TP Hồ Chí Minh cần khoảng 900.000 tỷ đồng cho chuyển đổi xanh
Sáng 16/1, tại Hội thảo “Thúc đẩy tài chính xanh và sàn giao dịch tín chỉ carbon trong Trung tâm tài chính quốc tế”, Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh đã đưa ra những phân tích cho thấy nhu cầu vốn rất lớn cho quá trình chuyển đổi xanh của thành phố trong thập kỷ tới.
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Bình An – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đang đồng thời triển khai hai quá trình mang tính chiến lược là chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp hiện nay là bài toán tài chính.
“Nhu cầu vốn xanh là rất lớn, trong khi lãi suất vay vẫn ở mức cao. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp khó khi tiếp cận nguồn vốn để đầu tư cho các dự án xanh”, ông Phạm Bình An nhận định.
Theo tính toán của Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh, tổng nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh của thành phố giai đoạn 2025–2035 vào khoảng 900.000 tỷ đồng. Khoản vốn này bao gồm chi đầu tư cho các chương trình, dự án trọng điểm thuộc 10 trụ cột chuyển đổi xanh; chi cho phát triển hạ tầng số, hệ thống quản lý dữ liệu; đào tạo nguồn nhân lực và các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng.
Trong cơ cấu nguồn vốn, ngân sách nhà nước dự kiến chỉ chiếm khoảng 20%, chủ yếu ưu tiên cho các hạng mục hạ tầng thiết yếu như năng lượng, giao thông, xử lý chất thải và hạ tầng dữ liệu. Phần vốn còn lại sẽ được huy động từ xã hội hóa, các dự án hợp tác công – tư (PPP), doanh nghiệp trong và ngoài nước, các quỹ đầu tư, nguồn vốn quốc tế và vốn ODA từ các định chế tài chính.
Để tạo điều kiện huy động nguồn lực, TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ áp dụng đồng bộ nhiều công cụ tài chính xanh. Trong đó, đáng chú ý là phát hành trái phiếu xanh đô thị; xây dựng cơ chế tín chỉ carbon địa phương; đồng thời triển khai các chính sách khuyến khích tài chính xanh như miễn, giảm hoặc ưu đãi thuế, phí đối với các doanh nghiệp, tổ chức đầu tư vào năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và hạ tầng xanh.
Ở góc độ quốc tế, các chuyên gia nước ngoài cũng cho rằng, nhu cầu đầu tư cho chuyển đổi xanh của Việt Nam là rất lớn. Theo Báo cáo Khí hậu và Phát triển quốc gia của Nhóm Ngân hàng Thế giới, từ nay đến năm 2040, Việt Nam sẽ cần thêm khoảng 368 tỷ USD đầu tư liên quan đến khí hậu, tương đương 6,8% GDP mỗi năm. Trong bối cảnh đó, nguồn lực công không thể đáp ứng đủ, buộc Việt Nam phải huy động mạnh mẽ khu vực tư nhân, cả trong nước lẫn quốc tế.
Các công cụ như sàn giao dịch tín chỉ carbon, phát hành trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút dòng vốn xanh. Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) năm 2023, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Quý Kiên từng cho biết Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 quốc gia cung cấp tín chỉ carbon hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn hình thành, đối mặt với nhiều thách thức như cơ chế vận hành, tiêu chuẩn tín chỉ, phương thức giao dịch, khả năng kết nối với thị trường quốc tế cũng như năng lực hấp thụ và dẫn dắt dòng vốn xanh. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới để tài chính xanh thực sự trở thành động lực cho quá trình chuyển đổi xanh của TP Hồ Chí Minh và cả nước.
