Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Đội ngũ trí thức vững mạnh là trực tiếp nâng tầm trí tuệ dân tộc

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Đại hội

Ảnh: Hoàng Long

Thưa các vị đại biểu, các vị khách quý,

Thưa các đồng chí,

Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam. Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, tôi nhiệt liệt chào mừng các đồng chí đại biểu về dự Đại hội và qua các đồng chí, cho tôi gửi lời thăm hỏi chân tình và lời chúc tốt đẹp nhất tới tất cả các thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cũng như đội ngũ trí thức cả nước.

Thưa toàn thể Đại hội,

Chúng ta đều đã biết, trải qua mấy ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, cha ông ta đã từng rút ra triết lý: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu. Trong thời đại ngày nay, Đảng ta cũng nhiều lần khẳng định: Tri thức luôn là nền tảng tiến bộ xã hội, đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức. Trí thức Việt Nam là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, đặc biệt là trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, xây dựng kinh tế tri thức, phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh là trực tiếp nâng tầm trí tuệ của dân tộc, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị. Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho phát triển bền vững.

Trong suốt mấy chục năm qua, đội ngũ trí thức Việt Nam không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, giàu tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, luôn gắn bó và đồng hành với sự nghiệp cách mạng của đất nước do Đảng ta lãnh đạo vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Bằng những hoạt động sáng tạo, đội ngũ trí thức nước ta đã có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, được Đảng, Nhà nước, toàn xã hội ghi nhận và đánh giá cao.

Đào tạo, xây dựng và phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức đáp ứng đòi hỏi của đất nước trong giai đoạn mới là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội, trong đó có Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Qua hơn 30 năm xây dựng và phát triển, với 6 kỳ Đại hội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng của mình: Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nơi quy tụ, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học - công nghệ Việt Nam ở cả trong nước và ở nước ngoài, tạo điều kiện để đội ngũ trí thức đóng góp được nhiều nhất tâm huyết và trí tuệ vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong nhiệm kỳ 5 năm (2010 - 2015), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã có nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo, đạt nhiều kết quả nổi bật. Liên hiệp Hội đã trở thành tổ chức giữ vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết và động viên anh chị em trí thức khoa học và công nghệ tham gia tích cực giải quyết các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Liên hiệp Hội đã làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng lòng yêu nước, trách nhiệm công dân và tính tích cực xã hội đối với các hội viên, tạo dựng môi trường tốt để đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ. Tích cực tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước những vấn đề lớn về chủ trương, đường lối, chính sách; chủ động đẩy mạnh hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, góp phần củng cố các luận cứ khoa học đối với những chương trình, đề án, dự án lớn trước khi cấp có thẩm quyền quyết định. Có nhiều đóng góp trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ cho các tầng lớp nhân dân, góp phần xã hội hoá công tác giáo dục - đào tạo, nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng thiết thực, phát triển khoa học và công nghệ, chăm sóc sức khoẻ, nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường, xoá đói, giảm nghèo; là lực lượng quan trọng thúc đẩy phong trào nhân dân sáng tạo, áp dụng có hiệu quả những tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất, đời sống cũng như trong việc tổ chức các giải thưởng, hội thi, hội thi sáng tạo khoa học và công nghệ; đã chú trọng việc tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp về khoa học và công nghệ.

Trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ chính trị của mình, tổ chức và hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật ở Trung ương cũng như các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cũng đã được củng cố, tăng cường và không ngừng phát triển. Đến nay, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã có 140 hội thành viên. Tổng số hội viên của các hội thành viên lên tới trên 2,8 triệu người (tăng thêm 1 triệu người so với nhiệm kỳ trước).

Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cả nước, đặc biệt là đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ thuộc hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật đã tăng nhanh về số lượng và nâng lên về chất lượng, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ. Nhiều người đã hăng say, tâm huyết nghiên cứu, sáng tạo, góp phần tạo bước phát triển trong nghiên cứu cơ bản, tạo cơ sở cho việc hình thành một số lĩnh vực khoa học và công nghệ đa ngành mới; đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu triển khai ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ; góp phần cải thiện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế; một số lĩnh vực đã tiếp cận trình độ tiên tiến khu vực và thế giới.

Với những thành tích đó, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý. Nhân dịp này, một lần nữa, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tôi nhiệt liệt chúc mừng, biểu dương và cảm ơn những đóng góp, cống hiến to lớn đối với đất nước của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ nước nhà, của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thẳng thắn thừa nhận rằng, hoạt động của Liên hiệp Hội còn chưa tương xứng với tiềm năng của tổ chức và của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, với yêu cầu và những đòi hỏi của sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước. Hệ thống tổ chức, bộ máy còn nhiều bất cập; nội dung và phương thức hoạt động hội chưa có nhiều đổi mới; môi trường tập hợp trí thức còn thiếu hấp dẫn, chưa đáp ứng yêu cầu mới đặt ra. Liên hiệp Hội chưa thật chủ động tham gia giải quyết những vấn đề lớn của đất nước; công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp đối với trí thức còn chưa được coi trọng đúng mức; việc tổ chức ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống còn hạn chế. Liên hiệp Hội chưa thực sự là lực lượng nòng cốt đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực chính phát triển bền vững đất nước.

Quang cảnh Hội nghị

Ảnh:Hoàng Long