Trêu đồng minh, ghẹo đối tác

Trong khi cương lĩnh tranh cử của đảng này làm Trung Quốc là đối tác quan trọng của Mỹ không thể không giận dữ thì phát biểu của ông Trump không thể không làm các nước thành viên NATO vốn là đồng minh quân sự truyền thống của Mỹ lo ngại sâu sắc.

Trong cương lĩnh nói trên, Đảng Cộng hoà phê trách nặng nề Trung Quốc về chính sách và hành động của Trung Quốc ở Tây Tạng và ở khu vực Biển Đông, đồng thời khẳng định cam kết bảo vệ an ninh và cung cấp vũ khí cho Đài Loan.

Còn liên quan đến NATO, ông Trump công khai đề cập đến khả năng Mỹ không thực hiện cam kết với NATO là góp phần đảm bảo an ninh cho các thành viên khác của Nato trong trường hợp các thành viên này bị bên ngoài tấn công.

Ông Trump bộc lộ quan điểm là chỉ hỗ trợ các thành viên NATO khi nào những thành viên này đã hoàn tất đầy đủ mọi trách nhiệm của họ đối với Mỹ. Như thế có nghĩa là ông Trump sẵn sàng không còn đếm xỉa gì nữa đến tinh thần chủ đạo của NATO là các thành viên có trách nhiệm tham gia đảm bảo an ninh cho nhau.

Gây chuyện với đồng minh và đối tác như thế, ông Trump và Đảng Cộng hoà bộc lộ định hướng chính sách đối ngoại đối với hai trong số những đối tác quan trọng nhất của nước Mỹ cho trường hợp họ đắc cử. Không có gì là khó hiểu khi Trung Quốc và NATO trong thâm tâm không mong muốn ông Trump trở thành tổng thống mới ở Mỹ.

Những quan điểm nói trên đều là dấu ấn mới trong chính sách đối ngoại của Mỹ một khi ông Trump lên cầm quyền. Nhưng ông Trump đâu có phải là chính trị gia chuyên nghiệp và dạn dày kinh nghiệm xử lý các mối quan hệ quốc tế.

Để tranh cử thì ông Trump còn có thể nghĩ thế nào thì nói ra như thế và Đảng Cộng hoà muốn có cương lĩnh tranh cử thế nào cũng được. Khi cầm quyền thì họ phải khác. Chỉ có điều là có thể khác về nội dung nhưng cũng có thể chỉ khác về mức độ. Nếu giờ Trung Quốc và NATO có lo xa thì chắc cũng không thừa.