Thúc đẩy kinh tế số, tạo sức bật cho tăng trưởng

Nhận định trên được đưa ra tại Hội thảo khoa học quốc gia “Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026 – Thúc đẩy phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới”, diễn ra sáng 24/4 tại Hà Nội.

Hội thảo do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức, đồng thời công bố ấn phẩm “Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025” của Đại học Kinh tế Quốc dân.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động khó lường, kinh tế thế giới có xu hướng tăng trưởng chậm, đối mặt với nhiều rủi ro, đặc biệt, xung đột địa chính trị diễn ra ngày càng phức tạp… ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội của Việt Nam, cần những giải pháp ứng phó. Do đó, quốc gia nào tận dụng tốt các lợi thế, khai thác tốt các điều kiện phát triển kinh tế số sẽ có không gian phát triển để khắc phục được những tác động tiêu cực trong bối cảnh hiện nay.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đức Hiển nhìn nhận, kinh tế số của Việt Nam chưa tương xứng với nhu cầu phát triển mới. Mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP là một thách thức. Hiện nay, dòng vốn FDI đầu tư vào công nghệ cao chỉ chiếm khoảng 5% tổng vốn FDI, phần lớn mới chỉ tập trung vào các khâu gia công, lắp ráp nên giá trị gia tăng thấp. Vì vậy, cần làm rõ những điểm nghẽn còn cản trở tiềm năng phát triển kinh tế số tại Việt Nam để có những giải pháp khả thi, tạo sức bật mới.

Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung thảo luận, đánh giá một cách khách quan, toàn diện bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025; phân tích sâu vai trò, cơ chế tác động, mức độ lan tỏa của kinh tế số đối với nền kinh tế. Từ đó, đề xuất các định hướng chính sách và giải pháp mang tính đột phá nhằm khai thác hiệu quả các cơ hội từ chuyển đổi số trong giai đoạn tới. 

GS.TS Tô Trung Thành – đại diện các nhà khoa học của Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, thực tiễn cho thấy, kinh tế số của Việt Nam hiện vẫn phát triển nhanh về quy mô nhưng chưa mạnh về chất lượng. Phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới không chỉ đơn thuần là câu chuyện về ứng dụng công nghệ hay mở rộng quy mô các ngành số, mà thực chất là vấn đề tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.

Do vậy, theo GS.TS Tô Trung Thành, định hướng phát triển kinh tế số của Việt Nam đến năm 2030 cần được nhìn nhận không đơn thuần là quá trình số hóa các hoạt động hiện hữu, mà là một chuyển đổi mang tính cấu trúc, trong đó công nghệ số trở thành nhân tố sản xuất cốt lõi, quyết định năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong khuôn khổ sự kiện, Đại học Kinh tế Quốc dân công bố ấn phẩm “Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025” nhằm mục tiêu tổng kết toàn diện kinh tế Việt Nam năm 2025. Báo cáo cũng đánh giá thực trạng kinh tế số và tác động của kinh tế số đến nền kinh tế và năng suất của doanh nghiệp, từ đó đề xuất, khuyến nghị chính sách trong điều hành kinh tế số năm 2026.

GS.TS Phạm Hồng Chương – nguyên Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, đồng Chủ biên ấn phẩm cho rằng, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề về tốc độ, chất lượng và động lực tăng trưởng, báo cáo năm nay lựa chọn tập trung vào kinh tế số như một hướng đi mang tính chiến lược.

GS.TS Phạm Hồng Chương nhấn mạnh, trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, kinh tế số chính là “đầu tàu” dẫn dắt những chuyển biến mang tính đột phá.

Thông qua việc áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu, nhóm tác giả hướng tới làm rõ sự liên kết giữa các ngành kinh tế số với toàn bộ nền kinh tế, qua đó góp phần hình thành động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam.

GS.TS Phạm Hồng Chương cũng bày tỏ kỳ vọng trong thời gian tới, vai trò của khoa học công nghệ sẽ được thể hiện rõ nét hơn, giúp nền kinh tế có những chuyển biến về chất trong mô hình tăng trưởng.