Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển

Thưa bà, xin bà chia sẻ thêm về Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong thời gian tới, dự thảo Luật dự kiến sẽ có những cơ chế, chính sách mới nào nhằm tạo thuận lợi, thúc đẩy DN phát triển?

Bà Trịnh Thị Hương: Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa được ban hành từ năm 2017. Sau gần 10 năm triển khai thực hiện, qua quá trình tổng kết, đánh giá, chúng tôi nhận thấy một số chính sách, cơ chế hỗ trợ đã bộc lộ những hạn chế, cần được điều chỉnh để tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển bền vững hơn.

Việc xây dựng dự án Luật Phát triển DN nhỏ và vừa lần này không đơn thuần là thay đổi về tên gọi. Quan trọng hơn, đây là sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy làm chính sách: từ tư duy hỗ trợ sang tư duy kiến tạo và phát triển DN.

Dự thảo Luật có nhiều điểm mới, trước hết là đổi mới phương thức hỗ trợ DN. Thay vì tư duy Nhà nước có gì thì hỗ trợ cái đó, chúng tôi chuyển sang cách tiếp cận DN cần gì thì Nhà nước hỗ trợ cái đó.

Dự thảo lấy DN làm trung tâm, tăng quyền chủ động cho DN trong việc lựa chọn chính sách và dịch vụ hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế của mình, thông qua những hình thức hỗ trợ mới, trong đó có cơ chế phiếu hỗ trợ.

Một nhóm chính sách rất quan trọng khác là thúc đẩy chuyển đổi hộ kinh doanh thành DN.

Qua nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy một trong những rào cản lớn khiến hộ kinh doanh còn e ngại khi chuyển đổi thành DN không hẳn nằm ở việc họ có được hưởng ưu đãi hay không, mà nằm ở chi phí tuân thủ sau khi chuyển đổi.

Hộ kinh doanh có tâm lý e ngại là khi trở thành DN thì họ sẽ phải thực hiện các quy định phức tạp hơn về quản trị, chế độ kế toán, thuế, kiểm tra, thanh tra chuyên ngành và các thủ tục hành chính khác với chi phí tuân thủ cao hơn.

Chính vì vậy, một trong những chính sách trọng tâm của dự thảo lần này là đơn giản hóa tối đa chi phí tuân thủ đối với nhóm DN được chuyển đổi từ hộ kinh doanh, trong đó có chi phí và thủ tục liên quan đến thuế, kế toán. Đây cũng là chính sách quan trọng nhằm thể chế hoá chủ trương tại Nghị quyết số 68/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Về phương pháp tính thuế, dự thảo đề xuất nâng ngưỡng doanh thu để DN được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản, từ mức 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm.

Việc áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản cũng kéo theo việc đơn giản hóa chế độ kế toán.

Mục tiêu cuối cùng là giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho DN, để DN có thể dành nhiều nguồn lực hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển thị trường.

Dự thảo có tiếp cận như thế nào đối với mô hình DN một người?

- Một nội dung rất đáng chú ý trong dự thảo Luật Phát triển DN nhỏ và vừa lần này là chính sách đối với mô hình DN một người.

Thực tế, DN một người không phải là một mô hình mới trên thế giới. Trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp công nghệ ngày càng phát triển, chủ DN hiện nay có thể sử dụng nhiều phần mềm, nền tảng số và công cụ AI để thực hiện những công việc mà trước đây cần đến nhiều nhân sự.

Điều này đang tạo ra xu hướng DN có quy mô nhân sự rất nhỏ, thậm chí chỉ có một người, nhưng vẫn có thể tổ chức và vận hành hoạt động kinh doanh hiệu quả.

Mô hình này gần đây trở nên phổ biến ở một số quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ...

Về mặt pháp luật Việt Nam, chúng ta thực tế cũng đã có mô hình tương tự. Đó chính là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân làm chủ theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Trong quá trình xây dựng dự án Luật, chúng tôi đã nghiên cứu để đơn giản hóa tối đa mô hình quản trị đối với DN một người.

Theo đó, nếu một hộ kinh doanh chuyển đổi thành DN một người, tức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân làm chủ, đáp ứng tiêu chí về quy mô siêu nhỏ thì có thể được áp dụng mô hình quản trị tối giản nhất.

Ví dụ, DN có thể không phải tổ chức bộ máy quản trị phức tạp, không nhất thiết phải có chủ tịch công ty và kế toán trưởng; đồng thời được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất và chế độ kế toán phù hợp với quy mô siêu nhỏ.

Trân trọng cảm ơn bà!