Từ một cửa đến “gõ cửa từng nhà”
Không chờ người dân tìm đến cơ quan công quyền, cán bộ xã tại Nghệ An đã chủ động đến từng gia đình để hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, nhất là với người già yếu, người khuyết tật và hoàn cảnh khó khăn. Cách làm gần dân, sát dân này đang tạo chuyển biến rõ nét trong tư duy phục vụ, hướng tới nền hành chính hiện đại, nhân văn.
Mang chính quyền đến gần dân
Buổi sáng đầu hạ, con đường nhỏ dẫn vào thôn Minh Sơn (xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An) rộn ràng hơn bởi sự xuất hiện của những vị khách đặc biệt. Không phải người thân hay hàng xóm, đó là những cán bộ của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã mang theo hồ sơ, biểu mẫu đến hỗ trợ ông Trương Văn Hợi hoàn thiện thủ tục cho, tặng quyền sử dụng đất.
Ở tuổi ngoài 70, sức khỏe giảm sút khiến mỗi lần đến trụ sở xã đối với ông Hợi không còn là việc đơn giản. Trước đây, mỗi khi cần giải quyết giấy tờ, ông đều phải nhờ con cháu hoặc hàng xóm đưa đến trụ sở xã. Có lần thiếu giấy tờ, có lần chưa hiểu quy trình, ông phải đi lại nhiều lần mới hoàn tất thủ tục. “Hôm nay, tôi được cán bộ xã về tận nhà để hoàn thiện các thủ tục hành chính. Tôi già rồi, lại đau ốm, được các cháu hỗ trợ như thế thấy rất ấm lòng” - ông Hợi chia sẻ.
Câu chuyện của ông Hợi cũng là hoàn cảnh của bà Phạm Thị Ớt (78 tuổi) ở thôn Nghĩa Phú. Khi cần làm thủ tục phân chia di sản thừa kế, bà từng nghĩ sẽ phải lên xuống trụ sở xã nhiều lần vì không nắm rõ quy định pháp luật. Nhưng chỉ sau một cuộc đăng ký, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công đã trực tiếp đến tận nhà, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, giải thích cặn kẽ từng nội dung và hoàn thiện các thủ tục theo quy định. “Tôi cứ nghĩ việc này sẽ rất phức tạp. Không ngờ cán bộ xuống tận nơi hướng dẫn từng bước nên mọi việc diễn ra nhanh và thuận lợi hơn rất nhiều” - bà Ớt nói.
Ông Nguyễn Trọng Đạt - Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quỳnh Phú cho biết, dù địa bàn rộng, nhân lực còn hạn chế, việc triển khai hỗ trợ tận nhà cho người dân gặp không ít khó khăn, nhưng mô hình đã nhanh chóng nhận được sự đồng tình, hưởng ứng từ người dân địa phương. Theo ông Đạt, việc cán bộ trực tiếp đến tận nhà dân không đơn thuần là hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ hay giải quyết thủ tục hành chính. Quan trọng hơn, đó còn là dịp để chính quyền lắng nghe tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở, kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc của người dân để có giải pháp hỗ trợ phù hợp hơn. “Chúng tôi xác định người dân là trung tâm của hoạt động phục vụ. Khi người dân gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ công thì chính quyền phải chủ động tìm cách hỗ trợ, thay vì để người dân tự xoay xở” - ông Đạt chia sẻ.

Mô hình “Dịch vụ công lưu động”
Nếu như trước đây, người dân phải trực tiếp đến trụ sở chính quyền để thực hiện các thủ tục hành chính thì nay, tại xã Đại Đồng (Nghệ An), những cán bộ của Trung tâm Phục vụ hành chính công đã chủ động mang dịch vụ công đến tận cơ sở, thậm chí đến từng hộ gia đình. Song song với mô hình “Hành chính gần dân - Vì dân phục vụ”, được tổ chức định kỳ vào các ngày thứ Bảy tại Nhà văn hóa các thôn để người dân thuận tiện giải quyết thủ tục hành chính mà không ảnh hưởng đến công việc thường ngày, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đại Đồng còn triển khai mô hình “Dịch vụ công lưu động” dành cho những trường hợp không có điều kiện đi lại, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng hoạt động của chính quyền.
Theo đó, người cao tuổi, người khuyết tật, người ốm đau, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc những trường hợp không thể trực tiếp đến Trung tâm sẽ được cán bộ đến tận nhà tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn kê khai, số hóa tài liệu và hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính theo đúng quy định. Khi có nhu cầu, người dân chỉ cần liên hệ với Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc thông qua trưởng thôn để được bố trí cán bộ hỗ trợ. Không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, đội ngũ cán bộ còn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, hỗ trợ tạo tài khoản định danh điện tử, phổ biến kỹ năng số cơ bản và giải đáp những vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Mỗi cán bộ trở thành một “hướng dẫn viên số”, đồng hành cùng người dân trong hành trình chuyển đổi số, giúp các dịch vụ công ngày càng dễ tiếp cận hơn.
Đặc biệt, đối với những người già yếu, người khuyết tật hoặc người bệnh không có khả năng đi lại, việc tiếp nhận hồ sơ lưu động tại nhà được duy trì thường xuyên. Mỗi chuyến công tác không đơn thuần là giải quyết thủ tục hành chính mà còn thể hiện trách nhiệm, sự sẻ chia của chính quyền đối với những nhóm yếu thế, góp phần bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ công.
Ông Tưởng Đăng Hào - Phó Chủ tịch UBND xã Đại Đồng cho biết, mô hình “Dịch vụ công lưu động” mang ý nghĩa thiết thực và nhân văn, nhất là đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người ốm đau và những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. “Với nhiều người, việc đi lại để làm thủ tục hành chính là trở ngại rất lớn. Khi cán bộ đến tận nhà hỗ trợ, người dân không chỉ giảm bớt thời gian, chi phí mà còn cảm nhận được sự gần gũi, trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Chúng tôi mong muốn mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ công thuận lợi, không ai bị bỏ lại phía sau” - ông Hào nhấn mạnh.
Từ những buổi làm việc tại nhà văn hóa thôn đến những chuyến đi tận từng hộ gia đình, khoảng cách giữa chính quyền với Nhân dân được rút ngắn.