Thủy sản xuất khẩu: Có cán mốc 7 tỷ USD?

Xuất khẩu thủy sản đối diện nhiều khó khăn.

Theo phản ảnh của một số DN xuất khẩu thủy sản, từ đầu năm đến nay nguồn cung nguyên liệu cho thủy sản xuất khẩu giảm trên 50%. Cùng với đó, sự cố về môi trường biển ở các tỉnh miền Trung vừa qua cũng đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu của các DN ngành thủy sản. Ngoài ra, tại các thị trường tiềm năng của ta như thị trường châu Âu, Mỹ… tiếp tục đưa ra nhiều rào cản kỹ thuật đối với mặt hàng thủy sản, khiến cho các DN ngành này thêm “khó chồng khó”.

Còn theo VASEP, từ nay đến cuối năm, ngành thủy sản sẽ đối diện nhiều khó khăn do thiếu hụt nguồn nguyên liệu tôm, cá tra vì bị ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn hồi đầu năm. Nguyên liệu hải sản cũng bị ảnh hưởng do khai thác biển gặp khó khăn vì chi phí cao, công nghệ bảo quản chưa được cải thiện nhiều, giá bán không bù đắp giá vốn cho ngư dân.

Đặc biệt, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu chính các sản phẩm tôm, cá tra Việt Nam, song, gần đây có tình trạng thương lái Trung Quốc đặt mua cá tra quá lứa (1kg/con trở lên) đã khiến nguồn cung cá cỡ này tăng lên, tác động xấu, làm giá cá tra giảm từ đầu quý 2-2016 đến nay.

Theo ông Trương Đình Hòe- Tổng Thư ký VASEP, phía Trung Quốc đưa ra yêu cầu rằng, muốn xuất khẩu vào thị trường này, nhà máy chế biến phải có code vào Trung Quốc và nhà xuất khẩu phải nằm trong danh sách được Trung Quốc phê chuẩn.

Trong khi theo quy định của Việt Nam, chỉ cần nhà sản xuất có tên trong danh sách được công nhận xuất khẩu sang Trung Quốc.

Thứ nữa, trong danh sách các sản phẩm thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc, một số chưa được đưa vào danh mục được phép nhập khẩu từ Việt Nam, ví dụ như cá hồi.

Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (NAFIQAD) đã có công văn gửi sang Trung Quốc nhưng vẫn chưa có trả lời chính thức. Như vậy, chỉ nhìn qua, ngành thủy sản không chỉ đối diện với khó khăn thiếu nguồn cung nguyên liệu cho xuất khẩu mà còn gặp phải những rào cản từ phía bên ngoài. Bên cạnh đó, những rườm rà trong thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh vẫn đang khiến các DN gặp nhiều trở ngại khi xuất khẩu hàng hóa ra thị trường thế giới.

Tuy nhiên, dù còn đối diện với khá nhiều khó khăn, song theo nhận định của VASEP, xuất khẩu thủy sản cả năm nay có thể trở lại mốc trên 7 tỷ USD sau khi bị giảm xuống dưới mốc này trong năm 2015. Cơ sở để đưa ra dự báo khả quan này theo VASEP là bởi Việt Nam và Mỹ đã đạt được giải pháp song phương để giải quyết tranh chấp trong các vụ kiện của Việt Nam về thuế chống bán phá giá mà Mỹ áp dụng đối với sản phẩm tôm của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA) có hiệu lực từ năm nay, cũng có tác động tích cực đến xuất khẩu tôm. Vì theo Hiệp định này, hạn ngạch thuế quan (thuế suất 0%) cho tôm Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc là 10.000 tấn trong năm đầu tiên (tăng đều 10% sau mỗi năm và từ năm thứ 6 trở đi duy trì ở mức 15.000 tấn).