Trạm y tế - người bạn đồng hành của cộng đồng

Những ngày này, tại các xã Hiệp Phước, Đất Đỏ, Bắc Tân Uyên hay phường Tân Mỹ,… hình ảnh các nhân viên y tế mang theo túi dụng cụ đến tận nhà người dân để kiểm tra sức khỏe đã trở nên quen thuộc. Họ đo huyết áp cho người cao tuổi, tư vấn cho bệnh nhân mạn tính, rà soát nhóm nguy cơ, cập nhật hồ sơ sức khỏe…

Thay vì chỉ triển khai những dịch vụ đơn lẻ, việc chăm sóc sức khỏe cho người dân của trạm y tế giờ đây được thực hiện liên tục, có theo dõi, có quản lý. Đây chính là tinh thần cốt lõi của mô hình mới. Chuyển từ nơi khám bệnh sang nơi quản lý sức khỏe, từ bị động sang chủ động, từ ngắn hạn sang dài hạn.

Trạm y tế không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu, còn là nơi chăm sóc sức khỏe mỗi ngày; vừa là cơ sở y tế, vừa là người bạn đồng hành của từng gia đình; không dừng lại là y tế tuyến đầu mà trở thành nền tảng của cả hệ thống y tế thành phố.

Có thể thấy, mô hình đội chăm sóc sức khỏe gắn với địa bàn dân cư đang từng bước lan tỏa trên toàn thành phố. Khi trạm y tế thực sự trở thành “người gác cửa” tin cậy của hệ thống y tế, khi mỗi người dân được theo dõi sức khỏe ngay từ cộng đồng, thì mục tiêu xây dựng một nền y tế dự phòng vững mạnh sẽ không còn xa.

Tại phường Tân Mỹ, bác sĩ Nguyễn Vũ Trường An – Quyền Giám đốc Trạm Y tế cho biết, sau hai đợt tầm soát bệnh trong tháng 4, đơn vị tiếp tục triển khai khám sức khỏe tại nhà cho người cao tuổi.

“Chúng tôi không chờ người dân đến khám bệnh, trạm y tế chủ động đến chăm sóc sức khỏe người dân, nhất là những đối tượng khó tiếp cận như người già, người bệnh mạn tính”, bác sĩ An chia sẻ.

Theo ngành y tế TP Hồ Chí Minh, mô hình “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” trở thành giải pháp đổi mới căn bản hoạt động của trạm y tế. Việc tăng cường nhân lực cũng như thay đổi toàn diện phương thức hoạt động, hướng đến quản lý sức khỏe người dân ngay tại cộng đồng.

Để mô hình vận hành hiệu quả, cần một “kiềng ba chân” vững chắc gồm ngành y tế, chính quyền địa phương và trạm y tế. Trong đó, ngành y tế giữ vai trò kiến tạo và đảm bảo chuyên môn, từ xây dựng quy trình, ban hành sổ tay vận hành đến tổ chức đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ.

Một điểm nhấn quan trọng, việc trang bị “túi y tế thông minh” cho các đội chăm sóc, giúp việc khám tại nhà được thực hiện bài bản, đúng quy trình. Đồng thời, việc kết nối từ xa với các bác sĩ tại bệnh viện, xây dựng ứng dụng quản lý sức khỏe theo địa bàn, thiết lập hệ thống dữ liệu và chỉ số đánh giá… đang từng bước đưa hoạt động y tế cơ sở tiến gần hơn với mô hình hiện đại.

Trong khi đó, chính quyền địa phương đóng vai trò tổ chức, điều phối, hỗ trợ phân chia địa bàn, huy động cộng tác viên và lồng ghép các chương trình chăm sóc sức khỏe với an sinh xã hội.

Ở “chân kiềng” thứ ba, trạm y tế là lực lượng trực tiếp triển khai, nắm chắc tình hình sức khỏe người dân, phân nhóm đối tượng để theo dõi lâu dài. Từ người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ em đến bệnh nhân mạn tính – tất cả đều được quản lý trong một hệ thống liên tục, xuyên suốt.

Ông Nguyễn Anh Dũng - Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố thông tin, nếu hệ thống y tế chỉ tập trung điều trị khi người dân đã mắc bệnh thì sẽ luôn rơi vào tình trạng quá tải, chi phí cao và hiệu quả chưa tối ưu. Do đó, việc chuyển sang chủ động tầm soát, quản lý sức khỏe là yêu cầu mang tính chiến lược lâu dài.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2026, 100% người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần. Đây không chỉ là chỉ tiêu hành động, mà còn là bước chuyển trong tư duy – từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ phát hiện muộn sang phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, một đô thị đáng sống không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng, còn ở chất lượng chăm sóc sức khỏe. Người dân phải được tiếp cận dịch vụ y tế công bằng, thuận tiện và hiệu quả.

Theo thống kê của Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác chăm sóc sức khỏe người dân, đặc biệt là người cao tuổi. Tuổi thọ bình quân của người dân thành phố năm 2025 đạt 76,7 tuổi. Công tác chăm sóc người cao tuổi được mở rộng với hàng trăm câu lạc bộ, tổ tình nguyện, hỗ trợ hàng nghìn trường hợp khó khăn.

Trong thời gian tới, ngành y tế đặt mục tiêu nâng tuổi thọ lên 77 tuổi vào năm 2030, đồng thời bảo đảm 100% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ, quản lý và điều trị các bệnh không lây nhiễm. Thành phố cũng hướng đến xây dựng mạng lưới 168 điểm chăm sóc cộng đồng và đào tạo khoảng 2.500 nhân lực chuyên về lão khoa.