Thủ tướng: Tăng cường tính công khai, minh bạch, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện ngân sách

Đảm bảo hiệu quả và mục tiêu đầu tư

Ngày 23/10, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân; Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Phát biểu tại Tổ 3 (gồm các Đoàn: TP. Hải Phòng, Lạng Sơn, Hà Tĩnh), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đã khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương và Quốc hội. Dự luật bổ sung các quy định về nguyên tắc khi ban hành chính sách, chế độ phải đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ nguồn lực và khả năng cân đối ngân sách của từng cấp.

Theo Thủ tướng, Ngân sách Trung ương phải thực hiện các nhiệm vụ chi rất quan trọng trong những lĩnh vực then chốt và hỗ trợ cho các địa phương, kể cả các địa phương đã tự cân đối vẫn phải tiếp tục hỗ trợ chi cho đầu tư, các công trình, dự án trọng điểm, hỗ trợ cho các địa phương khó khăn nữa. Cho nên, nếu không đảm bảo được vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương thì Chính phủ và Quốc hội không thể điều hành được những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Một điểm rất quan trọng theo Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2, được Thủ tướng đề cập đó là phải hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với đầu tư công. Muốn giảm tỷ lệ ICOR bên cạnh việc phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, rút ngắn quy trình triển khai thực hiện, phải giảm cả số lượng các dự án. Nhiệm kỳ vừa rồi có khoảng 5.000 dự án đầu tư công trên toàn quốc. Nhưng nhiệm kỳ này tiếp tục giảm để tập trung nguồn lực cho các dự án có tác động lan tỏa để phát triển, tạo nền tảng để phát triển kinh tế - xã hội các vùng, địa phương, nhất là các vùng động lực. Đồng thời phải đánh giá hiệu quả đầu tư trong suốt vòng đời của dự án, từ việc lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện, vận hành, khai thác sau đầu tư. Những nội dung tinh thần chỉ đạo đó đã được thể hiện ở trong dự thảo luật.

Thủ tướng nêu rõ, trong dự thảo Luật quy định rất rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia vào quá trình quyết định, thực hiện các dự án đầu tư công, trách nhiệm của Chính phủ quy định về quy trình đánh giá hiệu quả đầu tư; trách nhiệm của các bộ, cơ quan Trung ương ban hành hướng dẫn các tiêu chí về đánh giá hiệu quả đầu tư thuộc ngành, lĩnh vực phụ trách; thủ trưởng các đơn vị dự toán ngân sách phải thực hiện đánh giá hiệu quả đầu tư trong đề xuất phân bổ, quản lý sử dụng ngân sách nhà nước chi đầu tư công; chủ chương trình, chủ đầu tư chịu trách nhiệm như thế nào. Đây là một điểm rất mới trong dự thảo luật.

Về đơn giản hóa quy trình thủ tục, Thủ tướng nhấn mạnh, dự thảo luật đã sửa đổi các quy định về lập, phân bổ, giao vốn theo hướng tích hợp quy trình lập, phân bổ đầu tư phát triển và vốn chi thường xuyên trong kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán hàng năm. Bên cạnh đó, quy định những trường hợp nào không phải phê duyệt chủ trương đầu tư. Đối với dự án nhóm C có số lượng dự án chiếm khoảng trên 60% tổng số dự án của giai đoạn, có quy mô nhỏ, thời gian đầu tư ngắn sẽ không thực hiện phê duyệt chủ trương đầu tư nhưng sẽ tích hợp một số nội dung vào bước phê duyệt quyết định đầu tư.

Đối với các dự án nhóm A, B, nhất là các dự án quan trọng quốc gia quy mô vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài cần phải có bước phê duyệt chủ trương đầu tư. Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát để đơn giản hóa thủ tục hồ sơ, nâng cao công tác tổ chức thực hiện, nhưng quan trọng nhất là phải đảm bảo hiệu quả và mục tiêu của đầu tư.

Về chuyển nguồn hàng năm, Thủ tướng nêu rõ phải quy định rất cụ thể để siết chặt kỷ luật, kỷ cương về tài chính ngân sách. “Chúng tôi cũng rất quan tâm đó là chuyển nguồn đối với các chương trình mục tiêu quốc gia và vấn đề chi để tiến hành cải cách tiền lương. Nhưng tinh thần chuyển nguồn phải thực hiện trước 31/12 hàng năm. Đồng thời, tăng cường tính công khai, minh bạch, và siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong việc thực hiện ngân sách”, Thủ tướng nêu rõ.

Tăng cường chất lượng phục vụ cho người bệnh và học sinh

Liên quan đến sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, theo Thủ tướng nhằm thể chế hóa các Nghị quyết 71, 72 của Bộ Chính trị. Trong đó có miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Số thuế thu được của các doanh nghiệp không phải số lớn nhưng việc miễn thuế có ý nghĩa lớn hơn rất nhiều, qua đó tăng cường được chất lượng phục vụ cho người bệnh và học sinh.

Về vấn đề thuế suất đối với đất bỏ hoang không đưa vào sử dụng, đất chậm đưa vào sử dụng, Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ rà soát để làm sao trong luật quy định thế nào là đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng rõ ràng để dễ áp dụng và khả thi trên thực tế. Bởi trong Luật Đất đai cũng quy định những đất không đưa vào sử dụng thì thuế suất bao nhiêu. Bây giờ tính toán, phân định cho rõ  mức thuế suất này áp dụng cho đối tượng nào, thời điểm nào áp dụng, và mức như thế nào để đảm bảo đồng bộ, thống nhất.

Đối với dự án Luật Đấu thầu sửa đổi, theo Thủ tướng, trong dự thảo Luật đã quy định rõ những  hoạt động đầu tư phải hoạt động và tiến hành đấu thầu bình thường; những hoạt động trong lĩnh vực chuyên ngành thì áp dụng theo pháp luật chuyên ngành. Đồng thời, trao quyền và nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quyết định các hoạt động đấu thầu, mua sắm, đảm bảo công khai, minh bạch và hiệu quả. Trong luật đã làm rõ các hành vi bị cấm, thẩm quyền xử lý vi phạm và trách nhiệm của các bên trong hoạt động đấu thầu.

“Một trong những điểm quan trọng của dự thảo luật này đó là hậu kiểm, và kết quả cuối cùng. Đấu thầu hay không; đấu thầu đúng hay không, hay chỉ định thầu thì cuối cùng kết quả gói thầu đó có đạt yêu cầu cả về chất lượng và kinh tế hay không”, Thủ tướng nêu rõ.