Trưng bày thuốc lá sai luật: Phạt đến 5 triệu đồng
Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định rõ: tại điểm bán lẻ thuốc lá, người kinh doanh chỉ được trưng bày tối đa một bao, một tút hoặc một hộp của mỗi nhãn hiệu. Hành vi trưng bày quá quy định có thể bị xử phạt đến 5 triệu đồng. Tuy nhiên, trên thực tế, vi phạm này vẫn diễn ra phổ biến ở nhiều nơi.
Theo quy định tại Điều 25 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (ban hành năm 2012), các đại lý, cửa hàng bán lẻ thuốc lá không được phép trưng bày quá một đơn vị sản phẩm của mỗi nhãn hiệu. Quy định này nhằm hạn chế hình thức quảng cáo trá hình, giảm sự hấp dẫn của thuốc lá với người tiêu dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Tuy nhiên, ghi nhận tại nhiều cửa hàng, đại lý tạp hóa, quầy bán lẻ vẫn còn tình trạng trưng bày nhiều tút, nhiều bao thuốc trên kệ hoặc treo dọc quầy thanh toán. Việc trưng bày dày đặc các nhãn hiệu thuốc lá không chỉ vi phạm quy định của pháp luật mà còn đi ngược với mục tiêu xây dựng môi trường không khói thuốc, giảm nhu cầu sử dụng trong cộng đồng.
Nghị định 117/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đã cụ thể hóa hành vi này. Tại khoản 2, Điều 26, người vi phạm quy định về trưng bày thuốc lá sẽ bị xử phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm. Ngoài ra, các cơ sở vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm có thể bị áp dụng biện pháp bổ sung, đình chỉ hoạt động kinh doanh thuốc lá trong thời hạn nhất định.
Thực tế cho thấy mức phạt này chưa đủ sức răn đe để thay đổi hành vi của các điểm bán lẻ.
Hệ lụy từ việc sử dụng thuốc lá vẫn là một gánh nặng lớn cho xã hội. Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận hàng chục nghìn ca tử vong liên quan đến các bệnh do thuốc lá gây ra như ung thư phổi, tim mạch, đột quỵ. Đồng thời, ngân sách y tế phải chi trả khoản chi phí khổng lồ cho việc điều trị.
Để Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được thực thi hiệu quả, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn từ các cơ quan chức năng trong việc thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức cho cả người bán và người mua về các quy định pháp luật và tác hại của thuốc lá là yếu tố then chốt để xây dựng một môi trường sống không khói thuốc.