Thuê làm thủ tục
Xưa nay cái chuyện “làm hộ” mà thực chất là người khác thuê mình làm vốn dĩ rất phổ biến. Nói là “làm hộ” cho nhã, còn thực ra là mình lợi dụng vị trí công việc, lợi dụng các mối quan hệ mình có thể bọc lót được cũng như khả năng bản thân để trục lợi, kiếm chác. Nói trắng ra là người ta ngại thủ tục, ngại bị làm khó nên đã thuê mình làm. Đó là điều nhức nhối trong quan hệ dân sự, nhưng tiếc thay vẫn tồn tại. Vậy nên mới đây việc Cục Thuế Hà Nội cấm nhân viên không được “nộp thuế hộ” được dư luận
Hướng dẫn thủ tục cho người nộp thuế
Được biết, hiện Cục Thuế Hà Nội quản lý gần 150.000 hộ kinh doanh. Như vậy, bình quân 1 cán bộ thuế quản lý trên dưới 250 hộ. Vất vả thật nhưng mà cũng oai, từ đó dễ dẫn đến chuyện sách nhiễu, làm khó, thông đồng với người phải nộp thuế để kiếm lợi riêng. Vì thế, việc hiện đại hóa công tác quản lý thuế, áp dụng công nghệ thông tin ở hầu hết các khâu quản lý để giảm thời gian làm thủ tục hành chính cho người nộp thuế và giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp với cán bộ thuế là điều cần thiết. Đáng chú ý, Cục Thuế Hà Nội cam kết mọi hành vi tiêu cực của công chức thuế, lợi dụng, thông đồng, bao che cho việc trốn thuế, gian lận thuế đều bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Tất nhiên chỉ với một công văn, thông báo thì vấn đề chưa thế được giải quyết ngay, rốt ráo, nhưng đó là điều cần thiết và trước sau gì cũng phải làm. Không chỉ cán bộ thuế chờn, không dám bắt tay với người nộp thuế để trục lợi, mà bản thân người nộp thuế cũng thấy mình “có quyền” hơn, không còn quá sợ bị làm khó; đồng thời cũng biết rằng nếu hành vi “thuê” làm hộ thủ tục nộp thuế với mục đích giảm bớt số tiền phải đóng khi bị phát hiện cũng sẽ bị xử lý. Từ đó, việc thông đồng, thỏa thuận giữa cán bộ thuế với hộ kinh doanh về mức thuế phải nộp sẽ giảm bớt. Ngân sách ít bị thất thu, cán bộ thuế cũng khó trục lợi và người nộp thuế cũng phải tuân thủ pháp luật hơn.
Từ việc ngành thuế Hà Nội chấn chỉnh chuyện “làm hộ” hay là thuê làm, nhìn rộng ra mới thấy còn nhiều việc thuê làm khác cũng cần sớm loại bỏ. Ví dụ như chuyện thuê hoàn chỉnh thủ tục làm sổ đỏ nhà đất. Vốn dĩ thủ tục là rườm rà, phức tạp; người không nắm chắc luật thấy rối như bòng bong, làm đi làm lại vẫn thiếu sót, không chuẩn, lại mất nhiều công đi đi lại lại, nói trắng ra là mất việc, rách việc, cho nên không ít người bảo nhau thôi thì thuê luôn người liên quan làm giúp, như một dạng dịch vụ. Thế nên mới có cò sổ đỏ. Việc này, về một mặt nào đó cũng cần phải đơn giản hóa thủ tục, để người dân không bị choáng khi phải kê khai hết khoản nọ đến khoản kia mà vẫn không xong, nên mới phải “nhờ”.
Xem trên mạng, lại thấy địa chỉ nhận “làm hộ” luận văn nhiều quá. Từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội, kể cả các ngành nghệ thuật chuyên biệt thì cũng có người nhận “làm hộ”; mà lạ một nỗi giá ngày càng đi xuống. Điều đó chứng tỏ việc “làm hộ” này đã thành công nghệ, không còn tốn quá nhiều công sức, thời gian. Vì thế mới có chuyện quá nhiều luận văn không có chút phát kiến nào, không có cách nhìn riêng cũng như kiến thức của người làm luận văn. Luận văn như vậy, khi được thông qua mà thường là với điểm số cao- là luận văn thật, nhưng kiến thức đương nhiên là giả. Có nghĩa là, người ta chỉ cần làm cho xong, cho qua một cửa ải, còn thì không cần đến kiến thức thật đối với bản thân. Mất một số tiền nhưng lại được việc, từ đó cái xấu này nối vào cái xấu kia, hệ lụy không biết đâu mà lường.
Trở lại với quyết tâm của Cục Thuế Hà Nội, trong cơ chế thị trường, việc cán bộ công quyền tiếp xúc trực tiếp với người kinh doanh là lẽ đương nhiên. Nhưng tiếp xúc là để hướng dẫn người ta tuân thủ theo pháp luật, không tìm cách trốn thuế, lẩn thuế mới là điều quan trọng, chứ không phải là để thông đồng khai gian, phần chênh lệch “cưa đôi”. Đây là điều hết sức cần thiết trong việc cải cách thủ tục hành chính và nâng cao đạo đức công vụ. Nó khiến cho cán bộ công quyền (mà ở đây là cán bộ thuế) phải xác định rõ rằng mình là công bộc của dân, mình là người ăn lương nhà nước thì phải làm tròn trách nhiệm được giao, chứ không phải là dựa vào vị trí công việc để kiếm chác. Điều đó vừa làm hỏng hình ảnh của người chức việc, lại làm thất thu ngân sách.
Nếu làm nghiêm sẽ không còn chuyện người dân bị làm khó, cũng sẽ không còn chuyện thông đồng móc ngoặc để trục lợi, câu chuyện sẽ trở nên lành mạnh. Thói quen nhờ vả thông qua tiền bạc cũng sẽ dần biến mất. Người ta cũng sẽ bỏ thói quen thuê công chức, viên chức giải quyết việc này việc kia, từ đó hình ảnh và vị trí của những vị công bộc sẽ đẹp hơn, cao hơn.
Tuy nhiên, việc đó cũng không dễ đối với cả hai phía: người bỏ tiền ra thuê cũng như người nhận tiền để làm thuê, chung quy cũng chỉ là cái lợi. Nhưng dẫu sao, việc Cục Thuế Hà Nội thông báo không chấp nhận việc cán bộ thuế “nộp hộ” cho các hộ kinh doanh cũng là tín hiệu tích cực trong quá trình cải cách thủ tục hành chính, nâng cao đạo đức công vụ cũng như chủ trương công khai, minh bạch về một vấn đề rất sát sườn với người dân.