Tôn trọng người tiêu dùng

Không ít người dân vẫn chưa hiểu hết về quyền và nghĩa vụ của mình.

Nhà nước ta đã có cả một hệ thống pháp luật để bảo vệ quyền của con người, quyền của người tiêu dùng. Điều 8 của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 đã quy định rõ 8 quyền cơ bản của người tiêu dùng: Từ quyền được đảm bảo an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ cung cấp; quyền được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, nội dung giao dịch, nguồn gốc xuất xứ.v.v. cho đến quyền góp ý kiến, tham gia xây dựng, được tư vấn, đòi bồi thường thiệt hại và có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ cho mình. Luật cũng quy định rõ về nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc bảo vệ người tiêu dùng. Cùng với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhiều luật khác như Bộ luật Dân sự, Luật An toàn thực phẩm...đều có các quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Pháp luật hình sự đã coi việc xâm hại đến quyền lợi của người tiêu dùng là tội phạm. Bộ Luật Hình sự năm 1999 đã có nhiều điều quy định những vấn đề về tội phạm liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng: Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 156); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 157; Tội lừa dối khách hàng (Điều 162); Tội vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế thuốc, cấp phát thuốc, bán thuốc hoặc dịch vụ y tế khác (Điều 242); Tội vi phạm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm (Điều 244).v.v.

Mặc dù pháp luật đã nhiều, nhưng cũng chưa đủ, chưa mạnh khi các hành vi vi phạm pháp luật ảnh hưởng đến người tiêu dùng ngày càng tinh vi, phức tạp. Cơ chế thị trường, sự hội nhập, ngày càng phát sinh những yếu tố mới trong đời sống. Đủ mọi hình thức lừa gạt, bẫy người tiêu dùng...Từ những hành vi sản xuất, nhập khẩu hàng hóa kém chất lượng, hàng nhái, hàng giả, cho đến hoa quả, thực phẩm, thức ăn trên đường phố chứa chất cấm, chất độc gây nguy hại cho tính mạng, sức khỏe con người, việc chào mời, quảng cáo trên mạng, trên tờ rơi và đủ mọi phương tiện mà người ta không biết đâu là thật, là giả.

Và rồi, mặc dù từ lâu pháp luật đã điều chỉnh, bảo hộ người tiêu dùng, nhưng không ít người dân vẫn chưa hiểu hết về quyền và nghĩa vụ của mình. Không ít người là nạn nhân của tội phạm, của các hành vi vi phạm pháp luật, nhưng không được bảo vệ, hoặc đành chấp nhận sự thiệt hại. Lại cũng có không ít người không hiểu, không đi đúng hướng, bị lợi dụng trong việc khiếu tố của mình. Chuyện xung quanh chai nước ngọt có ruồi đưa ra tòa và việc TAND tỉnh Tiền Giang đã tuyên 7 năm tù đối với ông Võ Văn Minh cũng đã làm dư luận hết sức băn khoăn. Mặc dù mỗi năm Hội Bảo vệ người tiêu dùng đã nhận được hàng ngàn vụ việc phản ánh của người tiêu dùng và đã giải quyết đa số vụ việc, tuy nhiên không ít người dân chưa biết đến Hội. Vai trò của Hội như trong những vụ việc phải đưa ra Tòa, tiếng nói của Hội trong nhiều vấn đề bức xúc hàng ngày vẫn còn mờ nhạt. Như Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhận xét, rằng nhận thức của xã hội về vị trí, vai trò của công tác bảo vệ người tiêu dùng còn hạn chế; sự quan tâm của các chủ thể, cơ quan, tổ chức tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa đồng bộ; hệ thống văn bản pháp luật về công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa đồng bộ và đủ mạnh...

Chủ đề “Quyền được an toàn của người tiêu dùng” năm 2016 đã là yêu cầu của mọi người dân. Để bảo vệ người tiêu dùng phải có những biện pháp cần thiết như cần nâng cao nhận thức người tiêu dùng, tăng cường vai trò, hiệu quả của các hội bảo vệ người tiêu dùng, tăng cường quản lý như thanh kiểm tra, xử lý vi phạm. Như Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nêu, bảo vệ quyền của người tiêu dùng là trách nhiệm chung của toàn xã hội, là nghĩa vụ và lợi ích của người kinh doanh, quyết định thành bại của doanh nghiệp. Cần nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, nhất là cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ. Cần thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Người sản xuất, kinh doanh cũng chính là người tiêu dùng. Tôn trọng người tiêu dùng cũng chính là tôn trọng chính mình. Chữ tín luôn luôn là yếu tố hàng đầu đối với doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng. Đây là cơ sở cho sự phát triển lành mạnh, bền vững.