TP Hồ Chí Minh: Nỗ lực tìm cách chống ngập

Hệ thống thoát nước xuống cấp dẫn đến ngập diện rộng.

Ông Lê Quốc Trị (quận Bình Tân) than thở: 10 năm nay đường Chiến Lược luôn trong tình trạng ngập nặng vào mùa mưa. Trong đó, 70% nhà dân ngập từ 2 – 7 tấc suốt đêm rút gần 3 tấc. Nước ngập nặng và diễn ra liên tục nên người dân phải di tản hoặc bán nhà để tránh ngập.

Ông Nguyễn Việt Hùng (phường 16, quận 8) cho biết: "Thành phố giúp dân thoát ngập bằng cách năm 2013 xây bờ kè chống ngập, 2014 xây cống ngăn triều. Chưa hết cảm giác vui mừng vì hết ngập thì trong tháng 10 vừa rồi, một số tuyến đường bị ngập trong vòng mấy ngày mà không biết nguyên nhân tại sao”.

Giải quyết bài toán ngập nước của thành phố cơ quan chức năng cho rằng, thành phố đang tập trung giảm ngập ở 13 quận trung tâm. Tuy nhiên, giải quyết được ở các quận trung tâm thì nội thành vướng ngập.

Theo ông Đoàn Thanh Xuân (xã Trung Chánh, huyện Hóc Môn) ở Hóc Môn nước ngập ở đường Song Hàng, Nguyễn Ảnh Thủ, Tô Ký... Ngập từ 40 – 50 cm kéo dài 3 - 4 tiếng. Nước ngập tràn vào nhà dân ảnh hưởng đến môi trường sống, trong khi đó đa phần cống thoát nước bị hư hỏng và hệ thống mương hở làm ảnh hưởng đến tiêu thoát nước trong mùa mưa. Người dân rất mong thành phố hỗ trợ để tháo gỡ khó khăn lâu dài.

Bức xúc trước tình trạng ngập triền miên, ông Lê Quốc Trị cho biết: Nguyên nhân kênh Chiến Lược có nhiều cầu với 4 cống băng qua khu dân cư vì ống nhỏ và không thông. Ngoài ra, còn 5 đoạn lòng kênh hẹp, sình lầy lắng đọng nhiều dẫn đến nước dâng cao và ngập sâu.

Còn tại phường 25, quận Bình Thạnh người dân phản ánh, trung bình một ngày sẽ có 2 lần triều lên cao, đó là buổi sáng và buổi tối. Nhận xét về công tác chống ngập đa phần người dân lên án tình trạng chậm chạp và chây ỳ trong việc nạo vét kênh rạch.

“Nhìn vào thực tế thấy rõ, công tác nạo vét dù thành phố chi nhiều kinh phí nhưng mức độ nạo vét còn khiêm tốn so với nhu cầu thực tế cần thoát nước”, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm điều hành chương trình chống ngập TP HCM nhận định.

Bên cạnh nguyên nhân chậm nạo vét kênh rạch thì hệ thống thoát nước chưa đáp ứng được yêu cầu của tình hình mới. Nghĩa là, trước đây thành phố chỉ quy hoạch hệ thống thoát nước cho 2,5 triệu dân, trong khi đó đến nay lượng dân thành phố đã tăng lên gần 10 triệu dân.

Ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng cho rằng, thành phố có hệ thống sông kênh rạch dày đặc, trên 3.000 tuyến kênh rạch đổ về sông Đồng Nai, Sài Gòn, Vàm Cỏ thuận lợi cho thoát nước nhưng cũng khó khăn cho xử lý ngập. Đặc biệt, hệ thống thoát nước đã đầu tư qua nhiều thời kỳ và duy tu nhưng chỉ đáp ứng 40% so với nhu cầu quy hoạch.

Lắng nghe kế hoạch chống ngập của Trung tâm điều hành chương trình chống nập thành phố, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm - Chủ tịch HĐND TP HCM quan ngại: "Thành phố tập trung nhiều nguồn lực nhưng hiệu quả hạn chế, tái ngập cao. Vài năm qua chúng ta rào chắn nhiều và người dân đồng thuận nhưng hiệu quả có tương ứng không? Nghe nói sẽ lắp đặt thêm 250km cống thoát nước tôi mừng nhưng lo lắm vì lại sợ ngập nhiều hơn”.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố, nhiều giải pháp đưa ra để chống ngập nhưng tính bền vững chưa cao, chống nơi này lại xì ra điểm ngập mới ở nơi khác. Nhiều quận - huyện luôn trong tình trạng sống chung với ngập cả chục năm nay. Tất cả đều do xem thường việc khai thông kênh rạch, số công trình lấp kênh rạch liên tục mọc lên, tình trạng không thường xuyên kiểm tra hệ thống đê bao, van ngăn triều…

Bàn về giải pháp chống ngập, ông Trần Trọng Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố nêu quan điểm: Trong thời gian tới cần nâng cao năng lực và quản lý nhà nước không để tái lấn chiếm sống kênh rạch. Tiến hành kiểm tra các dự án sang lấp sông kênh rạch. Khảo sát của Sở Xây dựng, vài năm gần đây 159 dự án sang lấp kênh rạch. Kết quả, có 48 dự án đã, đang sang lấp và có 24/48 dự án phải xây dựng hồ điều tiết nhưng hiện nay có đến 16 dự án chưa làm hồ điều tiết.

Theo ông Trần Trọng Tuấn, phát triển đô thị nhưng phải đảm bảo tiêu thoát nước tự nhiên và dòng chảy. Điều kiện nào được san lấp, quy mô san lấp, khắc phục sau khi san lấp… Hệ thống thoát nước và hồ điều tiết phải thực hiện đúng chức năng thoát nước cho dự án, thoát nước cho cả khu vực chứ không phải là hồ cảnh quan.

Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ, thời gian qua thời tiết diễn biến theo chiều hướng xấu và đột xuất gây ảnh hưởng không nhỏ cho đời sống người dân của cả nước. Tại TP HCM, ngày 15/9 chỉ nửa tiếng nhưng lượng mưa lớn ở mức 60mm làm cho thành phố ngập nặng. Sắp tới, mưa lớn trên diện rộng, nước biển dâng, các hồ thi nhau xả lũ gia tăng… thành phố không nằm ngoài tỉnh thành bị tác động.