Covid-19, đưa cuộc sống sớm trở lại bình thường. Chỉ thị của UBND TPHCM cũng chỉ rõ lãnh đạo các quận, huyện chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố nếu để xảy ra sai phạm. Quyết liệt và thần tốc, có thể coi đó là tư tưởng chủ đạo trong đợt chống dịch lần này của TPHCM.

Siết chặt để chống dịch, nhưng lãnh đạo TPHCM cũng đã sẵn có kế hoạch đảm bảo cung ứng hàng hóa, lương thực, thực phẩm thiết yếu cho nhân dân trong mọi tình huống. Chính vì thế giá cả hàng hóa trên địa bàn thành phố vẫn ổn định, không có nạn đầu cơ, nâng giá để trục lợi.

Nhìn lại những ngày qua có thể thấy TPHCM chưa bao giờ phải đối diện với đợt bùng phát dịch ghê gớm đến thế. Tại cuộc họp trực tuyến về Covid-19 ngày 14/6, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong đã ra một quyết định khó khăn, đó là tiếp tục giãn cách xã hội toàn địa bàn thành phố theo Chỉ thị 15 thêm 2 tuần. Như vậy, thay vì kết thúc giãn cách xã hội vào 0h ngày 15/6 (thứ Ba) như chỉ đạo trước đó, TPHCM tiếp tục giãn cách 2 tuần cho đến 0h ngày 29/6. Đây là quãng thời gian cần thiết để thành phố hành động mạnh mẽ hơn, kiên quyết hơn, vì rằng với sự xuất hiện của hàng loạt chuỗi lây nhiễm cho thấy dịch có thể đã xâm nhập thành phố từ đầu tháng 5 và đã trải qua 4-5 chu kỳ lây nhiễm.

Từ địa phương ít ca lây nhiễm, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn số ca mắc SARS-CoV-2 tại TPHCM đã tăng lên nhanh chóng. Từ ngày 27/4 (thời điểm được xác định là bắt đầu bùng phát dịch Covid-19 lần thứ 4) cho đến tối 17/6, TPHCM đã phát hiện 1.197 ca lây nhiễm trong cộng đồng, đứng thứ 3 trong 39 tỉnh thành (tại thời điểm đó) có ghi nhận có ca mắc Covid-19, chỉ sau Bắc Giang và Bắc Ninh. Còn trong 2 ngày 20 và 21/6, số ca nhiễm mới phát hiện ở đây đã nhiều nhất nước.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC), sau khi kiểm soát được chuỗi lây nhiễm liên quan nhóm truyền giáo Phục Hưng thì thành phố đã phát hiện 6 chuỗi lây nhiễm mới có số lượng người nhiễm bệnh cao. Trong khi vẫn còn những chuỗi lây nhiễm mới đã và đang được truy vết. Theo HCDC, đặc điểm của các chuỗi lây nhiễm trong đợt dịch thứ 4 này là lây nhiễm thông qua các tiếp xúc sinh hoạt thường ngày tại nơi cư trú, nơi làm việc. Sự lây nhiễm từ nơi cư trú rồi mang vào nơi làm việc, rồi lại từ nơi làm việc mang về nơi cư trú tạo thành những chu kỳ lây nhiễm qua lại.

Có những chuỗi lây nhiễm nằm chung trong hẻm, dãy nhà trọ, dãy nhà hàng xóm cùng một ấp. Đây là nơi mà bệnh nhân có những tiếp xúc với nhau theo sự gần gũi xóm giềng tắt lửa tối đèn có nhau. Vì thế cũng rất khó cho công tác dập dịch.

HCDC cho biết, mỗi ngày thành phố đều phát hiện những trường hợp nhiễm mới thông qua sàng lọc không rõ nguồn lây. Vì vậy, trước khi có vaccine để giải quyết căn cơ Covid-19 thì việc hạn chế tiếp xúc là rất quan trọng.

"Nếu virus lây nhiễm tới bạn và nếu bạn không tiếp xúc với người khác thì con đường lây nhiễm của virus sẽ dừng lại" - HCDC khuyến cáo.

Theo ông Nguyễn Tấn Bỉnh - Giám đốc Sở Y tế TPHCM, đặc điểm lớn nhất của các chuỗi lây nhiễm trong đợt dịch này là chủng virus Delta gây lây nhiễm mạnh trong gia đình, hàng xóm, nơi làm việc (đặc biệt là các tòa nhà văn phòng). Sự lây nhiễm từ gia đình vào nơi làm việc và từ nơi làm việc về nhà đã làm cho dịch lan tỏa nhanh và rộng. Cùng với những biện pháp truy vết, khoanh vùng, cách ly, lẫy mẫu xét nghiệm trên diện rộng thì thành phố đã mở rộng công suất các khu cách ly tập trung. Hiện TPHCM có 6 khu cách ly tập trung với công suất 5.500 giường; tiếp tục mở rộng và tăng thêm công suất ở cơ sở cách ly tại Ký túc xá Đại học Quốc gia TPHCM; 51 khách sạn cách ly thu phí với hơn 5.000 giường và tiếp tục triển khai thêm khi số người cách ly tăng lên; 2 khu cách ly quân đội với 678 giường.

Cùng đó, giải pháp rất quan trọng đã được TPHCM triển khai là thần tốc tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19. Ngày 20/6, khoảng 3.000 công nhân của Công ty May Nhà Bè và 5.000 công nhân Khu chế xuất Tân Thuận được tiêm vaccine Covid-19. Chiều ngày 21/6, chiến dịch tiêm chủng diện rộng chính thức bắt đầu.

Đợt tiêm này được coi là “thần tốc” với việc triển khai tiêm 836.000 liều vaccine chỉ trong thời gian rất ngắn. Để làm được việc này, thành phố tổ chức các điểm tiêm khắp thành phố, đến tận phường, xã, trung bình 650 điểm tiêm/ngày. Thành phố đã bố trí đầy đủ lực lượng cán bộ, nhân viên y tế phục vụ cho 200.000 người được tiêm chủng mỗi ngày. Ông Nguyễn Hữu Hưng - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết đây là chiến dịch tiêm chủng lớn nhất của thành phố.

Đúng là thần tốc, vì tính ra 200.000 liều vaccine được tiêm một ngày là gấp 10 lần các đợt tiêm vừa qua. Với tinh thần đó, quyết tâm đó, cách làm đó, đây chính là thời điểm quyết định để TPHCM dập dịch.

Đợt này, TPHCM tiếp nhận 836.000 liều vaccine phòng Covid-19 (trong đó có 50.000 liều dành cho lực lượng quân đội, công an). Để thực hiện chiến dịch tiêm chủng, thành phố đã huy động hơn 5.000 cán bộ, nhân viên y tế thuộc 547 đơn vị cùng tham gia; tổ chức hơn 1.000 đội tiêm phòng; huy động 4.000 tình nguyện viên là đoàn viên, thanh niên, sinh viên... tham gia phục vụ. Sau đợt tiêm chủng này, thành phố đạt tỷ lệ khoảng 6% dân số được tiêm chủng.