TPHCM: Đưa nghệ thuật hát bội, cải lương đến gần học sinh
Không chỉ được xem biểu diễn sân khấu ngay tại trường học, các em học sinh còn được tự tay vẽ mặt nạ Hát bội, tìm hiểu trang phục Cải lương và giao lưu trực tiếp cùng các nghệ sĩ. Những trải nghiệm sinh động này giúp các em được bồi dưỡng tâm hồn, thắp lên tình yêu quê hương và ý thức tự giác bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.
Nhân Ngày Văn hóa Việt Nam, TPHCM chính thức khởi động chương trình tổ chức các hoạt động giới thiệu, tìm hiểu nghệ thuật truyền thống trong hệ thống trường phổ thông năm học 2026 - 2027. Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu 100% học sinh phổ thông được tiếp cận hoặc tham gia ít nhất một loại hình nghệ thuật.

Sáng 16/11, chương trình khởi động cho chuỗi hoạt động trên diễn ra tại Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa, TPHCM) với sự tham dự của bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó Bí thư Thành ủy TPHCM; ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cùng đông đảo các đại biểu, thầy cô giáo, nghệ sĩ, nghệ nhân và học sinh.
Tiền đề cho Đề án nghệ thuật học đường
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết, thực hiện sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, UBND Thành phố đã ban hành kế hoạch về tổ chức các hoạt động giới thiệu, tìm hiểu các loại hình nghệ thuật trong hệ thống trường phổ thông trên địa bàn thành phố năm học 2026 - 2027.

Đây được xem là bước triển khai có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở trực tiếp để thành phố tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện "Đề án phát triển nghệ thuật học đường TPHCM giai đoạn 2026 - 2035".
Theo đại diện lãnh đạo TPHCM, văn hóa đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển bền vững của đất nước và thành phố. Trong đó, giáo dục nghệ thuật không chỉ giúp nâng cao khả năng cảm thụ thẩm mỹ mà còn bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách, tình yêu quê hương đất nước cho thế hệ trẻ.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, thành phố là trung tâm văn hóa nghệ thuật lớn của cả nước, nơi hội tụ đa dạng các loại hình từ hát bội, cải lương, đờn ca tài tử, nghệ thuật dân gian đến sân khấu kịch, điện ảnh và nghệ thuật đương đại. Việc đưa nghệ thuật đến với học đường không chỉ dừng lại ở hoạt động giáo dục hỗ trợ, mà còn là trách nhiệm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc, qua đó xây dựng lực lượng công chúng trẻ và nguồn nhân lực văn hóa tương lai.

Trong năm học 2026 - 2027, TPHCM hướng tới mục tiêu phấn đấu 100% học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn được tiếp cận hoặc tham gia ít nhất một loại hình nghệ thuật, đồng thời sẽ từng bước mở rộng phạm vi và nâng cao chất lượng hoạt động trong các giai đoạn tiếp theo.
Học sinh được 'nhập vai' nghệ sĩ
Điểm nổi bật của chương trình là không dừng lại ở việc biểu diễn đơn thuần, mà tạo điều kiện để học sinh trực tiếp tiếp cận tác phẩm, tìm hiểu giá trị nghệ thuật, giao lưu với các nghệ sĩ, nghệ nhân và tham gia các hoạt động trải nghiệm phù hợp với từng lứa tuổi.

Ngay trong ngày khởi động tại Trường THPT Lê Quý Đôn - ngôi trường có bề dày truyền thống lâu đời của TPHCM, học sinh đã được giới thiệu hai loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống tiêu biểu của dân tộc là Hát bội và Cải lương.
Các em học sinh không chỉ thưởng thức các tiết mục biểu diễn đặc sắc mà còn tìm hiểu về nghệ thuật hóa trang, trang phục, âm nhạc, vũ đạo sân khấu. Đặc biệt, học sinh được trực tiếp tham gia trải nghiệm vẽ, tô màu mặt nạ Hát bội, tìm hiểu trang phục sân khấu cải lương và giao lưu trực tiếp với các nghệ sĩ nổi tiếng.
Sau khi được xem một số trích đoạn sân khấu, tìm hiểu về nghệ thuật hóa trang, vũ đạo Hát bội, Cát Tường (học sinh lớp 11A15) chia sẻ, qua những trải nghiệm sinh động, chương trình giúp em hiểu rõ hơn các giá trị nghệ thuật, lịch sử, văn hóa dân tộc và nâng cao ý thức chung tay bảo tồn di sản văn hóa thành phố.
Đối với Gia Bảo, một học sinh tham gia phần giao lưu, đã không khỏi háo hức vì trước giờ em chỉ nghe qua tên gọi Hát bội, chứ chưa từng được xem trực tiếp nghệ sĩ biểu diễn. Bảo đã đại diện các bạn học sinh trường THPT Lê Quý Đôn đặt câu hỏi bày tỏ mong muốn tìm hiểu Hát bội là gì, loại hình này có điểm gì đặc biệt và khác biệt như thế nào so với các loại hình nghệ thuật khác.
Khi được MC hỏi thăm về trải nghiệm thực tế vẽ mặt nạ Hát bội, Thy Anh, học sinh lớp 11A14 thật thà chia sẻ, bản thân chủ yếu chỉ nghe qua tên gọi Hát bội, còn việc xem biểu diễn trực tiếp thì chưa từng có dịp. Trước sự tò mò và tinh thần cầu thị của học sinh, NSND Hữu Danh đã giúp các em học sinh từng bước khám phá những vũ điệu, hóa trang của nghệ thuật Hát bội. Ngay sau đó, TS Mai Mỹ Duyên đã trực tiếp giao lưu với học sinh và giới thiệu, giải đáp về nghệ thuật cải Lương một cách gần gũi với không gian học đường.
TS Mai Mỹ Duyên bày tỏ hết sức vui mừng trước sự quan tâm của học sinh đối với các nghệ thuật cải lương và hát bội; đồng thời mong muốn các em không chỉ đóng vai trò người xem thụ động, mà trở thành những chủ thể chủ động khám phá, trải nghiệm và sáng tạo nghệ thuật. Qua đó, các em nuôi dưỡng tình yêu đối với di sản văn hóa dân tộc và cởi mở tiếp nhận tinh hoa nghệ thuật của nhân loại.

Để chương trình đạt hiệu quả thiết thực, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố tiếp tục chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, các sở ngành, địa phương và cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Các tác phẩm được lựa chọn đưa vào trường học phải đảm bảo giá trị nghệ thuật và tư tưởng giáo dục phù hợp với từng cấp học, độ tuổi.
Bên cạnh đó, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật cùng đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân được đề nghị tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, đưa các tác phẩm có giá trị đến với học đường, truyền cảm hứng và khơi dậy niềm đam mê sáng tạo trong thế hệ trẻ.
Đại diện lãnh đạo UBND TPHCM tin tưởng hoạt động sẽ từng bước đi vào nề nếp, có chiều sâu và lan tỏa rộng rãi trong trường học. Qua đó, góp phần gìn giữ các loại hình nghệ thuật truyền thống và góp phần lan tỏa giá trị nghệ thuật văn hóa nghệ thuật cho các em ngay từ nhà trường phổ thông.

