Thương mại điện tử: Thách thức ngành thuế
Các địa phương đang công khai danh tính đơn vị nợ thuế. Cùng đó, Bộ Tài chính đang đôn đáo để thu tiền nợ đọng thuế cuối năm. Nhưng khó khăn phát sinh khi hình thức kinh doanh bằng thương mại điện tử ngày càng nhiều.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn, 34.000 tỷ đồng là con số nợ đọng thuế mà toàn ngành thuế đang dồn sức để thu. Tuy nhiên, không chỉ gặp khó trong công tác thu nợ đọng thuế mà công tác quản lý thuế thời gian qua cũng phát sinh nhiều trường hợp kinh doanh dịch vụ khó thu thuế.
Trong đó, nổi lên là câu chuyện thu thuế mô hình hoạt động kinh doanh cung cấp dịch vụ kết nối vận chuyển của taxi Uber; hoạt động kinh doanh tiền điện tử hay tiền kỹ thuật số; thuế đối với mô hình hoạt động kinh doanh dịch vụ quảng cáo trực tuyến của Google, Facebook; hay như việc quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh hàng hóa trên các trang mạng xã hội như Facebook; nhiều công ty thực hiện quảng cáo trực tuyến thông qua trò trơi điện tử, các trang mạng…
Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn Nam khẳng định, đây là những thách thức mà cơ quan thuế phải đối mặt khi quản lý các doanh nghiệp kinh doanh và cung cấp các loại hình dịch vụ này. Thực tế này đã đặt ra những vấn đề cần phải được giải quyết sớm, ông Nam cho biết.
Trước hết, làm thế nào để xác định đúng doanh thu cũng như là lợi nhuận của những doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế số phát sinh tại nước tạo ra giá trị hàng hóa. Thứ hai, làm thế nào để giành quyền đánh thuế đối với các giao dịch về dịch vụ và tài sản vô hình xuyên biên giới phát sinh trong nền kinh tế số?
Thứ ba, làm thế nào để xác định dữ liệu tại nơi phát sinh thu nhập, cơ sở thường trú hay đặc điểm thu nhập như thế nào để quản lý thuế. Trong đó, những vấn đề cần tập trung như: Nguồn phát sinh thu nhập được xác định là nơi đặt máy chủ thực hiện hoạt động kinh doanh? Hay là nơi tạo ra giá trị hàng hóa?
Cơ sở thường trú theo khái niệm truyền thống không còn phù hợp với điều kiện kinh doanh trong môi trường số hóa khi tổ chức/cá nhân nước ngoài không cần hiện diện thường xuyên; có kho hàng hoặc một địa điểm kinh doanh cố định tại một nước ký kết.
Xác định loại hình hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế số, không còn phù hợp với việc phân loại thu nhập trong chính sách thuế hiện nay và trong các ngành kinh tế.
Do đó, ông Nam cho biết, trong thời gian tới, Tổng cục Thuế sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với các bộ ngành liên quan trong công tác quản lý thuế nói chung và công tác quản lý thuế trong hoạt động thương mại điện tử để đảm bảo công bằng, minh bạch với các doanh nghiệp khác.
Ông Nguyễn Quang Tiến - Phó trưởng Ban cải cách và Hiện đại hóa (Tổng cục Thuế) cho biết thêm: Để giải quyết những vấn đề trên, ngành thuế cần có sự hợp tác của các bộ, ngành liên quan trong việc đưa ra những giải pháp để có thể quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử. Trong đó có trách nhiệm của các bộ ngành liên quan như: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần có sự phân định rõ ngành nghề kinh doanh, từ đó cơ quan thuế xác định, đưa vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế.
Bộ Thông tin và Truyền thông, nơi cấp giấy phép hoạt động các trang web, cần có sự phối hợp để trao đổi, nắm bắt tình hình quản lý các website được cấp phép. Qua việc phân loại những trang web, nếu có phát sinh giao dịch thương mại điện tử, quảng cáo trực tuyến sẽ phải tiến hành thu thuế.
Về phía Ngân hàng Nhà nước, đặc biệt là Vụ Thanh toán - nơi cấp phép các cổng thanh toán, các dịch vụ hạ tầng thanh toán, những dịch vụ hỗ trợ thanh toán… để so sánh với việc kê khai thuế của doanh nghiệp, cơ quan thuế sẽ có chính sách thuế phù hợp đối với các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử.
