Tổng lực dư địa 6 tháng cuối năm: Hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Gắn tăng trưởng với trách nhiệm người đứng đầu bộ, ngành, địa phương

Trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì được sự ổn định, lạm phát được kiểm soát trong bối cảnh lạm phát toàn cầu tăng, áp lực lớn (CPI bình quân 6 tháng ước tăng 4,5%).

Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế 8,18%, chưa đạt mục tiêu đề ra là 9,7%. Có đến 25/34 địa phương tăng trưởng thấp hơn mục tiêu 6 tháng, trong đó Hà Nội và TPHCM đều chưa đạt yêu cầu. Như vậy, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số thì 6 tháng cuối năm phải tăng 11,9% là một thách thức rất lớn khi, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, các chương trình mục tiêu quốc gia và một số công trình trọng điểm còn chậm so với yêu cầu. Có đến 7 bộ, cơ quan Trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 5%. Giải ngân đối với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cũng chỉ đạt khoảng 10% tổng số vốn được giao.

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, Chính phủ phải tổ chức một chương trình hành động đặc biệt cho 6 tháng cuối năm, với tinh thần rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả và rõ cơ chế kiểm tra.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hiện nay vấn đề cốt tử, cốt lõi là triển khai thực thi. Giai đoạn này, thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn. Do vậy, chúng ta phải hành động, hành động và hành động; làm việc, làm việc và làm việc. Đây là năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng. Là trách nhiệm của hệ thống chính trị, của Đảng viên, cán bộ, công chức và người lao động.

Từ đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Chính phủ khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ trên thành chương trình hành động có tiến độ theo tháng, theo quý, xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và công khai kết quả thực hiện. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo những việc lớn, việc khó, việc liên ngành và các điểm nghẽn kéo dài. Chấm dứt tình trạng nêu khó khăn nhưng không có phương án xử lý, việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải giải quyết, vượt thẩm quyền phải báo cáo kịp thời, kèm đề xuất cụ thể. Tăng trưởng là trách nhiệm chung nhưng phải gắn với trách nhiệm cá nhân của từng bộ trưởng, trưởng ngành, bí thư, chủ tịch địa phương. Đồng thời, phải khuyến khích cán bộ dám làm vì lợi ích chung, đi đôi với siết chặt kỷ luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm và tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Thúc đẩy đầu tư công, nông nghiệp, công nghệ cao

TS Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhìn nhận, để đạt mục tiêu tăng trưởng đang là một thách thức rất lớn. Do đó cần tập trung vào 3 vấn đề: xuất khẩu; đầu tư; công nghệ cao. Theo ông Kiêm, trong đầu tư cần quan tâm gỡ những vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công. Đây là vấn đề tồn tại nhiều năm qua nhưng chưa được giải quyết. Trong đó có vấn đề thể chế, kỷ luật điều hành, trách nhiệm những người đứng đầu bộ, ngành, địa phương.

“Nếu giải quyết được 3 vấn đề: xuất khẩu, đầu tư, công nghệ cao thì sẽ giúp tăng trưởng kinh tế nhanh hơn. Bởi khi xuất khẩu được đẩy mạnh, giải ngân đầu tư công được khơi thông, khắc phục tình trạng “có tiền mà không tiêu được”, đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao để tăng năng suất lao động, giá trị sản phẩm qua đó đóng góp cho tăng trưởng cao hơn” - ông Kiêm nêu rõ.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn cho hay, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026, 34 tỉnh, thành phố, các khu vực: công nghiệp, dịch vụ, thương mại, nông nghiệp, các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước đều phải tăng trưởng cao 2 con số để đảm bảo tăng trưởng bền vững. Trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp, thương mại dịch vụ đều tăng trưởng là 8-9%. Các ngành này chỉ cần nỗ lực, quyết tâm, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư nhiều hơn để đạt được tăng trưởng 2 con số. Do đó bây giờ cần quan tâm nhiều hơn đến tiềm năng và lợi thế nhất của Việt Nam là lĩnh vực nông nghiệp.

Từ kinh nghiệm từng là thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, ông Ngân nêu rằng, suốt nhiều năm nay, tốc độ tăng trưởng của nông nghiệp chỉ 3-4%. Trong khi đó hơn 60% người dân Việt Nam sinh sống ở nông thôn. Dư địa còn rất nhiều, trong đó có lâm nghiệp, thủy sản và nhất là kinh tế biển. “Chúng ta phải giải được bài toán tại sao trong nhiều năm nông nghiệp chưa thể tăng trưởng được 2 con số mặc dù đây là thế mạnh?”- ông Ngân nói và cho rằng cần quan tâm tới đầu tư kết cấu hạ tầng kết nối đô thị với nông thôn, giảm chi phí logistics đến mức thấp nhất từ sản xuất tới khâu tiêu thụ, bảo vệ được lợi nhuận của nhà đầu tư thì lúc đó mới thu hút đầu tư trong nước, nước ngoài, đầu tư xã hội cho lĩnh vực nông nghiệp. Với ứng dụng công nghệ cao, tăng chất lượng sản xuất nông nghiệp lúc đó nông nghiệp sẽ tăng trưởng 2 con số, vừa đảm bảo an ninh lương thực, xuất khẩu, và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.

Phục hồi tổng cầu trong nước

TS Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) cho rằng, ưu tiên hàng đầu vẫn là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố các cân đối lớn của nền kinh tế, nâng cao năng lực chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Đặc biệt, tỷ trọng của tiêu dùng chiếm tới gần 2/3 GDP của nền kinh tế. Do đó cần coi phục hồi tổng cầu trong nước là một trong những trọng tâm của điều hành. Thị trường trên 100 triệu dân cần được khai thác hiệu quả hơn, thị trường trong nước đủ lớn và đủ sức mua sẽ trở thành “bộ giảm xóc” quan trọng trước những biến động từ bên ngoài. Vì vậy cần thúc đẩy tiêu dùng của hộ gia đình, đồng thời phát triển du lịch để thúc đẩy tiêu dùng trong nước.

Ông Lâm cũng lưu ý đến việc tăng cường, thúc đẩy, áp “KPI trong giải ngân vốn đầu tư công”. Nâng cao chất lượng tăng trưởng của hoạt động xuất nhập khẩu. Thu hút FDI trong giai đoạn mới cần chuyển mạnh từ ưu tiên quy mô vốn sang ưu tiên chất lượng dòng vốn, khả năng chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Nền kinh tế chỉ thực sự bền vững khi doanh nghiệp trong nước lớn lên cùng với sự phát triển của khu vực FDI.

Cũng theo ông Lâm, cải cách thể chế vẫn phải được coi là động lực phát triển quan trọng nhất. Những kết quả trong cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và phân cấp, phân quyền cần được thực thi quyết liệt đi vào thực chất và được lượng hóa bằng chi phí tuân thủ giảm, thời gian xử lý rút ngắn, nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp. “Môi trường không tốt làm sao người ta dám đầu tư?”- ông Lâm nói và nhấn mạnh, cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh không chỉ là cải thiện môi trường đầu tư mà còn phải xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch, kiến tạo phát triển lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

TS Nguyễn Bích Lâm: Tổ chức triển khai đang là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”

Trong bài phát biểu chỉ đạo phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến với các địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra nhiều nội dung quan trọng, trong đó tôi tâm đắc với việc đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: “Thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn. Hiện nay, thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Đây là nhận định rất sát thực tiễn. Thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều đạo luật, nghị quyết và cơ chế, chính sách quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương và khơi thông các nguồn lực phát triển. Nhiều “nút thắt” về thể chế đã từng bước được tháo gỡ. Tuy nhiên, khoảng cách giữa chủ trương đúng và kết quả đạt được trên thực tế vẫn còn khá lớn. Trong giai đoạn hiện nay, chất lượng thực thi có ý nghĩa quyết định không kém chất lượng thể chế. Muốn biến chủ trương đúng thành kết quả phát triển thực chất, điều cần thiết là phải xây dựng một nền hành chính kiến tạo, hành động, chuyên nghiệp. Đề cao kỷ luật, kỷ cương công vụ; phân định rõ trách nhiệm cá nhân. Tăng cường trách nhiệm giải trình và đánh giá cán bộ bằng hiệu quả công việc, bằng kết quả cuối cùng mà người dân và doanh nghiệp cảm nhận được. Đó cũng chính là điều kiện để giải phóng nhanh hơn các nguồn lực, phát triển hiệu lực quản trị quốc gia và củng cố niềm tin của xã hội đối với bộ máy công quyền.