Tiếp tục tổ chức Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2017

Nếu vẫn tổ chức lễ hội chọi trâu, cần có phương án an toàn để đối phó với các tình huống xấu có thể xảy ra.

Tọa đàm là việc cần thiết được lãnh đạo Bộ VHTTDL đưa ra sau khi sự cố ngày 11/7 tại vòng sơ loại lễ hội chọi trâu Đồ Sơn (Hải Phòng) khiến một chủ trâu tử vong. Vụ việc chết người trong lễ hội chọi trâu là bài học kinh nghiệm sâu sắc cho không chỉ các nhà quản lý lễ hội ở Đồ Sơn mà còn ở cả các địa phương khác trên cả nước.

GS.TS Vũ Minh Giang- Phó Chủ tịch Hội đồng di sản văn hóa quốc gia không đồng tình với ý kiến nói chọi trâu là lễ hội phản cảm, man rợ, kích động bạo lực: “Ai nói xem chọi trâu là kích động bạo lực là nhầm. Đấy chính là cách giải tỏa xung đột”- GS Giang nói. Theo ông, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới người ta tạo ra các cuộc đấu để cho xem để giải tỏa và các cuộc thi đấu tại Olympic cũng mang ý nghĩa như vậy.

GS Giang dẫn chứng: “Tôi đã từng sang nước Nhật và thất kinh bởi được chứng kiến một khu vực rộng có cảnh sát đứng canh ngoài hàng rào, phía trong đó có những người đang đập phá, đánh nhau vỡ đầu. Tôi hỏi có chuyện gì thế này, song họ trả lời rằng không phải vậy, những người trong đám hỗn loạn đó phải mua vé vào đánh nhau. Nhật Bản tổ chức cho đánh nhau, cho đập phá để giải tỏa… đó là tự nguyện. Nhìn ra thế giới như đấu bò tót hay như Canada còn lễ hội cưỡi bò điên. Phải chọn những con bò điên thật, trói hờ để nó lồng lên rồi ngồi lên lưng những con bò đó, ai ngồi lâu thì thắng. Cưỡi bò điên rất nguy hiểm và theo thống kê từ khi tồn tại đến nay đã cả trăm người chết...”.

Ông cũng cho rằng quyền tham gia trò chơi là tự nguyện, lễ hội làm phong phú thêm đời sống của người ta và mình không thể dùng cách này hay cách kia để dừng… Dù Bộ VHTTDL có muốn hay không muốn, hội đồng di sản có ra quyết định nọ kia thì lễ hội chọi trâu vẫn là di sản văn hóa.

Thống nhất tiếp tục tổ chức lễ hội chọi trâu Đồ Sơn (Hải Phòng) trong năm nay, tuy nhiên, các nhà khoa học cũng yêu cầu địa phương nâng cao hiệu quả trong quản lý, tổ chức lễ hội. GS. Nguyễn Chí Bền- nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam cho biết: “Tôi hoàn toàn ủng hộ việc tiếp tục duy trì Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn nhưng tôi không đồng ý với cách tổ chức như cũ. Dứt khoát phải đổi mới mô hình tổ chức Lễ hội này”.

GS Nguyễn Chí Bền cũng cho rằng, đối tượng của lễ hội này là con vật, tất cả mọi tình huống đều có thể xảy ra. Vì vậy, để tiếp tục tổ chức lễ hội này, cần phải xây dựng đề án đổi mới lễ hội chọi trâu Đồ Sơn. “Đề án này phải xây dựng và xử lý được mối quan hệ giữa ba nhà nhà khoa học – nhà quản lý – nhà cộng đồng. Bên cạnh đó, phải có sự vào cuộc giám sát của báo chí, truyền thông”.

Đồng quan điểm, GS Tô Ngọc Thanh cho biết: “Tôi ủng hộ tiếp tục lễ hội chọi trâu, không những thế cần tiếp tục từ đời này sang đời khác. Về giải pháp cho lễ hội chọi trâu, tôi thấy chính quyền cần vào cuộc mạnh mẽ, sát sao hơn nữa. Không để cho lễ hội chọi trâu bị biến tướng thành thương mại hóa lễ hội”.

Còn nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền gay gắt phản đối hiện tượng giết và xẻ thịt trâu chọi bán ngay sau khi trận đấu đấu xảy ra. Theo ông Biền, điều này không hề có, và đó là biểu hiện của sự “bần tiện hóa” trong lễ hội…

Bên cạnh đề nghị duy trì lễ hội này thì nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh tới việc phải chấn chỉnh công tác tổ chức không thể mập mờ đánh lận con đen mà phải xác định rõ đâu là lễ hội truyền thống đâu là sự kiện diễn ra ở sân vận động để có phương thức quản lý cho phù hợp. Thậm chí có ý kiến đề xuất phải chuyên nghiệp hóa hơn nữa cách thức tổ chức “chọi trâu” tại sân vận động ở Đồ Sơn để mọi việc diễn ra an toàn, minh bạch.

Kết thúc tọa đàm, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cũng đưa ra một số đề nghị cụ thể như: Thu hẹp quy mô tổ chức lễ hội này. Theo bà Thủy, giá trị của lễ hội không phụ thuộc vào quy mô to hay bé mà cần phải tổ chức cho đúng với tính chất của một lễ hội văn hóa, thay vì tổ chức các vòng đấu loại thì chỉ đấu một trận duy nhất đúng như hồ sơ di sản đã được phê duyệt.

Thêm nữa, lãnh đạo Bộ VHTTDL cũng đề nghị địa phương phải có phương án tình thế đảm bảo an toàn, ngăn ngừa các biểu hiện tiêu cực, gian lận thương mại như chặt chém, nâng khống giá của trâu, các hiện tượng cờ bạc trá hình, giao dịch, thỏa thuận ngầm… trong trận chung kết dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 9-8 âm lịch sắp tới. Đặc biệt, đơn vị tổ chức cũng cần có các phương án an toàn, chuẩn bị các công cụ hỗ trợ như súng gây mê, dụng cụ chuyên dụng… để đối phó với các tình huống xấu có thể xảy ra trong lễ hội này.