“Treo” tính mạng cạnh mỏ đá
Từ năm 2011, khi mỏ đá Phú Lương tại xã Yên Lạc (huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên) của Công ty CP Khoáng sản An Khánh (Công ty An Khánh) bắt đầu hoạt động, cũng là lúc hàng chục hộ dân sống ở xóm Yên Thịnh (xã Yên Lạc) bị tra tấn bởi tiếng ồn và khói bụi. Nguy hiểm hơn, mỗi khi nổ mìn là các lớp đất, đá lớn nhỏ lại “bay” tới tấp vào nhà cửa khiến họ phải lánh nạn.
Công ty An Khánh khai thác đá đe dọa trực tiếp tính mạng, tài sản người dân trong xóm Yên Thịnh.
Thấp thỏm cạnh mỏ đá “bay”
Bà Mai Thị Giới (xóm Yên Thịnh, xã Yên Lạc) kể: Ngày 1/7 vừa qua, con trai bà là Lèng Văn Giang (20 tuổi), khi đang chơi bi-a tại quán nhà ông Lâm Văn Hoàn (cùng xóm) đúng lúc Công ty An Khánh cho nổ mìn phá đá. Sau tiếng nổ lớn, nhiều tảng, mảnh đá lớn văng đến.
Một mảnh xuyên thủng tấm lợp xi măng nhà ông Hoàn, bay vào đầu Lèng Văn Giang khiến Giang bất tỉnh phải nhập việc cấp cứu. Theo kết quả chẩn đoán, anh Giang bị gẫy cung tiếp xương gò má phải.
Đây không phải lần duy nhất, việc nổ mìn của Công ty An Khánh khiến đá “bay” tứ tung gây nguy hiểm đến tính mạng và thiệt hại tài sản của người dân. Trước đó, vào ngày 3/1/2015 và ngày 12/2/2015, Công ty An Khánh cho nổ mìn khai thác đá làm nhiều hòn đá “bay” vào nhà dân gây hư hỏng đồ đạc, nhà cửa… của các hộ Đặng Văn Thèn, Nguyễn Thị Chi, Hoàng Văn Hòa… khiến người dân hoang mang tột độ.
“Việc nổ mìn, nghiền đá, nung vôi hàng ngày của công ty còn làm hư hại, giảm năng suất cây cối, hoa màu, đặc biệt làm cạn kiệt và ô nhiễm đến nguồn nước từ công trình nước sạch do nhà nước đầu tư xây dựng cho nhân dân từ hàng chục năm qua. Toàn bộ sự việc đã được nhân dân phản ánh và có đơn kiến nghị gửi lên các cấp chính quyền, đến nay, sự việc vẫn chưa được giải quyết. Chúng tôi rất mong chính quyền địa phương sớm can thiệp để đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân, môi trường, việc sản xuất hoa màu”, ông Lê Đình Cừ, Trưởng thôn Yên Thịnh kiến nghị.
Bao giờ người dân mới thoát nạn?
Trao đổi về vấn đề nêu trên, ông Hoàng Ngọc Phiến - Chủ tịch UBND xã Yên Lạc thừa nhận: Việc Công ty CP An Khánh nổ mìn làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân thôn Yên Thịnh đã được chính quyền xã nắm bắt từ trước.
“Việc anh Lèng Văn Giang bị đá văng làm gẫy xương gò má, tôi đã được nghe báo cáo. Được biết, phía công ty có hỗ trợ chi phí tiền mặt nhưng cũng chỉ nghe báo cáo bằng miệng. Còn việc di dời nhân dân đến chỗ mới còn khó khăn vì chưa thống nhất được phương án đền bù, đất tái định cư còn phải chờ”- ông Phiến cho biết.
Còn ông Phạm Bình Công, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Lương cho hay: “Việc nổ mìn của mỏ đá Phú Lương gây tiếng ồn, bụi bẩn làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, chúng tôi được cấp dưới báo cáo, huyện cũng đau đầu. Mới đây, huyện được báo cáo về trường hợp người dân ở Yên Thịnh bị đá văng vào làm gãy xương gò má. Nguyên nhân xác định là do lỗi doanh nghiệp không cảnh báo nổ mìn”.
Liên quan đến nguyện vọng của người dân sống sát mỏ đá muốn được di dời đến nơi an toàn hơn, ông Phạm Bình Công cho biết: Hiện nay chưa thống nhất được việc phối hợp di dời 11 hộ dân xóm Yên Thịnh. Về phương án đền bù: Với đất trồng cây lâu năm, đất màu, tài sản gắn liền với đất nhà ở theo đơn giá nhà nước. Riêng đối với đất ở, các hộ đề nghị đền bù theo thỏa thuận.
Trao đổi với chúng tôi, ông Ngô Quốc Hội, Chủ tịch HĐQT Công ty An Khánh lý giải: “Công ty cũng rất muốn chia sẻ với người dân nhưng xem ra chính quyền nhiều khi lại... cứng nhắc. Tới đây, chúng tôi sẽ tổ chức buổi đối thoại gồm người dân, công ty và chính quyền địa phương, nhằm thống nhất việc di dời 11 hộ dân ở Yên Thịnh đến nơi an toàn. Việc di dời dân sẽ được công ty thực hiện ngay sau khi có sự chấp thuận phương án đền bù của UBND huyện Phú Lương”.
Thiết nghĩ, trong việc này, lợi ích của doanh nghiệp là một chuyện, nhưng an toàn tính mạng và tài sản của người dân có lẽ nên đặt lên trên hết.
