Tiết kiệm xăng dầu
Trước nguy cơ biến động nguồn cung năng lượng, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường, trong đó giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu về 0%. Những động thái này cho thấy nỗ lực lớn ở cấp vĩ mô để bảo đảm an ninh năng lượng. Nhưng trong thời gian chờ thị trường ổn định, vẫn còn một “nguồn lực” quan trọng khác: sự chung tay tiết kiệm của mỗi người dân.
Những ngày gần đây, tại một số đô thị lớn, cảnh người dân xếp hàng chờ đổ xăng đã xuất hiện. Nếu trước đây chỉ mất dăm phút để đổ đầy một bình xăng, thì nay nhiều người phải chờ 15-20 phút. Có người chọn đi đổ xăng vào đêm khuya hoặc sáng sớm tinh mơ để tránh đông, nhưng vẫn phải chờ đợi.
Một phần nguyên nhân đến từ tâm lý lo ngại nguồn cung gián đoạn. Theo báo cáo của cơ quan quản lý, nhu cầu mua xăng dầu tại một số địa phương có thời điểm tăng 50-100% trong thời gian ngắn. Khi lượng mua tăng đột biến, áp lực lên hệ thống phân phối là điều khó tránh.
Trong khi đó, giá nhiên liệu cũng đang ở mức cao. Sau kỳ điều hành gần nhất, xăng RON95 đã vượt 27.000 đồng/lít, còn dầu diesel hơn 30.000 đồng/lít, tăng mạnh so với trước. Với nhiều gia đình, đặc biệt là những người di chuyển thường xuyên, chi phí nhiên liệu đang trở thành khoản chi đáng kể.
Tổng nguồn xăng dầu cung ứng cho thị trường nội địa hiện khoảng 28-30 triệu tấn mỗi năm, tương đương hơn 2 triệu tấn mỗi tháng. Chỉ cần mỗi phương tiện tiết kiệm một lượng nhỏ nhiên liệu, tổng lượng tiết kiệm của cả xã hội sẽ rất đáng kể. Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, việc sử dụng năng lượng hợp lý càng trở nên cần thiết.
Trước thực tế đó, Bộ Công thương đã đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm sử dụng xăng dầu tiết kiệm và hiệu quả hơn. Với người dân, cơ quan này khuyến cáo hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết; ưu tiên đi chung xe, sử dụng phương tiện công cộng hoặc xe đạp cho quãng đường ngắn.
Trong nhịp sống đô thị, không ít người có thói quen nổ máy xe chỉ để đi vài trăm mét hay một hai cây số. Nếu thay bằng việc đi bộ, không chỉ tiết kiệm nhiên liệu mà còn tốt cho sức khỏe. Khi hàng triệu người cùng thay đổi những thói quen nhỏ như vậy, lượng xăng dầu tiết kiệm được sẽ không hề nhỏ.
Những thói quen khác trong sử dụng phương tiện cũng góp phần đáng kể. Bảo dưỡng xe định kỳ, kiểm tra áp suất lốp, thay dầu đúng hạn và tắt máy khi dừng đỗ lâu có thể giúp giảm 10-15% lượng xăng tiêu hao. Lái xe giữ tốc độ ổn định, tránh tăng giảm ga đột ngột hay chạy tốc độ cao không cần thiết cũng giúp tiết kiệm nhiên liệu đáng kể.
Một xu hướng khác đang được khuyến khích là sử dụng các phương tiện tiết kiệm năng lượng, như xe điện, xe hybrid hoặc các loại nhiên liệu sinh học E5, E10 theo lộ trình từ tháng 6/2026. Những lựa chọn này không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu mà còn góp phần bảo vệ môi trường.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực vận tải và sản xuất, việc tiết kiệm năng lượng càng có ý nghĩa lớn. Bộ Công thương đề nghị các đơn vị xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, vận tải; sắp xếp tuyến vận chuyển hợp lý, tăng tải trọng mỗi chuyến hàng và giảm số lượt xe chạy rỗng.
Song song với đó, doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001, đầu tư nâng cấp thiết bị và chuyển sang các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời hoặc điện gió cho các hoạt động phụ trợ.
Một giải pháp đáng chú ý khác là khuyến khích làm việc từ xa khi có thể, nhằm giảm nhu cầu đi lại và vận chuyển. Chỉ cần một phần người lao động không phải di chuyển vào giờ cao điểm, lượng nhiên liệu tiêu thụ trong đô thị cũng có thể giảm đáng kể.
Ở góc độ quản lý, các lực lượng chức năng cũng đang tăng cường điều tiết giao thông, giảm ùn tắc tại những khu vực đông xe cộ. Bởi mỗi phút kẹt xe không chỉ gây bức bối cho người tham gia giao thông, mà còn đồng nghĩa với lượng nhiên liệu bị tiêu hao vô ích.
Thực tế cho thấy, mỗi khi nguồn lực trở nên khan hiếm, những thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt lại có ý nghĩa lớn. Một bình xăng tiết kiệm được hôm nay có thể chỉ là vài chục nghìn đồng, nhưng nếu nhân lên hàng triệu phương tiện, con số đó sẽ trở thành một nguồn lực đáng kể.
Tiết kiệm xăng dầu, vì thế, không chỉ là chuyện của ngành năng lượng hay của những chính sách vĩ mô. Nó bắt đầu từ những lựa chọn rất bình thường: đi bộ thêm vài bước, đi chung một chuyến xe, hay làm việc từ xa thêm một ngày.
Khi mỗi người cùng thay đổi một chút, xã hội sẽ có thêm một “khoảng đệm” để vượt qua những biến động của thị trường năng lượng. Và đôi khi, an ninh năng lượng của một quốc gia lại bắt đầu từ những lựa chọn rất nhỏ trong thói quen đi lại của mỗi người.
